اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰

حل بحران افغانستان در گردهمایی منطقه‌ای در روسیه

حل بحران افغانستان در گردهمایی منطقه‌ای در روسیه
زهره صفاری

پس از دیدارهای هیأت طالبان با امریکا و اتحادیه اروپا در قطر، ایجاد ثبات در افغانستان و بررسی وضع موجود، این کشور محور نشستی به میزبانی مسکو و با حضور نمایندگان شبه نظامیان و جمعی از کشورهای منطقه‌ای قرار گرفت.

به گزارش «طلوع نیوز» افغانستان، هیأت اعزامی طالبان به ریاست عبدالسلام حنفی، معاون دوم رئیس دولت را سرپرستان وزارتخانه‌های خارجه، تجارت، اقتصاد و همچنین شهردار کابل تشکیل می‌دهند. این در حالی است که نمایندگان 10 کشور منطقه‌ای مانند ایران، ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان، چین و پاکستان نیز به دعوت روسیه برای نشست دیروز پاسخ مثبت دادند و تنها امریکا با عنوان اینکه به دلیل برخی مشکلات فنی حاضر به حضور در این نشست نیست، در این مذاکرات مشارکت نکرد. به نوشته «یورونیوز»، «ند پرایس»، سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت: «ما در مذاکرات مسکو به دلایل فنی و لجستیکی شرکت نخواهیم کرد اما مشتاقانه در انتظار جلسات آینده هستیم.» به گزارش «الجزیره»، «سرگئی لاوروف» در آیین افتتاحیه نشست دیروز ضمن ابراز تأسف از غیبت امریکا در این مذاکرات گفت: «دولت جدیدی قدرت در افغانستان را به دست گرفته است. ما تلاش‌های انجام شده برای تثبیت وضعیت سیاسی و نظامی در افغانستان را به رسمیت می‌شناسیم اما در عین حال باید در نظر داشت که خطر سرازیر شدن تروریست‌ها و قاچاق مواد مخدر برای کشورهای همسایه واقعاً جدی است.»
مذاکرات پشت درهای بسته دیروز پس از آن برگزار شد که مسکو در آستانه این نشست در دیدار با چین و پاکستان، قول مساعد دو کشور برای کمک‌های انساندوستانه و اقتصادی به افغانستان را از آنها گرفت. اما در عین حال به‌رغم اینکه مسکو نیز برای حمایت مالی از افغانستان چراغ سبز نشان داده است اما همچنان برای به رسمیت شناختن دولت طالبان عجله ندارد. «لاوروف» معتقد است علت به تعویق افتادن این امر از سوی کرملین، اجرای تعهدات طالبان در راستای مسائل سیاسی، حقوق بشری و تشکیل دولت فراگیر است. به‌رغم این موضعگیری منتقدان داخلی روسیه اما همچنان کرملین را به خاطر برگزاری این نشست در روسیه آن هم در شرایطی که طالبان حتی به تعهدات خود در قبال زنان و اقلیت‌ها نیز عمل نکرده است مورد سرزنش قرار داده‌اند. «لاوروف» در پاسخ به این انتقادات گفت: «به رسمیت شناختن طالبان در حال حاضر در دستور کار ما نیست. اما روسیه نیز مانند هر کشور بانفوذ دیگر در منطقه باید تعامل با طالبان را حفظ کند. ما در تلاشیم که آنها را برای اجرای تعهداتشان مجاب کنیم.»
به نام افغانستان، به سود روسیه
هجمه انتقادات داخلی علیه کرملین برای میزبانی از طالبان در حالی مطرح شده است که گرچه «ولادیمیر پوتین»، رئیس جمهوری روسیه بارها نسبت به امتناع از تصمیم شتابزده برای به رسمیت شناختن طالبان تأکید کرده است اما او همواره در اجلاس کشورهای مستقل مشترک المنافع بر ضرورت تعامل با طالبان اصرار داشته است. بدون شک از زمان روی کار آمدن طالبان در افغانستان، معادلات برای مسکو پیچیده شده است چرا که این کشور در عین اینکه قصد دارد با خروج نظامی امریکا، نفوذ منطقه‌ای خود را افزایش دهد، از مناقشات داخلی افغانستان نیز دوری می‌کند. «آندری سرنکو»، رئیس مرکز مطالعات افغانستان مدرن در مرکز مسکو به «واشنگتن پست» گفت: «افغانستان به تنهایی مورد علاقه روسیه نیست. چراکه روسیه قصد دارد بدون درگیر شدن در مسائل افغانستان از این کشور در راستای منافع خود بهره بگیرد.»
نشست روز چهارشنبه برای طالبان نیز دارای اهمیت است چرا که می‌تواند از طریق این نشست مهم بین‌المللی، دریچه تازه‌ای برای تعاملات آینده با جهان ایجاد کند. از سوی دیگر این نشست با توجه به حضور بازیگران مهم منطقه‌ای مانند چین، پاکستان، هند و ایران اهدافی به مراتب وسیع‌تر را دنبال می‌کند. «ضمیر کابالوف» نماینده رئیس جمهوری روسیه در امور افغانستان نیز معتقد است: «این نشست دستور کار خارق العاده‌ای را دنبال نمی‌کند اما بدون شک مذاکرات حرفه‌ای پشت درهای بسته خواهیم داشت.» به عبارت دیگر روسیه بیش از دستیابی به اهداف اعلام شده درباره این نشست، به دنبال اثبات دغدغه‌های خود نسبت به افغانستان به عنوان بازیگری کلیدی است. «سرنکو»، کارشناس مسائل افغانستان معتقد است: «اولویت نخست روسیه بهره‌گیری از چالش‌های جدید امنیتی منطقه در راستای افزایش نفوذ خود در آسیای میانه؛ صحنه رقابت مسکو و پکن است. در واقع کرملین تدارکات برای نیل به این هدف را از همان روزهای نخست ورود طالبان به کابل با استقرار خودروهای نظامی در مرزهای مشترک افغانستان با تاجیکستان آغاز کرد تا این سیگنال را بدهد که روسیه می‌تواند خلأ امنیتی منطقه در غیاب امریکا را پر کند. «سرگئی لاوروف» نیز در ماه جاری تأکید کرد که دوستان روسیه در آسیای میانه به مسکو اطمینان داده‌اند که تمایلی به استقرار پایگاه‌های نظامی امریکا در قلمرویشان ندارند تا در عمل امریکا به شریک بی‌جا و مکان کشورهای این منطقه مانند ازبکستان و قرقیزستان بدل شود.
مسکو تعامل با طالبان را نیز حساب شده و در چارچوب اهدافش آغاز کرد. این کشور یکی از چهار کشوری بود که سفارتخانه‌اش را بلافاصله تخلیه نکرد و حتی سفیر این کشور در افغانستان گفت: «شرایط فعلی در کابل به مراتب بهتر از دوران اشرف غنی است.» همزمان با این اقدامات، «ولادیمیر پوتین» نیز به عناوین مختلف کشورها را به تعامل مثبت و سازنده با طالبان ترغیب می‌کرد. اما اندکی پیش از برگزاری این نشست ورق برگشت و موضع کرملین کمی تغییر کرد و این‌بار نگرانی‌هایی را نسبت به قاچاق مواد مخدر و خطر تروریسم در افغانستان مطرح می‌کرد و در حالی که ارسال کمک به افغانستان را در روندی متعادل با سایر کشورها اعلام کرد، بار دیگر تأکید داشت که نباید در به رسمیت شناختن طالبان شتابزدگی داشت./ ایران 

کپی