اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۱
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

کلمات کلیدی
نویسنده برتر ادبیات کودک در استان اردبیل در گفت و گو با ایران آنلاین:

ادبیات کودک، سرمایه عظیم ادبی است

ادبیات کودک، سرمایه عظیم ادبی است
سولماز نعمتی خبرنگار

ادبیات کودک بخش مهمی از ادبیات است. این نوع ادبیات از آنجا اهمیت پیدا می کند که کودکان عضو مهمی از جامعه به حساب می‌آیند چرا که آینده در دست کودکان امروز است.

به گزارش ایران آنلاین، ادبیات کودک ‌و‌ نوجوان به نوشته‌ها و سروده‌های ادبی ویژه‌ کودکان و نوجوانان می‌گویند که در قالب سروده‌ها، قصه‌ها، فرهنگ عامه و .... مطرح می‌شود. برای آشنایی با ادبیات کودک با رامین جهانگیرزاده، یکی از نویسندگان جوان، خلاق و نام‌آشنای اردبیل که به دلیل انجام کارهای ادبی در جشنواره‌های برتر صاحب مقام شده است، گفت و گویی انجام داده‌ایم که در پی می‌خوانید.


- با توجه به نقش خانواده‌ها در کشف خلاقیت کودکان و نوجوانان، نقش خانواده خود را در ترغیب به سوی ادبیات کودک چگونه ارزیابی می‌کنید؟

پدر و مادرم نقش اساسی در شکل گیری افکار و نویسندگی من داشتند. پدرم کشاورزی سبز پیشه بوده که همیشه بوی گندم و مادرم بوی نان تنور می‌دهد یادم هست وقتی که «اولدوز» نخستین کتاب شعر کودک را می‌خواستم چاپ کنم، مادرم پولش را داد و پدرم نیز با چاپ هر کتابم با تبسمی سرشار از شوق  اشتیاق مرا تشویق می‌کرد. لبخندی که نشان از رضایت خاصی داشت که به آن فخر می‌کرد. همسرم نیز نویسنده است و دخترم نیز به ادبیات کودک علاقه مند است و به تصورم در آینده یکی از نویسندگان برتر در این حوزه شود.


- سوژه و ایده یکی از اجزای اصلی و مهم یک اثر هست. شما چگونه سوژه و ایده هایتان را پیدا می‌کنید؟


هیچ چیزی ناپیدا نیست و سوژه‌‍ها دور و بر ما هستند و ایده‌ها بر اساس سوژه‌ها بوجود می‌آیند. هیچ ایده‌ای زیباتر از خود سوژه‌ها نیست. سوژه‌ها واژه‌های مادی هستند که نیاز به روح دارند و هر ماده‌ای که روح در آن دمیده شود، زیباتر می‌شود. به هر کجا بنگری سوژه است، باید ایده‌ای داشت تا این سوژه‌ها جانی تازه بگیرند و روحی تازه بر آن دمیده شود.


- شیوه کار شما برای نوشتن چیست؟

هر شیوه ای بستگی به زمان آن دارد. شیوه کار من طوری نیست که به یک روش متداول باشد. سعی می‌کنم از شیوه های تجربه نشده را نیز تجربه کنم زیرا که کودکان ما متناسب با زمان و مکان تغییر می‌کنند. تنها شیوه من لوگویی است که در افکارم نقش بسته و در زیر این لوگو و در امتداد آن است که می‌نویسم.


جایگاه ادبیات کودک را در آذربایجان چگونه می‌بینید؟


ادبیات کودک به مثابه یک رودخانه عظیم است که همیشه باید در جریان باشد. جریانی که در آن ماهی‌های کوچک برای رسیدن به دریا تقلا می‌کنند. کسانی می‌توانند این رودخانه را درک کنند که چگونگی شنا کردن در جریان آن را به خوبی یاد گرفته باشند و برای درک کردن منشاء این رودخانه باید برخلاف جریان آن حرکت کرده تا به سرچشمه‌های واقعی آن دست یابند، به نظرم باید درک واحدی از اهمیت ادبیات کودک داشته باشیم تا بتوان این رشته ادبی - فرهنگی مهم را با توجه به نیاز کودکانمان گسترش دهیم. ادبیات کودک و نوجوان سرمایه عظیم ادبی و ابزاری مهم فرهنگی - ادبی برای کشف استعدادهای ذهنی و پرورش ایده و خلاقیت در کودکان است.


- فکر می‌کنید چه راهکاری لازم است؟


نگاهی عمیق و برنامه‌ریزی دقیق و پایه‌ریزی موشکافانه می‌تواند ادبیات کودک را از افتادن در ورطه جریان‌های مرده نجات دهد. زیربنای فکری کودکانمان وابسته به این جریان است و تا زمانی که به اهمیت این جریان واقف نباشیم نباید انتظار داشته باشیم که کودکانمان در مسیر واقعی حرکت کنند. ساده‌تر اینکه این ادبیات چنان اهمیتی دارد که به راحتی نمی‌توان از روی آن گذشت و باید آن را شناخت و نسل آینده را با آن مأنوس کرد.


