اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۸ بهمن ۱۴۰۰
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

بمباران عراق و حمله به سفارت آمریکا در دمشق

بمباران عراق و حمله به سفارت آمریکا در دمشق
فاروق الشرع، وزیر خارجه سابق سوریه مترجم: حسین جابری انصاری

صدام حسین رئیس‌جمهور عراق متأسفانه اهمیت سوریه را جز هنگام گرفتاری در بحران یا وضعیتی سخت، احساس نمی کرد. این احساس او نسبت به سوریه پس از افتادن یا گرفتار شدن در «دام» [اشغال کویت و پیامدهای آن]، افزون شد.

 برنامه «نفت در برابر غذا» که شورای امنیت بر اساس قطعنامه ۹۸۶ در سال ۱۹۹۵ تصویب کرد، پوششی برای روابط جدید ما با عراق شد. اما در عمل و در نتیجه پی گیری عملی سیاست ما در زمینه باز کردن حلقه محاصره تحمیل شده بر مردم عراق، همکاری سوریه و عراق از اندازه های این برنامه گذر کرد. مخالفت با تجزیه عراق، در خطر قرار گرفتن یکپارچگی سرزمینی آن، و استمرار محاصره تحمیل شده بر عراق، بند ثابت سیاست خارجی سوریه در پایان دهه نود بود.

محاصره عراق بر اساس قطعنامه های بین المللی تحمیل شده بود و کشورها نمی توانستند به صورت رسمی از چارچوب آن خارج شوند، اما موضع سوریه در مخالفت با تجزیه عراق، مجال گسترده ای برای تحرک سیاسی قابل دفاع ما ایجاد می کرد. موضع بیم دهنده سوریه درباره تجزیه عراق، حتی این فرصت را نیز به ما می داد تا خواهان پایان محاصره عراق شویم که در صورت تداوم، می توانست تجزیه عراق را تسهیل و یکپارچگی سرزمینی آن را تهدید کند.

محمد سعید صحاف وزیر خارجه عراق در ۹ فوریه ۱۹۹۸، از سوریه دیدار کرد و به ما اطلاع داد که اختلاف کشورش با کمیته بین المللی تحقیق بر سر بازرسی از کاخ های ریاست جمهوری عراق پایان یافته، و بغداد با این هدف که بهانه های تهاجم در شرف وقوع آمریکا به عراق را بگیرد، با بازرسی از این کاخ ها موافقت کرده است. در این دوره تلاش سوریه این بود که عرب ها و دوستان خود را پیرامون یک موضع یکپارچه جمع کنیم که مانع زدن ضربه آمریکا به عراق بدون صدور قطعنامه جدید شورای امنیت شود. افزون بر آن، یک محور دیگر تلاش های دیپلماتیک ما این بود که قطعنامه نخست شورا نیز به معنای محول کردن خود به خود حق تهاجم به عراق، تلقی نشود.

خوانش ژئوپولتیک و راهبردی ما از طرح های تهاجم به عراق و کوشش ها برای دگرگونی نظام آن، بر این اساس استوار بود که ایالات متحده در حال گذر از سیاست «مهار دوجانبه» عراق و ایران، به سیاست تغییر نظام عراق است که خروج از چارچوب قطعنامه های شورای امنیت بود. مجموعه «نو محافظه کاران» آمریکا که به این سیاست دامن می زدند دربرگیرنده قدرتمندان حکومت ریگان بود که به روش بکارگیری «قدرت» باور داشتند، و به نتانیاهو در تدوین برنامه راهبردی اش در سال ۱۹۹۷ و رساندن او به قدرت در اسرائیل کمک کرده بودند.

همین مجموعه نقش اصلی را در اعمال فشار به رئیس‌جمهور کلینتون برای تهاجم به عراق در پایان سال ۱۹۹۸ و بدون تکیه بر دوستان آمریکا در منطقه و خلیج فارس [ن] در حمایت از منافع آمریکا در برابر خطرات رویاروی خود، ایفا کردند. پیام جمهوری خواهان به کلینتون دمکرات این بود که حمله به عراق نیازی به «توجیه قانع کننده» ندارد و تنها نیازمند «تصمیم رئیس‌جمهور» است. کلینتون نیز که رسوایی مونیکا [لوینسکی] او را تضعیف کرده بود، به این طبل زنی جمهوری خواهان برای جنگ، پاسخ مثبت داد، و قانونی بنام «قانون آزاد سازی عراق» به کنگره آمریکا پیشنهاد داد که کنگره با آن موافقت کرد.

جهان نیز نتوانست هیچ کاری بکند، و بدین سان جنگنده های آمریکایی در دسامبر ۱۹۹۸، به بهانه به تعویق انداختن چند ساله توانایی عراق در پیشبرد برنامه سلاح های کشتار جمعی اش، برای چند روز پیاپی، عراق را هدف عملیات خود کردند. بلافاصله پس از حمله آمریکا به عراق، تظاهرات اعتراضی «خودجوش» خیابان های سوریه را فراگرفت، تظاهراتی که برای نخستین بار اثری از «برنامه ریزی» و «هدایت» رسمی در آن نبود، و گاه نیز به خشونت کشید.

برجسته ترین هدف تظاهرات اعتراضی، ساختمان سفارت آمریکا در دمشق، و نفوذ به بخش ویژه پرونده های [اسناد] آن، و ویران کردن وسایل موجود در آن، و سوزاندن پرچم آمریکا بود. تلویزیون سوریه نیز به شکل مستقیم جریان این رویداد را پخش کرد، و افکار عمومی سوریه از آنچه در صفحه تلویزیون رسمی می دید، خشنود بود.

وزارت خارجه آمریکا در یادداشت اعتراضی که به سوریه داد تنها خواهان دریافت خسارت زیان های وارده به سفارت کشورش شد.‌ پس از بحث و جدل های تند با رایان کروکر سفیر آمریکا در مقر وزارت خارجه سوریه، کمیته هایی برای ارزیابی خسارت های وارده تشکیل، و ۴۵۰ هزار دلار به عنوان جبران خسارات های وارده به آمریکا پرداخت کردیم. رایان کروکر سفیر آمریکا از پذیرفتن پرداخت خسارت از سوی ما در حضور برخی از اعضای کنگره، خوشحال بود که ابراز تمایل کردند با گرفتن عکس، این خبر آنها بدون عکس نماند. من به شخصه، موضع آمریکا در تعامل با موضوع حمله به سفارت این کشور در دمشق را مثبت تلقی کردم، چون بر خلاف معمول، با سیاست زدگی همراه نبود. اگر چه پذیرفتن پرداخت خسارت از سوی ما، به معنای پذیرش مسئولیت حقوقی حمله به سفارت آمریکا بود.

کپی