اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۵ بهمن ۱۴۰۰
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
گزارش «ایران» از وضعیت نقشه راه تشکیل دولت هوشمند

هوشمندسازی برای پاسخگویی بهتر

هوشمندسازی برای پاسخگویی بهتر
سوسن صادقی

بیش از یک ماه از دستور رئیس‌جمهور در جلسه شورای عالی فضای مجازی برای بازنگری نقشه راه تشکیل دولت هوشمند می‌گذرد. رئیس‌جمهور در این جلسه از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و همه دستگاه‌ها خواست تا بدون بخشی‌نگری و با همکاری یکدیگر در راه‌اندازی دولت هوشمند تلاش کنند تا شهروندان کارها و امور خود را با آسودگی انجام دهند.

 در این راستا شورای اجرایی فناوری اطلاعات دست به‌کار شده و در گام نخست، در حال بازنگری نسخه اولیه نقشه راه دولت هوشمند است تا بتوان در 4 سال آینده طرح دولت هوشمند در کشور را اجرایی کرد. رضا باقری اصل دبیر اجرایی شورای فناوری اطلاعات درباره بازنگری نقشه دولت هوشمند و یکی از کارشناسان در زمینه ضرورت بازنگری این نقشه راه به «ایران» می‌گویند.

ایجاد دولتی پاسخگو

رضا باقری اصل دبیر اجرایی شورای فناوری اطلاعات در گفت‌و‌گو با «ایران» گفت: رئیس‌جمهور در شورای عالی فضای مجازی تأکید کردند تا دولت هوشمند و اقتصاد دیجیتال در دولت سیزدهم راه‌اندازی شود، از آنجایی که نیاز است تا نقشه مطابق با مقتضیات و نیازمندی‌های روز و وضعیت جاری دولت تدوین شود، از این جهت باید بر سند ضوابط فنی و اجرایی دولت الکترونیک اصلاحات اساسی صورت بگیرد سپس اجرایی شود.

به گفته باقری اصل باید لایه‌های بالاتر و فرایندهای دولت، قوانین و مقررات این سند بازنگری شوند از این‌رو تدوین این سند در دست تهیه است و تا یک ماه آینده کلیات آن تدوین و پس از کسب نظرات دستگاه‌های اجرایی و صاحبنظران نهایی می‌شود بنابراین امیدواریم با تقسیم کار مناسب و فازبندی بر اساس دستاوردهای ملموس برای مردم در مدت 3 تا 5 سال آینده دولت هوشمند را عملیاتی کنیم.

وی با بیان اینکه دولت هوشمند بعد از‌ گذار از دولت الکترونیک به‌وجود می‌آید، افزود: طراحی سند‌گذار به دولت هوشمند پیش از این در دولت قبل در دستور کار قرار گرفت و نسخه‌ای از برنامه مذکور نیز تدوین شد اما به‌دلیل اختلاف بر سر تولی گری و الزاماتی که در حوزه زیرساخت‌های حقوقی، سرمایه انسانی، نهاد مجری و... بود، برنامه دولت هوشمند به تصویب نرسید.

به گفته دبیر اجرایی شورای فناوری اطلاعات، حال به مرحله ای رسیده ایم که باید بر اساس تدابیر مبتنی بر اسناد بالادستی و تأکید رهبر معظم انقلاب در تمرکز روی هوش مصنوعی، ‌همه برنامه ریزی های لازم گذار از دولت الکترونیک به دولت هوشمند از جمله اصلاح و بازمهندسی فرایندهای دولت، بازنگری در مقررات و تدوین لوایح قانونی تکمیل و توسعه زیرساخت‌های لازم برای رویکرد پلتفرمی و یکپارچه انجام شود.

باقری اصل درباره چگونگی راه‌اندازی دولت هوشمند نیز گفت: دولت هوشمند نیاز به معماری نوین از دولت دارد، چون در معماری موجود تکیه بر الکترونیکی شدن فرایند‌ها اثری ناکارآمد داشته و نمی‌توان دولت هوشمند راه‌اندازی کرد بنابراین برای حرکت به سمت دولت هوشمند باید ضمن اینکه تمام پایگاه‌های دولت الکترونیک تکمیل شود لازم است در جهت پلتفرمی شدن سیستم‌ها نیز حرکت کرد تا بتوان با توسعه در لایه زیرساخت‌ها و کاربردها این تغییرات پارادایمی را اجرایی کرد.

به‌گفته وی در حقیقت دولت هوشمند فاز بعدی از دولت الکترونیک است و باید چند تغییر عمده رویکردی در آن اتفاق بیفتد تا دولتی پاسخگوتر، شفاف‌تر و مشارکت پذیر از مردم و کسب و کارها که مد نظر دولت سیزدهم است روی دهد.