- یعنی نویسندگان کودک باید حمایت شوند؟

بله؛ ادبیات کودک ما هم از لحاظ کیفیت و هم از لحاظ کمیت دچار آسیب‌های جبران‌ناپذیری شده‌است. حمایت از نویسندگان ادبیات کودک و ارج نهادن به آنها می‌تواند تا حد امکان غفلت به وجود آمده را حل کند. برای این کار باید از آنها در وهله نخست حمایت معنوی شود.


- عمده مشکل ادبیات کودک را چگونه ارزیابی می‌کنید؟


    مشکلاتی که در ادبیات کودک وجود دارد تنها با نوشتن چند سطر نمی‌توان آن را بیان کرد. طرح یک مسأله نیاز به میزگردها و گذاشتن جلسات متعدد کارشناسی دارد. وقتی که می‌نویسم به عواقب نوشته‌هایم فکر می‌کنم. از مرحله نوشته گرفته تا مرحله مجوز، از مرحله مجوز گرفته تا مرحله چاپ و از مرحله چاپ گرفته تا مرحله پخش... در تمامی این مراحل صدها مشکل وجود دارد که گفتن تمامی ریزه‌های آن در این مقوله نمی‌گنجد. تنها کسانی می توانند سختی‌های این کار را به خوبی درک کنند که از نزدیک مراحل ذکر شده را لمس کرده باشند؛ ادبیات کودک فراتر از این حرف‌هاست که بتوان آن را با یکی دو نفر سنجید. همانطور که گفتم ابزار یک نویسنده تنها قلم و کاغذ نیست. کسانی که قلم به دست می‌گیرند به دنبال مخاطبان واقعی خود هستند. برای ارتباط با این مخاطبان ابزارهایی بس گسترده لازم است. ابزارهایی که می توان از طریق آن ارزش وجودی یک نوشته را درک کرد؛ به نظرم تا وقتی که دست‌نوشته‌ها در پستوها نهان است، نمی‌شود کاری جزء نوشتن انجام داد. تا زمانی که لذت نوشته‌هایمان را مخاطبش حس نکند ما به لذت واقعی نوشتن دست نخواهیم یافت.

- اصولاً تا چه اندازه به تصویرسازی در رمان و داستان اعتقاد دارید؟


تصویر سازی بستگی به شرایط سنی و گروه سنی خاص دارد که برای آنها نوشته می‌شود یا می‌نویسند. به هر حال تصویرسازی یکی از ارکان اصلی ادبیات کودک است که بدون وجود آن هیچ کودکی نمی‌تواند ارتباطی با آن نوشته‌ها برقرار کند. هر نوشته‌ای نیاز به فرم تصویرسازی خاصی دارد. اگر تصویرساز نتواند با یک نوشته ارتباط خوبی داشته باشد نمی‌تواند تصویری متناسب با آن نوشته خلق کند.


- چه تفاوتی بین ادبیات طنز و گونه‌های دیگر ادبیات احساس می‌کنید؟

با توجه به اینکه بیشتر نوشته های من در حیطه طنز قرار دارد و با این نوع ادبیات تقریباً آشنایی دارم. باور من این است که طنز یک نوع سیر ادبی خاصی است که همگان قادر به طی کردن این راه نیستند و آدم‌های جدی نمی‌توانند آن را به خوبی درک کنند. البته تفاوت طنز در جدی بودن آن است جدیتی که در طنز وجود دارد شاید در هیچ ادبیاتی به آن اندازه نباشد. بعضی‌ها ادبیات طنز را به سخره می‌گیرند و فکر می‌کنند که با ژست ادبی جدی می‌توان ادبیات جدی بوجود آورد. طنز از جدی نگرفتن جامعه انسانی بوجود و بیان مشکلات جامعه به نحوی دلنشین نشأت می‌گیرد.


- توصیه شما برای کودک و نوجوانانی که نوشتن را دوست دارند، چیست؟


وقتی که برای کودک و نوجوان می‌نویسیم باید از دنیای خودمان به درون دنیای بزرگ آنها بنگریم اما کودک و نوجوانی که می‌خواهد، بنویسد دنیای خود را به خوبی لمس می‌کند. توصیه می‌کنم که کودکان نویسنده در دنیای خود بمانند و بنویسند، به عبارت دیگر از دنیای بزرگ و کودکانه خود خارج نشوند تا بتوانند آنچه زائیده ذهن و فکرشان است بر کاغذ بیاورند.


حرف آخر؛
اهمیت ادبیات کودک را دریابیم.

 




 

 

کپی