اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰

استقبال امریکا از تدابیر جهانی چین

استقبال امریکا از تدابیر جهانی چین
زهره صفاری

مجمع عمومی سازمان ملل، امسال گرچه با محور «کووید19» و «تغییرات آب و هوایی»، دو معضل حال حاضر جهان با حضور بیش از 100 کشور کار خود را آغاز کرد اما همان طور که انتظار می‌رفت خالی از رجزخوانی ابرقدرت‌ها و حواشی خاص نبود؛ حاشیه‌هایی از جنس شگفتانه‌ها و کنایه‌های امریکا و چین و درخواست طالبان برای داشتن کرسی در سازمان ملل و سخنرانی در مجمع عمومی.

اما رقابت هژمونیک قدرت‌هایی مانند امریکا و چین که در سخنرانی روز نخست سران دو کشور به فاصله چند ساعت به تصویر کشیده شد، گرچه برای هر دوی آنها تعبیری متفاوت داشت اما در بحث مبارزه با تغییرات آب و هوایی تقدیر مقامات بسیاری را برانگیخت.
به نوشته «نیویورک تایمز»، «شی جین پینگ» رئیس جمهوری چین که در آخرین لحظات، تصمیمش برای ارسال پیام ضبط شده به مجمع عمومی را اعلام کرد، آخرین سخنران روز اول نشست بود اما با اعلام تصمیم دولتش برای توقف سرمایه گذاری بر پروژه‌های سوخت فسیلی خارجی آن هم ساعاتی پس از پرده‌برداری رئیس جمهوری امریکا از طرح دوبرابر کردن کمک مالی به کشورهای در حال توسعه برای مقابله با بحران آب و هوایی، در یک اشتراک منافع نادر با ایالات متحده، توانست مهم‌ترین گام‌ها برای حل معضل تغییرات اقلیمی را برجسته‌تر کند. «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل نیز به این اقدامات واکنش نشان داد و با تقدیر از تصمیم امریکا و چین گفت: «تسریع پاکسازی جهان از سوخت‌های فسیلی مهم‌ترین گام برای رسیدن به توافق آب و هوایی پاریس است.»
به نوشته «الجزیره»، «جان کری»، نماینده ویژه آب و هوایی امریکا نیز با استقبال از بیانیه «شی جین پینگ» گفت: «ما مدت‌ها با چین در این باره مذاکره داشتیم و واقعاً از تصمیم رئیس جمهوری چین خوشحال شدم.»
وعده بزرگ چین
پیام ضبط شده «شی جین پینگ» برای حاضران در مجمع عمومی سازمان ملل گرچه با لحنی آرام همراه بود اما درست مانند سخنرانی «بایدن»، محور اصلی‌اش چالش با امریکا و نقد غیرمستقیم غرب بود. در عین حال برجسته‌ترین بخش این سخنرانی به شگفتانه رئیس جمهوری چین درباره توقف سرمایه‌گذاری در پروژه‌های سوخت فسیلی اختصاص داشت.
رئیس جمهوری چین در شروع صحبت‌هایش، از تریبون مجمع عمومی سازمان ملل استفاده و اتهامات امریکا درباره خودکامگی، غارتگری و توسعه‌طلبی چین را تکذیب کرد و با حمایت از پیشرفت صلح آمیز همه مردم گفت: «دموکراسی حق ویژه ای برای یک کشور خاص نیست.» گرچه او در این اظهارات نامی از امریکا نبرد اما به باور کارشناسان با توجه به حمله ساعات قبل تر «جو بایدن» به چین و خودکامه خواندن دولت این کشور، بسیاری آن را واکنشی به اظهارات مقام امریکایی تعبیر کردند. وی درادامه مداخله نظامی در سایر کشورها را نیز غیرضروری خواند و اعلام کرد باید به جای مقابله و تحریم از طریق گفت‌وگو مشکلات را حل و فصل کنیم. مهم‌ترین بخش سخنرانی رئیس جمهوری چین به توقف سرمایه‌گذاری‌ در پروژه‌های سوخت فسیلی فرامرزی اختصاص داشت. منبع آلاینده‌ای که بزرگ‌ترین معضل پروژه‌های مقابله با تغییرات آب و هوایی به شمار می‌رود. اما در این میان به نوشته «فرانس پرس» بسیاری از کارشناسان معتقدند چین به عنوان بزرگ‌ترین تأمین کننده مالی پروژه‌های سوخت فسیلی در داخل و خارج مرزهایش، در این بیانیه ضرب‌الاجلی برای پایان کار کارخانه‌های داخلی‌اش اعلام نکرده است. بنابراین برای تحقق جهانی بدون سوخت‌های فسیلی باید دهه‌ها صبر کرد.