باقری اصل درباره تبعات راه‌اندازی دولت هوشمند نیز گفت: چون دولت هوشمند از فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی و نوآوری با رویکرد مردم محور و داده محور بهره می‌برد، ضمن تسهیلگری در تصمیم گیری‌های دولت، موجب افزایش مشارکت مردم در اداره دولت و کسب و کارها می‌شود. به عقیده وی استفاده از فناوری‌های نوظهور در ارائه خدمات عمومی به مردم منجر به تغییرات زیادی در نحوه اداره امور با اطلاعات و دانش مبتنی بر نوآوری‌های حوزه هوش مصنوعی و داده کاوی شده و خود روش جدیدی از حکمرانی با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در تراز انقلاب اسلامی با محوریت داده و مردم است.

باقری اصل با اشاره به اینکه دولت هوشمند از سیاست‌های نوآورانه، اقدام‌ها و کسب و کارهای مبتنی بر فناوری و پلتفرم‌ها حمایت ویژه‌ای می‌کند، گفت: برای‌گذار به دولت هوشمند، می‌توانیم زیرساخت‌های یکپارچه ارتباطی و اطلاعاتی، قابلیت‌های تعامل‌پذیری حداکثری و رابطه بین محیط حکمرانی و انسانی داشته باشیم. از سوی دیگر نهادها به‌صورت هوشمندانه تعاملی بوده و به بهره‌برداری بهتر از داده‌ها و اطلاعات و تجارب کاربری منجر می‌شود. به باور وی فناوری اطلاعات و ارتباطات ابزاری برای تحقق هوشمندسازی و تغییر جهت حرکت داده نه تنها از سوی مردم به‌سمت دولت، بلکه از دولت به مردم و کسب و کارها است.

به اعتقاد باقری اصل تحلیل و باز آرایی داده‌ها در سامانه‌های هوشمند راهی برای کاهش روابط مبتنی بر حضور مردم در محیط‌های دولتی و حذف تعاملات مبتنی بر نظر وسلیقه اشخاص و به‌طور خلاصه امضاهای طلایی است.

دبیر اجرایی شورای فناوری اطلاعات در ادامه گفت: در دولت هوشمند سطح بالاتری از یکپارچه‌سازی و داده محوری از شکل عمودی به افقی تغییر می‌یابد از آنجایی هم که بر پلتفرم‌ها متمرکز است، سیستم‌ها بلوغ یافته و از شکل جزیره‌ای خارج شده و دارای درگاه واحد و یکپارچه‌ای خواهیم بود، درگاهی که دارای ارتباطی ساده، سالم، امن و اعتمادپذیر است و براحتی به مردم خدمات ارائه داده و نیازمندهای آنان را رفع می‌کند.

به عقیده باقری اصل رویکرد دولت هوشمند ، به عبارتی دیگر، یعنی هر داده‌ای باید یکبار ارائه و ثبت شده و بارها در جاهای مختلف استفاده  و فرایند به روز‌ آوری آن داده از سوی پنجره‌ای که ثبت می‌کند، مشخص شود. به‌گفته وی البته برای تغییرات زیرساخت‌ها باید سرمایه‌گذاری با مشارکت بخش خصوصی و ایجاد اپراتورهای خدماتی نیز صورت بگیرد.

بازنگری نشانه اهتمام دولت

رضا کرمی کارشناس دولت الکترونیک معتقد است ضرورت بازنگری نقشه راه دولت هوشمند اهتمام دولت جدید به توسعه دولت الکترونیک است و در جای خود مایه امیدواری است.کرمی گفت: توسعه خدمات دولت الکترونیک و همچنین کاربرد فناوری‌های نوین در اداره دولت، انگیزه و پیشران مهمی برای همه دولت‌هاست از این‌رو تقریباً تمام دولت‌های قبلی هم کمابیش در این جهت گام‌هایی برداشته‌اند اما از آنجایی که گستره و ابعاد دولت الکترونیک موضوع بزرگ و پیچیده‌ای است بنابراین داشتن یک برنامه و نقشه راه جامع و به روز رسانی شده هم ضرورت دارد.

این کارشناس دولت الکترونیک افزود: برای تدوین نقشه راه جدید باید به اسناد و طرح‌‌های قبلی نیز توجه شود. از سوی دیگر با ارزیابی نقاط قوت و ضعف اسناد، دلایل توفیق نیافتن بخش‌هایی که اجرا نشده‌اند، نیز مشخص شود مهمتر اینکه باید سعی کنند تا نقاط ضعف در سند جدید نیز رفع شود. وی با اشاره به اینکه به‌نظرم دو محور اساسی باید در سند جدید مورد توجه ویژه قرار بگیرد، گفت: یکی توجه به یکپارچگی داده‌های اصلی در سطح ملی همراه با نظام مدیریت و راهبری این داده‌ها و دوم طراحی نظام مدیریت، پایش و نظارت یکپارچه اجرای برنامه‌های توسعه فناوری اطلاعات در سطح دولت و حاکمیت است.

به‌گفته وی برای اجرای طرح‌های ملی در این ابعاد، می بایست به چهارچوب‌‌ها و بهروش‌های معتبر بین‌المللی که بر توسعه و تقویت قابلیت‌های توانمندساز(مانند مدیریت طرح و پروژه، مدیریت معماری سازمانی، مدیریت کیفیت) تأکید دارند، توجه کرد.

کپی