اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۲۱ مرداد ۱۴۰۱
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
گزارش «ایران» از جایگاه هوشمند‌سازی در نظام مدیریت شهری

تهران هنوز هوشمند نیست

تهران هنوز هوشمند نیست
حمیده امینی‌فرد

سالانه 40 میلیون نفر به جمعیت دنیا اضافه می‌شود. این عدد درواقع پیش‌بینی جمعیت شناسان از آینده نامعلومی است که تا 4 سال دیگر پیش روی همه ماست.

روزنامه ایران/ جمعیت 8 میلیاردی کره‌زمین درسال 2025 که به‌طور میانگین اعلام شده تنها یک مقایسه آماری یا یک پیش‌بینی خیال بافانه نیست، طرح یک مسأله برای همه آن 33 شهربزرگ دنیاست که نامشان در لیست 2018 سازمان ملل با جمعیتی بالاتراز 10 میلیون نفر قرارگرفته است؛ شهرهایی که براساس پیش‌بینی‌ها تعدادشان تا سال 2030 به 43 شهر هم خواهد رسید! حالا پرجمعیت‌ترین شهر دنیا توکیو با نزدیک به 40 میلیون نفر جمعیت است. استان تهران با بیش از 13 میلیون نفر جمعیت در لیست پرجمعیت ترین‌ها، رتبه پایین تری دارد.

این برآوردها از این نظر اهمیت دارد که بدانیم ما در آینده با بحران‌های اساسی مواجهیم. به اعتقاد برنامه ریزان و متخصصان شهری، هوشمندسازی یک راهکار مطمئن برای مقابله با بحران شهری در آینده است. اقتصاد هوشمند، مردم هوشمند، دولت هوشمند، زندگی هوشمند و حمل‌ونقل هوشمند بخشی از عواملی هستند که می‌توانند زندگی ما را در آینده متحول کنند. شهرهای هوشمندی که جایگزین شهرهای سنتی با بوروکراسی‌های پیچیده می‌شوند تا علاوه بر اینکه در زمان شهروندان صرفه‌جویی کنند، با فراهم کردن بستر فناوری و دیجیتال، سبک زندگی راحت‌تر و در دسترس تری را ایجاد کنند. هنگ کنگ، آمستردام، لندن، اسلو، دوبی، بارسلون، نیویورک و البته سنگاپور حالا در لیست معروف‌ترین شهرهای هوشمند دنیا قرار دارند. می خواهید بدانید زندگی در این شهرها چگونه است؟

مجید سهرابی، تقریباً 5 سال است که ساکن دوبی شده ؛ به «ایران » می‌گوید: «اینجا تقریباً همه چیز هوشمند شده و برای انجام هیچ کاری نیاز به حضور فیزیکی نیست، در مترو، تاکسی، اتوبوس و مراکز خرید، سریع به اینترنت وصل می‌شوید و پرداخت همه تبادلات مالی و حتی رزرو پارکینگ اینترنتی است که باعث صرفه‌جویی در وقت مان می‌شود.

مهوش قلی‌زاده، ساکن لندن است. او می‌گوید: «بهترین تجربه هوشمندسازی در فرودگاه‌ها دیده می‌شود. شما می‌توانید همه کارهایتان را با یک بارکد انجام دهید، حتی مسیر هم برایتان مشخص می‌شود. تجربه دیگر او درباره شارژ خودروهای الکترونیکی است که در بیشتر خیابان‌ها یونیت‌های شارژ برق وجود دارد ونیازی به مراجعه به پمپ بنزین نیست.»

علی نجاری، ساکن مادرید اسپانیاست. او می‌گوید: «هر مشکلی را که در شهر و خدمات عمومی وجود داشته باشد از طریق پلتفرمی روی تلفن همراه به مدیریت شهری اطلاع می‌دهیم، مدیران هم از طریق پلتفرم دیگری به طور مستقیم با شهروندان درارتباطند.»

حالا سؤال اصلی‌تر اینجاست، که وضعیت تهران در مقایسه با این شهرها چگونه است؟

آقای مهدوی، 20 سال است ساکن یکی از مناطق مرکزی تهران است. او می‌گوید: «خیلی کارها در تهران اینترنتی شده مثل پرداخت جریمه و عوارض و قبض‌ها، اما مسأله اینجاست که ما برای استفاده از این برنامه‌ها آموزش ندیده‌ایم و بعضاً سرعت اینترنت آنقدر پایین است که پشیمان می‌شوی  یا با اعصاب خرد کارت نصفه می‌ماند و نمی‌دانی به کجا اعتراض کنی، یا قبض جریمه‌ای صادر می‌شود که تو روحت خبر ندارد و بالاخره مجبور می‌شوی حضوراً مراجعه کنی!»

