اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۰
معرفی برخی آثار مشترک جلیل شهناز و حسن کسایی به بهانه سالروز درگذشت این دو استاد بزرگ

گذری بر همنشینی تار و نی

گذری بر همنشینی تار و نی
ندا سیجانی خبرنگار

سالروز درگذشت استاد عزیز، جلیل شهناز 27 خرداد و حسن کسایی 25 خرداد، انگیزه‌ای شد تا برخی آثار مشترک این دو استاد را به مخاطبان موسیقی پیشنهاد کنیم. آلبوم «گذرگاه نسیم» شامل دو اثر در دستگاه‌های شور و ابوعطاست.

 بخش اول آن در دستگاه شور بوده که شامل سه نوازی تار، نی و تنبک است که سال ۱۳۵۶ در مزار حافظ توسط استادان حسن کسایی، جلیل شهناز در همراهی جهانگیر بهشتی، نوازنده تنبک اجرا شده و بخش دوم آن دو نوازی نی و تنبک در دستگاه ابوعطاست که به صورت بداهه‌نوازی بوده و سال 1385 حسن کسایی و محمدعلی کیانی نژاد به عنوان نوازنده تنبک اجرا کرده‌اند. «در سکوت باغ» اثری دیگر است با دو قطعه «مخالف سه‌گاه» و «افشاری» که 27 اردیبهشت ۱۳۵۷ در باغ فردوس تهران به پیشنهاد هوشنگ ابتهاج و بدون حضور بیننده و شنونده توسط واحد سیار رادیو تلویزیون ملی ایران ضبط شده است. هر دو آلبوم از سوی مؤسسه فرهنگی هنری نوخسروانی باربد منتشر شده است. این دو استاد بزرگ همنوازی و همکاری‌های مشترک و بسیاری با هنرمندان بزرگ آن عصر داشته‌اند که اغلب در مجالس خصوصی اجرا شده و متأسفانه برخی از این کارها در دسترس نیست. اثر زیبای دیگری هم به یادگار مانده با عنوان قطعه «راز و نیاز نی و تار» که سال‌ها قبل در رادیو ملی ایران پخش شد و استاد تاج اصفهانی بخش آوازی آن را اجرا کرده؛ سه مثلث جاودانه هنر موسیقی ایران، تاج اصفهانی، جلیل شهناز و حسن کسایی هنرپروران زاده اصفهان هستند. جلیل شهناز و حسن کسایی هر دو تربیت شده خانواده‌ای هنردوست هستند. خانواده جلیل شهناز یا همان شهنواز تار ایران، با تار و پود موسیقی ایرانی پیوند خورده بودند و انس غریبی با موسیقی داشتند و همین امر موجب گرایش فرزند او به موسیقی شد تا دستان پرتوانش تحولی شگرف در تار و تاریخ موسیقی ایران ایجاد کند. پدر استاد حسن کسایی هم از تاجران بنام آن زمان اصفهان بود و البته علاقه‌مند به موسیقی که بی‌تردید رفت و آمد با استادان و بزرگان آن زمان مانند سیدحسین طاهرزاده، جلال‌الدین تاج اصفهانی، اکبرخان نوروزی، خاندان شهناز (شعبان‌خان، حسین آقا، علی آقا و جلیل شهناز)، غلامحسین سارنج و ادیب خوانساری، این علاقه را در فرزند او پرورش داد تا نی‌نواز بزرگ ایران نغمه‌های زیبا بیافریند. جلیل شهناز و حسن کسایی در برنامه گل‌ها و گروه‌ها و ارکسترهای بزرگ موسیقی آن روزگار ازجمله «یاران ثلاث» (همراه با تاج اصفهانی و حسن کسایی) و همچنین گروه اساتید موسیقی ایران، کنسرت‌های بسیاری در داخل و خارج از ایران برگزار کرده‌اند. جالب است بدانید زنده‌یاد حسن کسایی علاوه بر نوازندگی نی، در نواختن سه‌تار هم تبحر داشت و این هنر او تلفیقی از ترکیب نوازندگی تار جلیل شهناز و سه‌تار ابوالحسن صبا است. زنده‌یاد جلیل شهناز هم علاوه بر نواختن تار، با نواختن ویولن، سنتور و تنبک و آواز - سه‌تار نیز آشنایی داشت؛ چهره‌های ماندگار هنر و موسیقی ایران که همچنان نام و هنرشان زنده است.


 

کپی