اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۰
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
اتاقی که در آن اتفاق افتاد

پول پاشی ترامپ در اوکراین

پول پاشی ترامپ در اوکراین

روز 22 مه بعد از سخنرانی در مراسم فارغ التحصیلی دانشجویان گارد ساحلی در شهر «نیو لندن» ایالت «کنتیکت» از پایگاه اندروز به سمت توکیو پرواز کردم تا آخرین هماهنگی ها را برای سفر رسمی رئیس جمهوری امریکا به ژاپن به عمل آورم. این اولین سفر رسمی یک مقام بلندپایه خارجی به ژاپن پس از شروع سلطنت ناروهیتو امپراتور جدید ژاپن بود.

 دو روز بعد به وقت ژاپن (هنوز در امریکا 23 ماه مه بود) با معاونم کوپرمن که در جلسه توجیهی اعضای هیات امریکا با ترامپ شرکت کرده بود، صحبت کردم. اعضای هیات امریکا شامل پِری، ساندلند، وولکر و سناتور «ران جانسون» به تازگی پس از شرکت در مراسم تحلیف زلنسکی رئیس جمهوری جدید اوکراین به واشنگتن برگشته بودند. به گفته کوپرمن، ترامپ در این جلسه با عصبانیت گفت: «من نمی خواهم هیچ کاری در ارتباط با اوکراین لعنتی انجام دهم. این لعنتی ها به من حمله کرده اند. من واقعاً نمی فهمم چرا؟ از جو دیجنوآ (یکی از وکلا و تحلیلگران حامی ترامپ) سوال کنید او همه چیز را در این باره می داند. آنها همه تلاش شان را کردند که مرا بیچاره کنند. آنها فاسدند. من هیچ کاری با آنها ندارم.» همه این حرف ها به کمپین انتخاباتی هیلاری کلینتون در سال 2016 و کمک های هانتر بایدن برای ضربه زدن به ترامپ در انتخابات 2016 و 2020 مربوط می شد.
وولکر نماینده ویژه امریکا در امور اوکراین در این جلسه تلاش کرد حرفی در ارتباط با اوکراین بزند که ترامپ با عصبانیت گفت: «من هیچ اهمیتی به آن کشور نمی دهم.»
ریک پِری وزیر انرژی نیز گفت ما نمی توانیم اجازه بدهیم یک کشور ورشکسته مثل اوکراین که در آن دولت قوی و موثری وجود ندارد این کارها را بکند. ترامپ در پاسخ گفت: «با رودی (جولیانی) و جو (دیجنوآ) صحبت کن.»
پری دوباره گفت: «90 روز به من فرصت بدهید...»، ترامپ حرف او را قطع کرد و گفت: «اوکراین به دنبال این بوده مرا سرنگون کند، من هیچ علاقه ای به کمک کردن به این لعنتی ها ندارم.» ترامپ سپس با لحنی آرامتر گفت؛ زلنسکی می تواند برای دیدار من به کاخ سفید بیاید ولی اول باید به او گفته شود که من نسبت به این مسائل چه احساسی دارم. رئیس جمهوری دوباره با لحنی عصبانی گفت: «من این سِرور لعنتی کمیته ملی حزب دموکرات را (که می گویند در سال های 2015 و 2016 مورد حمله سایبری قرار گرفته) می خواهم.» وی در مورد پیشنهاد پری هم گفت: «شما می توانید از فرصت 90 روز استفاده کنید. ولی من هیچ علاقه ای به ملاقات با او (زلنسکی) ندارم.» بعد از این جلسه پری و کوپرمن به این نتیجه رسیده بودند که زلنسکی حداقل تا بعد از انتخابات پارلمانی اوکراین در ماه ژوئیه نباید به کاخ سفید دعوت شود تا ببینیم نتیجه انتخابات چه می شود و آیا او شانسی برای اداره موثر اوکراین دارد یا نه. چند تن از رهبران کشورهای دور و بر اوکراین نظیر «ویکتور اوربان» نخست وزیر مجارستان بر این عقیده بودند که چشم انداز ریاست جمهوری زلنسکی تیره و تار است که چنین دیدگاه هایی چندان با دیدگاه های سرد و غیردوستانه پوتین رئیس جمهوری روسیه نیز ناسازگار نبود. همچنین شایعاتی در مورد خروج ریک پری از دولت ترامپ در آینده نزدیک وجود داشت، بنابراین می توان حدس زد که این عدد 90 روز در واقع فرصتی بود که او می خواست طی آن دستاوردی در زمینه اوکراین داشته باشد. سناتور جانسون چند هفته بعد در مورد این جلسه با ترامپ گفت: «من به شدت از واکنش های رئیس جمهوری شوکه شده بودم.» اما من شخصاً فکر می کردم این هم شبیه یک روز کاری دیگر بود.
