اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۶ آبان ۱۴۰۰

سینماگر چندوجهی و بی‌حاشیه

سینماگر چندوجهی و بی‌حاشیه
محمدرضا ورزی فیلمساز

درگذشت سیامک اطلسی را به جامعه دوبلاژ و جامعه هنری تسلیت می‌گویم.

او سینماگری چندوجهی بود، هرچند که عامه تماشاگران او را به عنوان بازیگر می‌شناسند. سیامک اطلسی علاوه بر اینکه هنرپیشه کلاسیک مؤثری در سینما و تلویزیون بود، گوینده خوبی در دوبلاژ بود. صدای او در فیلم «محمد رسول‌الله» مصطفی عقاد به جای شخصیت ولید، برادر هند جگرخوار، جزو صداهای ماندگار در تاریخ دوبلاژ است؛ در کنار بازیگری به دوبله علاقه زیادی داشت. هر وقت به واحد دوبلاژ جام جم می‌رفتم او را سراپا شوق این کار می‌دیدم. سیامک اطلسی فقط گوینده و بازیگر نبود. قلم خوبی داشت و قصه‌پرداز خوبی بود. چند تجربه کارگردانی هم داشت که نمونه‌اش «سفر پرماجرا» با حضور مهرانه مهین‌ترابی و فردوس کاویانی است. در این فیلم در حد یک سکانس بازی هم کرد که حضور قابل قبولی بود. کارنامه بازیگری اطلسی کارنامه ای حرفه‌ای و متنوع است که همه جور فیلمی در آن هست از فیلم‌های تجاری تا آثار فیلمسازانی همچون بهرام بیضایی، کیانوش عیاری و... که در آنها خوش درخشید. عامه مردم او را با سریال‌هایش به‌خاطر دارند بخصوص نقش مصطفی در «پدر سالار» اکبر خواجویی که خاطراتش این روزها در فضای مجازی دست به دست می‌شود. سریال «عقیق» ساخته حمید تمجیدی از دیگر سریال‌های خوب و خاطره‌ساز اطلسی در قاب تلویزیون است. دیگر سریال خاطره‌ساز او «هشت بهشت» اکبر خواجویی است که سیامک اطلسی یک نقش معمولی را چنان قوت بخشید که در ذهن‌ها ماندگار شد. او نقش عیار را در کنار زنده‌یاد هادی اسلامی، سیروس گرجستانی، خسرو شجاع‌زاده، کاظم افرندنیا، حسین پناهی و... بازی کرد، عجیب اینکه اغلب آنها از بین ما رفته‌اند. نقش حصین بن نمیر در «مختارنامه» داوود میرباقری از دیگر آثار شاخص اطلسی در تلویزیون است. در سریال «معمای شاه» هم به‌خوبی از عهده نقش شاپور بختیار برآمد. علاوه بر این سریال در «پدرخوانده» نیز افتخار همکاری با ایشان را داشتم. در تمام طول کار او را شخصیتی اخلاق‌مدار دیدم. مراوده و تعامل خوبی با گروه داشت. ساعت‌ها راجع به لحظاتی از نقش با هم حرف می‌زدیم. این‌طور نبود که فقط جلوی دوربین برود و بازی کند، برای در آوردن نقش دغدغه داشت. همیشه می‌گفت اول باید با نقش ارتباط برقرار کنم و بعد آن را بپذیرم. روی مهندسی نقش خیلی تأکید داشت.

