اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۹ مرداد ۱۴۰۰

عقاب‌های خردادی چگونه پرواز کردند؟

عقاب‌های خردادی چگونه پرواز کردند؟

در هر ماه از سال‌های جنگ تحمیلی و پس از آن، تعدادی از تیزپروازان کشورمان به شهادت رسیدند. در خردادهای هر سال تعدادی از خلبانان جاویدنام میهن به شهادت رسیدند که مروری کوتاه بر زندگی چند تن از آنها خواهیم داشت.

جنگ آغاز شده بود و نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، یکم مهرماه سال ۱۳۵۹ و تنها یک روز بعد از شروع جنگ، ضربه‌ای کاری به نیروی هوایی عراق وارد آورد که طی آن ۱۴۰ فروند از شکاری بمب‌افکن‌های نیروی هوایی در عملیاتی به نام «کمان ۹۹» بیشتر پایگاه‌های هوایی عراق را به جز پایگاه الولید، بمباران کرده بودند. عملیات‌های «کمان ۹۹» و حمله «اچ۳» فقط یک نمونه از حماسه‌آفرینی عقابان ایرانی در خاک عراق است که مانند آن بارها و بارها در جغرافیایی این کشور در طول هشت سال جنگ تحمیلی تکرار شد.

سرلشگر خلبان شهید مصطفی قاسمی

خلبان شهید مصطفی قاسمی در ۱۳ دی ماه ۱۳۳۱ در روستای شمس کلایه از بخش رودبار الموت شرقی  استان قزوین متولد شد. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در زادگاهش گذراند و برای ادامه تحصیل دوره متوسطه به دبیرستان «نظام وفای» شهرستان قزوین رفت و پس از پایان تحصیل برای انجام وظیفه نظام مقدس سربازی به  تهران اعزام شد که در حین خدمت و شرکت در آزمون ورودی دانشکده افسری به عضویت نیروی هوایی ارتش در قسمت همافری درآمد.

پس از آن با ورود به آزمون خلبانی هواپیماهی «اف۴ » و پذیرفته شدن و انتخاب به عنوان خلبان، جهت گذراندن آموزش‌های فنی و تخصصی به مدت دو سال و نیم به کشور آمریکا اعزام شد. در پایان دوره همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی به ایران بازگشت و همگام با فرماندهان نیروی هوایی با رهبر کبیر انقلاب اسلامی بیعت کرد که تا آخرین قطره خون از دستاوردهای انقلاب اسلامی و رهبری و سرزمین ایران دفاع نماید. با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در مدت کوتاهی به عنوان افسر پشتیبانی هوایی در پایگاه های بوشهر و دزفول و امیدیه اهواز و چابهار به وظایف خود عمل کرد.

قاسمی یکی از خلبان‌های شجاع و دلیر این مرز و بوم بود که در آخرین پرواز خود در دوم خرداد ماه ۱۳۶۶ به همراه همرزم خود سرگرد خلبان شهید علی اکبرپور سرابی، دعوت حق را لبیک گفت و به سوی همرزمان شهید خود شتافت.

خلبان روزبه ناظریان در سال ۱۳۵۸ و در شهرستان تنکابن به دنیا آمد. والدینش از دبیران خوش نام دبیرستان‌های تنکابن بودند. روزبه ناظریان که تحصیلات خود تا پایان دبیرستان در تنکابن پشت سر گذاشت؛ در سال ۱۳۷۷ پس از اخذ مدرک دیپلم از دبیرستان دهخدا و قبولی در  چند رشته دانشگاهی در کنکور سراسری  وارد دانشگاه هوایی شهید ستاری نیروی هوایی ارتش شد و تحصیل در رشته تحصیلی خلبانی را آغاز کرد و در سال ۱۳۸۱ با درجه ستوان دومی و تخصص خلبانی از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.

شهید خلبان روزبه ناظریان

پایگاه چهارم شکاری دزفول اولین یگان خدمتی وی پس از فارغ‌التحصیلی به شمار می‌رود. تا قبل از پرواز با هواپیمای«میگ-۲۹»، تجربه پرواز با هواپیمای «اف-۵ » در پایگاه دزفول، هواپیماهای آموزشی «بونانزا»  در کوشک نصرت و« pc-۷ » در پایگاه‌هوایی شهید بابایی اصفهان و «میگ-۲۹ » در پایگاه هوایی شهید فکوری تبریز را تجربه کرده بود. در نهایت به عنوان خلبان هواپیمای میگ-۲۹ پایگاه یکم شکاری مهرآباد و همچنین  افسر بازرسی ایمنی گردان شکاری میگ-۲۹ پایگاه هوای مهرآباد مشغول به انجام پروازهای تعیین شد.

سرانجام خلبان روزبه ناظریان در ۴ خرداد ۱۳۹۵ در حین مأموریت آموزشی در پایگاه هوایی شهید نوژه دچار نقص‌ فنی و مجبور به فرود اضطراری شد و دچار آسیب جدی شد و با وجود تلاش پزشکان برای بازگرداندن او به زندگی، این سرگرد جوان به شهادت رسید و پیکر پاکش در گلزار شهدای زادگاهش تنکابن (شهسوار) به خاک سپرده شد.