درخواست طالبان برای اعزام نماینده به سازمان ملل
معرفی نماینده طالبانی افغانستان به سازمان ملل برای شرکت در مجمع عمومی و سخنرانی یکی از حاشیه‌های اصلی نشست هفتاد و ششم ملل متحد به شمار می‌رود. به نوشته «یورونیوز»، طالبان در این نامه خطاب به دبیرکل سازمان ملل با اشاره به کنار رفتن اشرف غنی از قدرت در پانزدهم آگوست، «غلام ایسکزی»، نماینده دولت غنی در سازمان ملل را به رسمیت نشناخته و با معرفی «سهیل شاهین»، سخنگوی شبه‌نظامیان به عنوان جایگزین او، خواستار سخنرانی «امیرخان متقی» سرپرست وزارت خارجه افغانستان در مجمع عمومی شده است. بنا به اعلام سخنگوی سازمان ملل دو نامه نمایندگان دولت سابق و فعلی افغانستان در اختیار کمیته تأیید اعتبار مجمع امسال قرار گرفته اما به نظر نمی‌رسد در فرصت چند روزه مجمع به نتیجه برسد. این کشمکش در حالی است که با گذشت حدود یک ماه از سلطه طالبان بر افغانستان، هنوز کشورهای جهان، حکومت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند. اما از آنجا که تنها دولت‌های مشروع به کرسی‌هایی در سازمان ملل می‌رسند اگر طالبان بتواند مجوز کمیته اعتبار این سازمان را بگیرد، خواه ناخواه مشروعیت جهانی پیدا خواهد کرد. گرچه بسیاری از کشورها همچنان احترام به حقوق زنان، پایبندی به ارزش‌های بنیادین انسانی و تشکیل حکومتی فراگیر و برآمده از کلیه نیروهای سیاسی در افغانستان را پیش شرط این مشروعیت می‌دانند.
در همین حال «شیخ تمیم بن حامد آل ثانی»، امیر قطر نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی بر همکاری جهان با طالبان و حل مناقشات منطقه‌ای با روش‌های صلح‌آمیز تأکید کرد.
انتقاد از سلطه‌گری با واکسن کرونا
در شرایطی که تنها چندین واکسن تاکنون مجوز سازمان بهداشت جهانی را گرفته و تا حدودی کشورهای سازنده و همپیمانان‌شان را از قرنطینه خارج کرده‌اند اما همچنان بسیاری از کشورهای آسیایی و بویژه آفریقایی با معضلات جدی در این باره روبه‌رو هستند. موضوعی که «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهوری ترکیه به «ناسیونالیسم واکسن» تعبیر و آن را محکوم کرد: «جهان در سایه همکاری و همبستگی می‌تواند با همه گیری کرونا مقابله کند و هیچ کشوری به تنهایی در این راه موفق نیست.» وی که کشورش تنها کشور عضو گروه 20 است که توافق آب و هوایی پاریس را به تصویب نرسانده، همچنین  از ارائه این معاهده به پارلمان در ماه آینده خبر داد و در عین حال خواستار پایان جنگ در سوریه، لیبی و حل مسأله کشمیر شد. به نوشته «نیویورک تایمز»، «رودریگو دوترته» رئیس جمهوری فیلیپین نیز که کشورش با چالش کمبود واکسن روبه‌رو است، ذخیره واکسن توسط کشورهای ثروتمند آن هم در شرایطی که دیگر کشورها برای دوز اول همچنان با مشکل روبه‌رو هستند را محکوم کرد./ایران 

کپی