با وجود این تحولات، چند هفته بعد، ساندلند که ظاهراً کار زیادی در بروکسل و مقر اتحادیه اروپا برای انجام دادن نداشت، اعمال فشارهای خود را برای سفر هر چه زودتر زلنسکی به واشنگتن شروع کرد. پمپئو ظاهراً خیلی به آمدن و نیامدن زلنسکی اهمیت نمی داد و معلوم بود که قصد ندارد ساندلند را مهار بزند، به رغم اینکه او همیشه تاکید داشت که سفیران باید کارهایشان را به او گزارش بدهند (معمولاً این کار از طریق معاونان وزارت خارجه انجام می شد). پمپئو همچنین نسبت به اینکه سفیران او را دور بزنند و مستقیماً با رئیس جمهوری تماس بگیرند، حساسیت داشت. پرهیز از درگیری و منازعه جزو اولویت های اصلی پمپئو در دوره مدیریت وزارت خارجه بود. ترامپ در ماه ژوئن و قبل از اینکه برای دیدار از بریتانیا عازم لندن شود موضوع سفر زلنسکی را حل کرد و گفت: تا فصل پاییز این اتفاق نخواهد افتاد. به نظر من جمع بندی درستی بود. کشورهای مهم اروپایی هم با احتیاط با ریاست جمهوری جدید اوکراین برخورد می کردند. هایکو ماس وزیر خارجه آلمان و «ژان ایو لودریان» وزیر خارجه فرانسه با اینکه در کیف با زلنسکی دیدار و گفت و گو کردند ولی به جمع بندی قطعی در مورد وضعیت اوکراین و رئیس جمهوری جدیدش نرسیدند. وقتی که در روز ششم ژوئن ترامپ با مکرون ملاقات کرد، به نظر می رسید که رئیس جمهوری فرانسه به زلنسکی علاقه مند شده است، همین طور بود نگاه آنگلا مرکل صدراعظم آلمان به اوکراین وقتی که در حاشیه اجلاس سران گروه 20 در اوزاکای ژاپن با رئیس جمهوری امریکا دیدار و گفت و گو کرد. با این وجود و با توجه به مکالمه تلفنی اخیر ترامپ با پوتین، نشانه خاصی مبنی بر اینکه رئیس جمهوری روسیه آماده مذاکره جدی با اوکراین بر سر کریمه و دنباس باشد، به چشم نمی خورد، بویژه قبل از اینکه نتیجه انتخابات پارلمانی زود هنگام در اوکراین مشخص شود.
