اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۶ مهر ۱۴۰۱
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

پیامدهای تلخ گاز مصرفی در اروپا

افزایش بهای مواد غذایی در انتظار قاره سبز

افزایش بهای مواد غذایی در انتظار قاره سبز
جان دیزارد، گزارشگر و مفسر اقتصادی ‌مترجم: وصال روحانی

کمبود گاز مصرفی در اروپا، ضررها و ناآرامی‌های پرشماری را در این قاره گواهی می‌دهد که بسیار بیشتر از مضاری است که جریانی مشابه در امریکا برای دولت جو بایدن ایجاد کرده است.

اینکه کمبود گاز سبب گرانی حامل‌های انرژی و حتی قطع مقطعی جریان برق در کشورهای اروپایی شود، فقط یک روی قضیه است و با از راه رسیدن زمستانی سرد در اروپا، مردم این قاره که با بلایای کرونا ضعیف‌تر شده‌اند، متوجه می‌شوند که کمبود و گرانی گاز به آرامی بر قیمت سایر اقلام ضروری و بخصوص غذای مصرفی آنها هم اثر منفی می‌گذارد.

برخی دولت‌های اروپایی هم در نگرانی فرو رفته‌اند زیرا به آرای مردم در انتخاباتی نیاز دارند که در این کشورها در راه است و افراد گرسنه و ناراضی یا اصولاً به انتخابات پای نمی‌گذارند یا دست به انتخاب جناح‌هایی می‌زنند که مخالف با جناح‌های حاکمند.

همین امروز هم توزیع و قیمت‌گذاری عادلانه روی حامل‌های انرژی در اروپا غیرممکن شده زیرا گاز مصرفی در این مواد به کمترین میزان و حداکثر قیمت ممکن رسیده و حتی کمپانی‌های بزرگ مانند یارا، باسف و فرتی بیارا برای تأمین آن مشکل دارند. شاید برخی کشورهای خودکفای اروپایی مثل آلمان و اتریش از این پروسه معیوب کمتر آسیب دیده باشند اما اکثریت با کشورها و دولت‌های آسیب دیده است که راهی برای مهار قیمت فزاینده گاز ندارند و مجبورند از نرخ صعودی آن تبعیت کنند.

کشاورزان اروپا هم از این مسأله لطمه‌ای اساسی می‌بینند زیرا نه تنها در فصل سرما گاز مصرفی برای معتدل نگه داشتن هوای باغات غیر سرپوشیده خود ندارند بلکه با کمبود گاز از دستیابی به فسفات و سولفور کافی که پایه‌های تشکیل دهنده تعدیل‌کننده‌ها و کودها هستند، بی‌بهره شده‌اند و هیچ راه‌حل عاجلی برای به سلامت رسیدن به بهار آینده ندارند. در چنین شرایطی هرگونه کشت و زرع عادی و بهره‌برداری وسیع در طول بهار 2022 (1401) غیرممکن خواهد بود و اروپا با یک تابستان کم محصول مواجه خواهد شد و مجبور است اقلام مختلف را از سایر قاره‌ها تأمین کند.

روسیه برای کاستن از ضررهای فوق، هرگونه صادرات نیتروژن و فسفات را از 10 آذرماه به مدت شش ماه ممنوع اعلام کرده و سوبسیدهای قبلی اخذ شده از مزارع این کشور را هم به طور محسوسی کاهش داده تا نیازهای کشاورزی و خوراکی‌اش را از کشتزارهای خودی استخراج کند و به سایر کشورها بی‌نیاز شود.

از این گونه موارد بازدارنده در بلاروس اثری نیست و مخالفت اتحادیه اروپا  با دولت لوکاشنکو، سبب شده نه روند استخراج مواد مهم صنعتی در این کشور تسهیل و وسیع‌تر شود و نه دولت مزبور توان و اجازه‌ای برای ارسال بموقع و کافی گاز خود به سایر کشورهای قاره داشته باشد. بر اثر این امر، لوکاشنکو فقط با دولت‌های کم‌شماری همکاری و معامله می‌کند که با دولت وی همراه هستند و یکی از آنها، لیتوانی است که در همسایگی بلاروس قرار دارد و اوضاعش در ارتباط با کمبود و گرانی گاز چندان بهتر از سایر کشورهای شمال اروپا نیست.

بلاروس اینک در معرض این اتهام قرار دارد که گاز تولیدی‌اش را بدون اعلام رسمی و به طور پنهانی در اختیار روسیه می‌گذارد و با شرکت اورالکالی هم که ریشه‌ها و خاستگاهش در کشورهای روسیه و اوکراین است، همکاری دارد اما محصول نهایی این پروسه‌ها کمبود گاز مصرفی حتی در اقمار سابق اتحاد جماهیر شوروی است زیرا سایر چرخه‌های اقتصادی در این کشورها می‌لنگند و دولت هیچ یک از آنها نتوانسته‌اند حمایت کاملی از صنایع خود داشته باشند.

اگر در دفعات قبلی صعود نجومی قیمت کودهای گیاهی شاهد تنزل تدریجی آنها به قیمت اولیه بودیم، زمستان سختی که در راه است و بالا رفتن فزاینده قیمت گاز این بار راه نجات مشابهی را به اروپایی‌ها نوید نمی‌دهد و برعکس خطر یخبندانی شدید که محصول مستقیم این کمبودها است، کل قاره سبز را تهدید می‌کند. اینک قیمت کودهای شیمیایی در امریکای شمالی 105 برابر سابق افزایش یافته اما کنترل قیمت گاز در این منطقه از جهان بهتر و مساعدتر از روند تعدیل قیمت گاز در اروپا بوده است. چه چیزی تلخ‌تر از اینکه کاهش ضایعات کربنی و ارتقای اندوخته‌های غذایی در اروپا نیز به کمترین سطح خود رسیده و در شرایط سخت اقتصادی ناشی از کرونا، اهالی این قاره حتی برای ابتیاع غذای سالم با قیمت مناسب مشکل دارند.

منبع: Financial Times

کپی