هوشمند‌سازی در شهر جدی نیست

علی اصغر قائمی، عضو شورای شهر تهران در این باره به «ایران» می‌گوید: «حوزه هوشمند‌سازی مسیر ناتمامی است. هرکاری که بتوان تصورکرد در این مسیر قابل انجام است. بنابراین اینکه گفته می‌شود پروژه شهرهوشمند، عنوان درستی نیست، چراکه پروژه؛ تاریخ شروع و پایان دارد، اما وقتی از فرایند صحبت می‌کنیم، فرایند همیشگی است. هوشمند‌سازی در شهرها مصادیق متعددی دارد از حمل‌ونقل گرفته تا آلودگی هوا، خدمات شهری، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی که در همه این حوزه‌ها یک شهروند باید از خدمات یک شهر هوشمند بهره‌مند شود. اما اینکه مثلاً ما در حوزه حمل‌ونقل هوشمند در چه وضعیتی قرار داریم و نقطه ایده‌آل رسیدن به آن در چهارسال آینده چیست؟ سؤال ما هم است و معتقدیم که مدیریت شهری باید دراین زمینه آمار روشنی ارائه دهد. گزارش‌هایی البته به شورا ارائه شده است، اما مطلوب و کامل نیست. سؤال من هم این است که هوشمند‌سازی در تهران را باید با چه خط کشی اندازه‌گیری کرد. مرجع رتبه‌بندی جایگاه تهران درهوشمندسازی جهانی کجاست؟ و تهران الان چه رتبه‌ای دارد؟ مثلاً در تصویب مجوزهای ساخت و ساز تهران در سال 96 تهران رتبه 25 دنیا را داشت، اما امسال ظاهراً به رتبه 80 سقوط کرده است. به‌خاطر افزایش بوروکراسی‌های اداری که شهرداری در بخش اداری برای صدور مجوز ساخت و ساز به سازندگان تحمیل می‌کند.
یا مثلاً وقتی یک سازنده می‌خواهد مجوز ساخت و ساز بگیرد، باید برای هر مجوزی مثل آب و برق و گاز، مسیر بوروکراسی‌های اداری طی شود درحالی که می‌توان مجوز همه بوروکراسی‌ها را یکجا انجام داد. البته درگذشته این طرح به‌صورت چند دوره آزمایشی در برخی مناطق تهران انجام شد اما بعد از پایان دوره آزمایشی، مدیران بعدی به تجاربی که به‌دست آمد، توجهی نشان ندادند.»

او می‌گوید: «یک شهروند می‌تواند بدون مراجعه حضوری و حتی به‌صورت مجازی کرایه‌اش را پرداخت کند، یکی از موانع پیش رو ارتباط بین دستگاه است، چون هرکدام به‌صورت مستقل عمل می‌کنند و زیر چتر واحدی نیستند. اما لایحه مدیریت شهری که سال‌هاست در مجلس خاک می‌خورد می‌تواند در این زمینه راهگشا باشد. یکی از اقدامات ساده و شدنی که آزمون شده و می‌توان در شهرها پیاده کرد، همین یکپارچه‌سازی مدیریت شهری است. در حوزه خدمات شهری تنها فعالیت هوشمند که البته بیشتر شبیه یک سرویس الکترونیکی است، نظام مکانیزه تخلیه و حمل زباله و خودروهای نظافت شهر یا جاروب‌های خودکاراست. متأسفانه استفاده جدی از نظام هوشمند‌سازی نمی‌شود، البته به‌صورت محدود و در بخش خصوصی، زمانی که زباله‌های خشک براثر تقاضای واحدهای مسکونی به حجم قابل قبولی رسید سیستم مطلع می‌شود، اما این محدود ودر برخی مناطق درحال اجراست که امیدواریم در سراسر تهران و در حوزه زباله‌ تر هم تسری یابد. در حوزه خدمات شهری کار جدی دیگری سراغ ندارم یا در حوزه ایمنی و بحران مثل نصب لرزه نگارها که البته در سیستم‌های اداری کاربرد دارد. درحوزه حمل‌ونقل عمومی هم می‌توان از مسیریاب‌های ایرانی و پرداخت کرایه حمل‌ونقل از نمونه‌های اقدام هوشمندسازی نام برد. اگرچه در گذشته زمان تقریبی رسیدن اتوبوس‌ها هم در تابلو نوشته می‌شد اما الان از کار افتاده است. در حوزه اجتماعی هم ما با جای خالی برنامه‌های اطلاع‌رسانی روی تلفن همراه مواجهیم، درحالی که می‌توان از طریق برنامه‌های تلفن همراه برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی را به ساکنان آن منطقه اطلاع داد.»

او تأکید می‌کند که سرویس اطلاع‌رسانی مثل 137 باید توسعه یابد تا میزان مشارکت شهروندان افزایش یابد: «الان عمده گزارش‌ها درباره خرابی آسفالت و جوی خیابان است درحالی‌که شهروندان می‌توانند در نظام بودجه‌ریزی شهر نقش نظارتی داشته باشند. این سیستم در کشورهای دیگر وجود دارد و پایتخت نشین‌ها هم انتظار دارند که توسعه یابد. کرونا فرصت خوبی برای کسب تجربه بود، اما اینکه شهرداری تا چه اندازه از این فرصت برای هوشمند کردن شهر استفاده کرده است، گزارشی نداریم. در دنیا هوشمند‌سازی با جدیت درحال پیشرفت است هفته گذشته نمایشگاهی در بارسلون اسپانیا برگزار شد درحالی ‌که شکاف ما با دنیا در حال بیشتر شدن است.»

بیشتر بخوانید:

رئیس اداره سیاستگذاری مرکز تهران هوشمند: برنامه راهبردی در سطح ملی برای شهرهای هوشمند نداریم

مزیت هوشمندسازی در مدیریت آلودگی هوا

کپی