تا آنجا که به یاد دارم تا روز 25 ژوئن من گفت و گویی درباره اوکراین با ترامپ نداشتم. در آن روز من برای دیدار با نتانیاهو نخست وزیر اسراییل و برگزاری اجلاس سه جانبه با حضور پاتروشف و بن شبات در اورشلیم به سر می بردم و از طریق ویدئو کنفرانس در جلسه شورای امنیت ملی با حضور ترامپ شرکت کردم. برای برقراری امن این تماس ویدئویی به ساختمان کنسولگری سابق امریکا در اورشلیم که در نزدیکی هتل محل اقامت ما، «دیوید سیتادل»، قرار داشت، رفته بودم. جلسه در اتاق وضعیت کاخ سفید برگزار می شد و دستور کار اصلی آن هم موضوعات دیگری بود اما در بخشی از این جلسه ترامپ به طرح خط لوله نورد استریم 2 گریز زد و همچنین از عدم اختصاص بودجه کافی توسط «متحدان عزیز و مهم اروپایی ما» و بویژه آلمان به امور دفاعی و پیمان ناتو انتقاد کرد. رئیس جمهوری گفت: «آنگلا مرکل مدام می گوید که تا سال 2030 بودجه اختصاصی آلمان به امور دفاعی و ناتو را به سطح دو درصد از تولید ناخالص داخلی می رساند، حرف های مرکل را به یاد داری جان؟» او این حرف ها را رو به نمایشگری که در اتاق وضعیت تصویر مرا از اسرائیل نشان می داد، مطرح کرد. ترامپ با خنده گفت: «به رغم اینکه برخی افراد فکرهای دیگری می کنند ولی من به مشاورانم گوش می دهم.» من هم خندیدم. وی سپس با غرش تمام گفت: «همه ما را در مسائل تجاری می پیچانند. اما ماه ژوئن امسال قرار است بهترین ماه ژوئن طی سال های اخیر باشد. تعرفه های جدیدی که اعلام کرده ایم پول زیادی را عاید ما خواهد کرد.» ترامپ سپس سراغ موضوع اوکراین و برنامه کمک 250 میلیون دلاری به آن کشور برای خرید سلاح و تجهیزات نظامی رفت و خطاب به من گفت: «جان، تو این را تایید کردی؟» پاسخ دادم: این مبلغی است که کنگره کنار گذاشته و وزارت دفاع مسئول پیگیری آن شده است. ترامپ دوباره پرسید: «می دانی این کار چقدر احمقانه است؟، آلمان حتی برای همسایگان خود هم این گونه هزینه نمی کند. آنگلا مرکل می گوید ما خرج نمی کنیم چون آن کشور فقط یک همسایه است. جان تو با کمک به اوکراین موافقی؟» من مستقیم به سوال رئیس جمهوری پاسخ ندادم چون نگران این مساله بودم که چه چیزی باعث شده ترامپ یکباره توجه خود را معطوف به این کمک خاص در حوزه امنیتی و نظامی بکند. به جای پاسخ دادن به سوال پیشنهاد کردم که اسپر وزیر دفاع همه این مسائل را درباره ناتو و مشارکت اوکراین در تامین هزینه ها، در اجلاس وزرای دفاع کشورهای عضو ناتو که قرار است طی روزهای آینده برگزار شود، مطرح کند. احتمالاً این اولین بار بود که من می شنیدم کمک امنیتی و نظامی به اوکراین این چنین زیر سوال می رفت، اما موضوع مهم و واقعی این بود که ترامپ اصولاً چگونه از این کمک ها مطلع شده و چه کسی این ایده را که می توان از این کمک ها به عنوان اهرم فشاری علیه زلنسکی و دولت جدید اوکراین استفاده کرد، مطرح نموده بود؟ من هرگز پاسخ قطعی این سوالات را نیافتم ولی مولوینی که پس از انتصاب به عنوان رئیس کارکنان کاخ سفید، سمت قبلی خود را به عنوان رئیس اداره مدیریت و بودجه کاخ سفید حفظ کرده بود، قطعاً می تواند یکی از منابع احتمالی ارائه این اطلاعات به ترامپ باشد. نکته مهمی که من از مذاکرات شورای امنیت ملی دریافتم این بود که تئوری های توطئه فانتزی که درباره اوکراین مطرح شده در حال بلعیدن کمک امنیتی و نظامی مربوط به آن کشور است.
