اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۰
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
مروری بر نمایش «آخرین ایستادن من» به کارگردانی حسین قاسمی

هنر خسبیدن

هنر خسبیدن
اصغر حامدزاده منتقد

یقیناً دیدن اجرای «آخرین ایستادن من» به کارگردانی حسین قاسمی تجربه‌ای غریب است. پس از ورود به سالن راهنمایی می‌شوید تا روی یک برانکارد بخوابید و تمام طول مدت اجرا را به حالت خوابیده تماشا خواهید کرد. آخرین ایستادن من نسخه‌ای بهره برده از سایکوسیس 4:48 سارا کین است که با تغییراتی جزئی به نمایش درآمده.

روزنامه ایران/ بی‌شک صحبت کردن از روایت اجرا ره به جایی نمی‌برد زیرا سایکوسیس متنی است روایت گریز و هر نسخه‌ای از آن که به ساحت اجرا درآید لاجرم تن به این گریز از محور می دهد.

روایت همزمان برسازنده دو بخش است: یکی محتوا را می‌سازد یکی فرم را.

در بخش محتوا با فرض اینکه کمند نقد را به گردن روایت بیندازیم با روایتی نامنسجم روبه‌روییم که در هیچ ساختاری نمی‌گنجد. اگر ساده‌تر بیان کنیم سایکوسیس متنی است برای نفهمیدن. اما در عین حال یک نمایشنامه است و قطعیت وجود آن به اجرایی بودن آن است. مخاطب در هر حالی که باشد نیاز دارد تا اثر را تعریف و سپس دسته‌بندی کند تا به فهم درآید و اساساً آنچه قابل فهم نباشد به عنوان یک اثر پذیرفته نمی‌شود. حال که با چنین شرایطی روبه‌روییم باید در ساحت اجرای متن به دستاوردی نائل آییم.

آخرین ایستادن من سعی کرده است تا با عینی کردن آنچه در متن می‌گذرد بدین مهم دست یابد. اما گامی از متن فراتر نمی‌گذارد. اجرا به شکلی محافظه‌کار تنها به ملموس کردن متن می‌پردازد و از ایجاد یک یا چند مابه‌ازا در برون از خود حذر می‌کند یا دست‌کم با آن ناآگاهانه برخورد می‌کند. همچنین لازم به ذکر است نمایشنامه از دل یک جنون برآمده و اکیداً لازم است تا بر دل نشیند؛ بدین معنا که مخاطب را با گوشه‌گیرترین اندیشه‌هایش مواجه کند و او را باهاشان تنها بگذارد. اجرا مخاطب را منزوی نگاه می‌دارد اما نمی‌تواند معنایی برای این تنهایی بر مخاطب حادث کند. مهم‌ترین نکته اجرا دخالت دادن مستقیم مخاطب در دل اجراست. در اثنایی که مخاطب عمدتاً به تماشاگر تقلیل می‌یابد و از کنشگری محروم است، سوار کردن اجرا بر مخاطب کاری است جالب توجه. در این اجرا دخالت مخاطب هرچند منفعلانه اما در گونه‌ جدید خود قابل تأمل است.

کپی