خلبان حسین غلامیان، شهریور سال ۱۳۲۷ در کرج متولد شد. با پایان تحصیلات در آبان ماه ۱۳۴۹ وارد نیروی هوایی شد و پس از طی دوره پیشرفته پرواز در آمریکا به ایران بازگشت و به عنوان خلبان اف۴ انتخاب و به پایگاه ششم شکاری منتقل شد. با شروع جنگ به مقابله با دشمن پرداخت. صبح روز هفتم خرداد سال ۱۳۶۰ یک فروند اف۴ به خلبانی سروان حسین غلامیان و کمک خلبانی سروان محمد کریم ارزاقی برای بمباران یک پل استراتژیک در حوالی بصره به پرواز درمی‌آیند و پس از انهدام پل از ارتفاع بالا با موفقیت از مرز عبور می کنند ولی در چنانه هواپیمایشان مورد اصابت موشک زمین به هوا قرار می گیرد.

شهید خلبان حسین غلامیان

خلبان سعی می‌کند تا هواپیما را کنترل و هدایت کند ولی در نزدیکی پایگاه یک موشک دیگر به سمت هواپیما شلیک می‌شود. موشک به هواپیما برخورد می‌کند و خلبان کابین جلو سریع اقدام به اجکت(خروج) می‌کند و جنگنده که شدیداً در آتش می‌سوخت در پایگاه ششم شکاری بوشهر سقوط می‌کند. خلبان غلامیان بعد از اجکت مورد اصابت ترکش قرار می‌گیرد و قبل از رسیدن به زمین به درجه رفیع شهادت نائل می‌آید.

خلبان شهید منصور باریکانی در ابان ماه ۱۳۳۲ در تهران بدنیا آمد. تحصیلات خود را تا اخذ دیپلم در سال ۱۳۵۱ در زادگاهش پی گرفت و در همان سال به جمع دانشجویان خلبانی پیوست.

شهید خلبان منصور باریکانی

دوره مقدماتی پرواز را در ایران و دوره عالی و تکمیلی آنرا در آمریکا طی کرد و با اخذ نشان و مدرک خلبانی در سال ۱۳۴۵ به جمع خلبانان هواپیمای اف ۵ پیوست. با آغاز جنگ تحمیلی،ماموریت‌های خود را با موفقیت و داوطلبانه انجام داد تا اینکه در روز ۱۳ خرداد ۱۳۶۳ به ماموریت حفاظت و حراست از آسمان تبریز اعزام شد که با هواپیماهای عراقی که جهت بمباران آمده بودند به نبرد هوایی پرداخت و پس از نبردی دلاورانه در اطراف تبریز هواپیمایش سقوط کرد و به درجه شهادت نائل آمد.

خلبان همایون حکمتی در سال ۱۳۲۹ در تهران متولد شد. پس از اخذ مدرک دیپلم به استخدام نیروی هوایی درآمد و به تحصیل علوم پروازی پرداخت. پس از طی دوره مقدماتی در ایران راهی دوره تکمیلی پرواز در آمریکا شد و پس از طی آن به عنوان خلبان اف۴ آغاز بکار کرد. شهید حکمتی در دوران جنگ نیز در ماموریت های فراوانی حضور داشت.

شهید خلبان همایون حکمتی

سرانجام در ۱۵ خرداد ۱۳۶۳ به ماموریت ویژه‌ای برای پاسداری از آب‌های نیلگون خلیج فارس اعزام شد که مورد اصابت موشک هوا به هوای هواپیمای اف۱۵ عربستان سعودی قرار گرفت و مفقودالاثر شد.

خلبان فریدون ذوالفقاری در سال ۱۳۲۴ در خانواده‌ای نظامی در تهران متولد شد. پدرش مهندس الکترومکانیک بود و در ارتش خدمت می‌کرد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رسانید. فریدون از همان ابتدای تحصیل دارای هوش سرشاری بود؛ چنان که بعد از پایان دوره تحصیلی ابتدایی والدینش او را به دوره‌های آموزش زبان انگلیسی فرستادند. همزمان با کسب مدرک دیپلم، ۱۷ بهار از عمرش نگذشته بود که برای ادامه تحصیل به اتریش و آلمان رفت و بعد از آن برای فراگیری زبان انگلیسی عازم انگلستان شد.