یک بازیگر، یک نقش


محدثه واعظی‌پور
روزنامه‌نگار

یک) سیامک اطلسی بازیگر بی‌حاشیه سینما و تلویزیون، بازیگری که با «پدرسالار» (اکبر خواجویی) برای مردم شناخته شده، یکی دیگر از هنرمندانی بود که ویروس بیرحم کرونا از ما گرفت. اطلسی که با «آنسوی آتش» (کیانوش عیاری) نشان داد بازیگری تواناست، در همه سال‌های پس از «آنسوی آتش»، در نقش‌های مکمل بازی کرد، گاهی دیده شد و اغلب، زیر سایه حضور بازیگران دیگر، کمتر به چشم آمد. با این همه، همواره محترم و مؤقر بود و این شاید، مهم‌ترین امتیاز کارنامه هنری اوست، بزرگترین و درخشان‌ترین بخش فعالیت حرفه‌ای گوینده و بازیگری که به شهادت نقش‌هایی که بازی کرد، حرفه‌ای بود. در روزگاری که اخلاق و احترام، در جامعه کمرنگ شده و حرفه‌ای‌ها به خود اجازه می‌دهند بواسطه سابقه و رقم دستمزدشان با خبرنگار، همکار و منتقد هر طور می‌خواهند و از دستشان برمی‌آید رفتار کنند، محترم بودن مدالی است که باید بر سینه هنرمندان بااخلاق زد. از این منظر، سیامک اطلسی، به شهادت همکاران و آنهایی که می‌شناختندش، یگانه بود.
دو) «پدرسالار» که اوایل دهه هفتاد تولید و پخش شد، حالا و پس از گذشت حدود سی سال از زمان نخست پخش آن، یکی از نوستالژیک‌ترین مجموعه‌های تلویزیونی است که بارها پخش شده و هنوز بیننده دارد. در کارنامه زنده یاد اکبر خواجویی، «پدرسالار» یک اتفاق بود و دیگر تکرار نشد، اما این نقطه عطف، مسیر حرفه‌ای کارگردانش را عوض کرد. اگرچه که تا آخر عمر کوتاه او، «پدرسالار» بی‌رقیب باقی ماند. «پدرسالار» قصه‌ای آشنا دارد و مناسبات و روابطی که بر خانواده بزرگ واعظیان در این فیلم حاکم است، امروز بسیار دور از ذهن و قدیمی به نظر می‌آید. اما در دهه هفتاد شمسی و پس از پایان جنگ، جامعه وارد حوزه‌های تازه می‌شد و شکاف نسل‌ها بیش‌از گذشته به چشم می‌آمد. آذر (کمند امیرسلیمانی) نماد بسیاری از زنان و دختران جوانی بود که می‌خواستند معادلات جامعه مردانه را بر هم زده، استقلال کسب کنند. جوانانی که نمی‌خواستند شبیه نسل قبل زندگی کنند و حاضر بودند با بزرگترها، وارد چالش شوند.
سه) از تیم «پدرسالار»، جدا از اکبر خواجویی، محمدعلی کشاورز، نادره خیرآبادی، جمیله شیخی، خسرو شجاع‌زاده، جعفر بزرگی و سیامک اطلسی از بین ما رفته‌اند. کشاورز در بهترین نقش‌آفرینی تلویزیونی‌اش با بازی در نقش اسدالله خان به شهرت و محبوبیت مضاعف رسید. نادره خیرآبادی، سیمای مادر مهربان را برای چندمین بار به دوست داشتنی‌ترین شکل ممکن جان داد و جمیله شیخی که گزیده‌کار و سخت‌پسند بود یکی از جذاب‌ترین شخصیت‌های منفی تلویزیونی را در «پدرسالار» به یادگار گذاشت. خسرو شجاع‌زاده که در سینما به آنچه شایسته‌اش بود، دست نیافت و جعفر بزرگی که صدایی گرم و حضوری دلنشین مقابل دوربین داشت، در «پدرسالار» دیده شدند. عمو مصطفی (سیامک اطلسی) اگرچه مثل اسدالله خان، مغرور و مستبد نبود، اما منفعت خانواده را بر منفعت دخترش ترجیح می‌داد و برادری گوش به فرمان بود. از آن خانواده، از آن جمعِ همیشه جمع، از آن عمارت بزرگ دلباز و سفره‌های رنگارنگ، بسیاری به خاطره‌ها پیوسته‌اند و تنها نام و نقش‌آفرینی‌شان در «پدرسالار» باقی مانده است. یادشان گرامی.

کپی