روز دهم ژوئیه در دفترم با «اولکساندر دانیلیوک» همتای اوکراینی خودم دیدار و گفت و گو کردم. دانیلیوک به عنوان یک اصلاح طلب طرفدار غرب به تازگی به سمت دبیر «شورای ملی امنیتی و دفاعی» اوکراین منصوب شده بود. او مدتی نیز در دولت پوروشنکو وزیر دارایی بود ولی بعداً به دلیل اینکه معتقد بود دولت پوروشنکو خود را به انجام اصلاحات واقعی متعهد نمی داند، استعفا داد. پِری، ساندلند و وولکر هر سه خواستار حضور در این دیدار بودند (ساندلند اصلاً وقتی را در بروکسل سپری می کرد؟). خیلی زود معلوم شد که هر سه نفر آمده اند مرا تحت فشار بگذارند تا زلنسکی را قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی اوکراین به کاخ سفید دعوت کنیم. از آنجا که من می دانستم و آنها هم باید از جلسه روز 23 مه با ترامپ فهمیده باشند که رئیس جمهوری قصد ندارد فعلاً هیچ نوع ارتباطی با اوکراین داشته باشد، بنابراین وارد بازی آنها نشدم (البته ترامپ در موضوع اوکراین به غلط تحت تاثیر و نفوذ برخی افراد نظیر جولیانی مزخرف قرار گرفته بود که او را از نظر اطلاعاتی تغذیه می کردند). کاملاً واضح بود که دانیلیوک خواستار روابط نزدیکتر با ما بود و من هم به شدت از این موضوع حمایت می کردم و در ضمن این موضوعی بود که راحت تر می توانستیم درباره آن گفت و گو کنیم. دبیر شورای ملی امنیتی و دفاعی اوکراین از اینکه من علاقه ای به سفر زلنسکی به امریکا ندارم متعجب بود و از این رویکرد من در قبال فشارها و تبلیغات دیگرانی که در جلسه حضور داشتند و مدام بر ضرورت سفر رئیس جمهوری اوکراین تاکید می کردند،کاملاً معذب شده بود. اما من قصد نداشتم مسائل داخلی خودمان را به یک مقام خارجی توضیح دهم و به او بگویم که این سه نفر خارج از خطوط تعیین شده حرکت می کنند. من هر چه بیشتر مقاومت می کردم، آنها و بویژه ساندلند بیشتر اصرار می کرد و در واقع وارد همان قلمرو مورد نظر جولیانی می شد که من آن را کاملاً بیرون از مرزهای تعیین شده برای کار خودم می دانستم.
بعد از پایان این جلسه و گرفتن عکس دسته جمعی با حضور دانیلیوک و مقامات امریکایی که در جلسه حضور داشتند، از فیونا هیل مدیر ارشد بخش اروپا و روسیه در شورای امنیت ملی خواستم در جلسه دیگری که ساندلند سر خود با مقام اوکراینی در اتاق افسران کاخ سفید ترتیب داده است، شرکت کند. خانم هیل بعداً که در جلسه شهادت دهی کنگره شرکت کرد، به دقت این موضوع را تشریح نمود. من واقعاً از بی عقلی و ساده لوحی حاکم بر این فرآیند و اصرار به برگزاری جلسه رو در رو میان ترامپ و زلنسکی متعجب بودم. افرادی مثل ساندلند امیدوار بودند که بتوانند «مسائل جولیانی» را در این نشست رو در رو حل و فصل کنند. با توجه به نشست های مکرر مولوینی با ساندلند، به نظر می رسید که رئیس کارکنان کاخ سفید هم در اتخاذ چنین رویکردی نسبت به اوکراین مشارکت دارد. من از فیونا هیل خواستم که همه این مسائل را به دفتر مشاور حقوقی کاخ سفید منتقل کند. خانم هیل در جلسه شهادت دهی کنگره همچنین به درستی از من نقل قول کرد که گفته بودم؛ «من بخشی از این معاملات و زد و بندهای غیرقانونی که ساندلند و مولوینی در حال پخت و پز آن هستند، نیستم.» من بر این باور بودم که کل این موضوع یک سیاست گذاری بد، از نظر قانونی سوال برانگیز و از نظر رفتارهای مربوط به نهاد ریاست جمهوری غیرقابل پذیرش است. آیا این عاملی تاثیرگذار در استعفای من بود؟ بله، تاثیرگذار بود اما به عنوان یکی از مشکلات و عوامل متعددی که در نهایت باعث خروج من از دولت شد. هیل همچنین پیشتر به اعضای کمیته تحقیق کنگره گفته بود که جان بولتون، جولیانی را «یک نارنجک دستی توصیف کرده است که همه را منفجر خواهد کرد.» به نظرم این توصیف امروز هم همچنان درست به نظر می رسد. پِری و بویژه ساندلند به فشارها و اصرارهای خود ادامه می دادند و حتی از دانیلیوک خواسته بودند که مرا تحت فشار قرار دهد تا حداقل قبل از انتخابات پارلمانی اوکراین یک تماس تلفنی میان ترامپ و زلنسکی برقرار شود. من همچنان مقاومت می کردم و فشارهای آنها را پس می زدم، چون نگران بودم چنین تماسی نتایج معکوس به دنبال داشته باشد.

کپی