اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۰
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

حقوق ما چیست و چرا باید آنها را بشناسیم؟

حقوق ما چیست و  چرا باید آنها را بشناسیم؟
رزیتا شرافتی، روان شناس و استاد دانشگاه

هر یک از ما در زندگی حقوقی داریم که اگر از آن ها آگاه باشیم، ارتباط بهتری هم با دیگران خواهیم داشت. نکته قابل تامل آن است که در کنار حقوق، هر یک از ما مسئولیت هایی هم داریم.

ایران آنلاین/ انسان موجودی اجتماعی است و زندگی او در ارتباط است که معنا می یابد. از این رو نیازمند برقراری ارتباطاتی سالم، مثبت و موثر با دیگران است. یکی از راه های برقرای ارتباط موثر، رفتار جراتمندانه است. جراتمندی در یک نگاه کلی شامل ابراز احساسات و عقاید، توانایی درخواست از دیگران در مواقع ضروری و  توانایی رد درخواست های ناروا و احقاق حقوق به شیوه ای مطلوب در اجتماع است. هر یک از ما اگر از حقوق خود آگاه باشیم، ارتباط بهتری هم با دیگران خواهیم داشت. نکته قابل تامل آن است که در کنار حقوق، هر یک از ما مسئولیت هایی هم داریم.


حقوق و مسئولیت های انسان در ارتباط سالم
ما باید بدانیم که در جایگاه یک انسان، حقوق فردی و اجتماعی و همچنین مسئولیت هایمان چیست. این حقوق و مسئولیت ها ممکن است ساده به نظر برسند؛ اما در عمل بسیاری از مردم به آن پایبند نیستند و به جای بازی برد برد و رضایت بخش برای خود و دیگران، ترجیح می دهند که خودشان برنده هر میدانی باشند. برخی از این حقوق را در ادامه بخوانید:

1. نخستین حق هر انسانی این است که خودش را دوست داشته باشد و خواسته و منافع خودش را به دیگران اولویت بدهد. در کنار قائل بودن این حق برای خود، مسئولیت دارد که بپذیرد دیگران هم حق دارند خودشان را دوست داشته باشند.
2. دوم این که هر انسانی حق دارد در روابط بین فردی مورد احترام باشد. پس اگر در رابطه ای مورد بی احترامی قرار گرفت، می بایست به هر شیوه ممکن از این حق خود دفاع کند یا رابطه خالی از احترام را ترک کند و همچنین مسئولیت دارد در روابط بین فردی به دیگران احترام بگذارد.
3. هر انسانی دارای این حق است که در مواقعی که نیاز به کمک دارد، از دیگران سوال کند و کمک بگیرد؛ اما بسیاری از افراد کمک گرفتن را حق خود نمی دانند و از آن خجالت می کشند و پرهیز می کنند. در مقابل باید بپذیریم که دیگران هم ممکن است از ما سوال کنند یا بخواهند که کاری را برایشان انجام دهیم.
4. هر انسانی حق دارد به تقاضاهای دیگران نه بگوید و مسئولیت دارد که به هنگام نه شنیدن از دیگران، از واکنش منفی پرهیز کند و برای درخواستش به دیگران اصرار نکند.
5. پنجم، هر کسی این حق را دارد که احساسات، نظرات و عقایدش  را ابراز کند و اگر عقیده اش تغییر کرد، با جراتمندی از عوض شدن آن عقیده دفاع کند؛ گاهی به ما به اعتراض گفته می شود: « شما ده سال پیش عقیده دیگری داشتید! اما حالا نظر دیگری می دهید!» پاسخ این است که بله. هرکسی نسبت به گذشته ممکن است از نظر احساسات، عقاید، افکار، تحصیلات، سطح اجتماعی و  ... تغییر کند. ممکن است آموزش هایی ببیند و نسبت به گذشته رشد یافتگی هایی داشته باشد. پس حق دارد در جایگاه یک انسان در مسیر رشد، عقایدش را هم تغییر دهد.
6. ششم اینکه از حقوق هر انسانی، حق حفظ حریم خصوصی است و باید از این حق خود دفاع کند. همچنین حریم خصوصی دیگران را هم حفظ کند.
7. هفتم،  هر شخصی حق دارد از خود و شخصیت خود دفاع کند. گاهی حرفی درباره ما زده می شود یا برچسبی به ما می زنند. این حق ما است که از خودمان دفاع کنیم.
8.هشمین حق ما این است که درباره زندگی خود، خودمان تصمیم بگیریم. در واقع هر انسانی حق انتخاب دارد و باید این حق را برای خودش حفظ کند و برای دیگران هم قائل باشد.
9. نهم این که هر انسانی حق اشتباه دارد؛ اما باید مسئولیت آن اشتباه را به عهده بگیرد. ما باید تبعات و مسئولیت اشتباهات خود را بپذیریم و به دیگران هم حق اشتباه بدهیم و بپذیریم که انسان جایز الخطا است.
10. دهم، ما در جایگاه انسان حق داریم در مورد احساسات و دلیل کارهای شخصی خود به دیگران توضیح ندهیم و از آنها و مسائلشان چیزی نپرسیم؟ و بپذیریم که آن ها هم چنین حقی دارند که دوست نداشته باشند دیگران در مورد احساسات و دلایل شخصی کارهایشان کنجکاوی کنند.
11. همه ما حق داریم برای خود ساعات خلوت و تنهایی داشته باشیم؛ و همچنین  زمانی که دیگران چنین نیازی دارند، باید آنها را تنها بگذاریم.
12. هر یک از ما حق داریم در برابر درخواست های غیر منطقی دیگران نه بگوییم؛ اما چگونه نه گفتن هم، مهم است و قوانینی دارد و همواره می بایست ماهرانه از پذیرش درخواست های نامعقول دیگران سرباز زد؛ وگرنه اشتباهی کوچک در رفتار، ارتباط موثر را از میان می برد.


حال خوب،حاصل آگاهی از حقوق فردی و اجتماعی
در واقع شخص جراتمند، باورش این است که من از حقوق فردی و اجتماعی خود آگاه هستم . جراتمندانه خواسته هایم را بیان می کنم که به اهدافم برسم ولی دیگران هم باید به اهدافشان برسند.
به همین دلیل احساسات آدم های جراتمند معمولا شادی، غرور، آرامش و ذوق و رضایت از زندگی است. وقتی می خواهند موضوعی را مطرح کنند، از ضمیر «من» استفاده می کنند. از کلمه« ما » استفاده نمی کنند؛ چرا که اعتماد به نفس دارند. رفتار کلامی شان معمولا دارای تبسم است ولی این تبسم شکلی کاملا طبیعی دارد. رفتارهای غیرکلامی شان هم، محترمانه است. معمولا رهبر و لیدر هستند؛ چون جراتمندانه می توانند ابراز کنند. عزت نفس(احساس ارزشمندی) بالایی دارند و خودشان را دوست دارند. شیوه حل مساله آن ها مساله محور است؛ نه هیجان مدار یعنی فقط نمی خواهند هیجاناتشان را تخلیه کنند؛ بلکه سعی می کنند در حالیکه تاثیر مثبتی روی دیگران می گذارند، مساله را حل کنند.

کپی