سپس در یکی از دانشگاه‌های اتریش پذیرفته شد و توانست در کنار تحصیل رشته فنی به سه زبان آلمانی، فرانسوی و انگلیسی مسلط شود. فریدون پس از اتمام تحصیل در اتریش در ۲۳ سالگی در سال ۱۳۴۶ به ایران بازگشت و بر حسب علاقه به رشته خلبانی وارد دانشکده افسری شد و در مدت ۸ ماه با رتبه خوبی، این دوره را پشت سر گذاشت. پس از طی دوره آموزش‌های مقدماتی آکادمی و پروازی با هواپیماهای «T-۴۱» و «T-۶» در تهران، برای ادامه تحصیل به ایالات متحده آمریکا اعزام شد. در آمریکا دوره تکمیلی آکادمی و پرواز با هواپیماهای جت آموزشی «T-۳۷» و جت مافوق صوت «T-۳۸» را با ۲۲۰ ساعت پرواز طی نموده و در پایان به درجه ستوان دومی مفتخر شد و به ایران بازگشت.

شهید خلبان فریدون ذوالفقاری

او در آغاز جنگ عراق علیه ایران به عنوان فرمانده اسکادران شکاری شناسایی فانتوم در مهرآباد خدمت می‌کرد. بخش اعظم عکس‌های تاکتیکی از فعالیت‌های نیروهای دشمن در خوزستان توسط این خلبان گرفته شده است. ذوالفقاری از آغاز جنگ تحمیلی در اغلب ماموریت‌های حساس شناسایی، به صورت داوطلبانه شرکت می کرد. از شاهکارهای عملیات جنگی او علیه اهداف استراتژیک در خاک عراق، گرفتن عکس از مجلس الوطنی عراق و کاخ ریاست جمهوری در بغداد است.

در روز دهم خردادماه ۱۳۶۵، فریدون تنها با ۲ هواپیمای اسکورت به ماموریت خود ادامه می‌دهد. دشمن که درصدد بود هواپیمای شناسایی را شکار کند با ۴ هواپیمای نظامی به تعقیب هواپیمای او می‌رود و بعد از تعقیب و گریز  بسیار، ۲ موشک در حوالی جزیره مجنون به هواپیمای شناسایی که فریدون، خلبان آن بوده اصابت می‌کند و سرانجام کبوتر سبک بال آسمان ایران به آرامش ابدی می رسد.

خلبان یزدان سخایی در سال ۱۳۳۵ در خانواده‌ای کشاورز متولد شد. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در روستای «جلیل آباد» شهرستان پیشوا طی کرد.پس از اخذ مدرک دیپلم ریاضی در سال ۱۳۵۴ با توجه به علاقه وافری که به پرواز داشت در آزمون نیروی هوایی شرکت کرد و موفق به قبولی در نیروی هوایی و رسته خلبانی شد. دوره‌های مقدماتی پرواز را با موفقیت در ایران پشت سر گذاشت و در سال ۱۳۵۶ جهت اخذ مدرک پرواز با جت‌های شکاری به آمریکا اعزام شد.

شهید خلبان یزدان سخائی

پس از طی این دوره در اردیبهشت ۱۳۵۸ به کشور بازگشت و به عنوان خلبان اف-۴ پروازهای خود را در پایگاه مهرآباد آغاز کرد. با شروع جنگ تحمیلی سخایی هم مانند دیگر کارکنان نیروی هوایی آماده دفاع از کشور شد. او علاوه بر پرواز به عنوان افسر ناظر هوایی در سایت‌های پدافندی نیز حضور یافته و کارکنان پدافند را در شناسایی جنگنده های متجاوز عراقی یاری می‌رساند.

اوج این حضور در سال ۱۳۶۱ و در جبهه جنوب بود که با فتح خرمشهر مصادف شد. در سال ۱۳۶۳ به پایگاه بوشهر منتقل شد. در این پایگاه علاوه بر پشتیبانی از رزمندگان در جبهه جنوب، وظیفه دفاع از جزیره خارک و تأسیسات نفتی در شمال خلیج فارس را هم به عهده داشت. ۲۱ خرداد ماه ۱۳۶۴ شب هنگام، حمله هوایی آغاز شد. شهید سخایی و خلبانی دیگر با یک فروند هواپیمای فانتوم جهت مقابله با دشمن به پرواز درآمدند. درگیری هوایی رخ داد و درست ساعت ۱۲ شب ارتباط با فانتوم قطع شد. دل دریایی‌اش به دریا پیوست و دیگر از این شهاب ظلمت‌شکن و سرنشینانش اثری به دست نیامد.

خلبان عبدالله ابراهیم در اردیبهشت ۱۳۲۵ در تهران متولد شد. با پایان تحصیلات در آبان ۱۳۴۴ وارد نیروی هوایی شد و پس از طی دوره پیشرفته پرواز به ایران بازگشت و به عنوان خلبان سی۱۳۰ انتخاب و به پایگاه یکم شکاری منتقل شد. با شروع جنگ به مقابله با دشمن پرداخت و پروازهای بی‌شماری را انجام داد. در روز ۳۰ خرداد۱۳۶۰ سروان ابراهیم جهت خرید دارو به داروخانه تخت جمشید در خیابان انقلاب مراجعه می‌کند غافل از اینکه مدت هاست توسط منافقین تحت نظر است و سرانجام توسط منافقین کوردل ترور شده و به فیض شهادت نائل می‌آید.

ایسنا/

کپی