اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۰
چین و روسیه در نشست‌های گروه هفت و ناتو هدف قرار گرفتند

تخریب شرق برای بازیابی هژمونی امریکایی

تخریب شرق برای بازیابی هژمونی امریکایی
زهره صفاری

سفارت چین در لندن ساعاتی پس از انتشار بیانیه مشترک پایانی نشست سران گروه هفت در کورنوال انگلیس که طبق خواسته رئیس جمهوری امریکا، چشم بادامی‌ها را هدف قرار داده بود، در پیامی هشدارآمیز اعلام کرد دوران تصمیم‌گیری یک گروه کوچک برای جهان مدت‌ها پیش به پایان رسیده است.

وزارت خارجه روسیه نیز گروه هفت را متهم به بی ثباتی در سیاست هایش کرد.
به گزارش «رویترز»، نخستین نشست حضوری سران 7 کشور ثروتمند جهان از زمان آغاز پاندمی کرونا پس از سه روز در حالی یکشنبه به پایان رسید که خروجی آن نسخه امریکایی سراسر اتهام به چین در موضوع نقض حقوق بشر در سین کیانگ، احترام به حکومت خودمختار هنگ‌کنگ و برقراری صلح و ثبات در تنگه تایوان بود.
سفارت چین در لندن در واکنش به این بیانیه، با اعلام اینکه حقایق درباره سین کیانگ، هنگ‌کنگ و تایوان تحریف شده و اهداف شوم کشورهایی مانند امریکا در این اتفاق کاملاً مشخص است اعلام کرد: «در روزهایی که همه‌گیری کرونا اقتصاد جهانی را دچار رکود کرده است، جامعه بین‌المللی بیش از تصمیم‌گیری قدرت‌های سیاسی تفرقه‌افکن، نیازمند اتحاد و همکاری همه کشورهای جهان است. چین کشوری صلح‌طلب و حامی همکاری است اما خط قرمزهایی نیز دارد. هیچ کس نباید در امور داخلی چین دخالت  و به اعتبار آن خدشه وارد کرده و منافع آن را نقض کند چراکه ما قاطعانه از حاکمیت ملی، امنیت و منافع توسعه‌طلبانه خود دفاع کرده و با هرگونه بی عدالتی و تبعیض مقابله خواهیم کرد. ما از امریکا و دیگر کشورهای عضو گروه هفت می‌خواهیم به این حقایق احترام بگذارند.»
این سفارتخانه همچنین در پاسخ به تصمیم گروه هفت برای بازنگری در مطالعات منشأ ویروس کرونا به دلیل عدم همکاری پکن در این مطالعات نیز اعلام کرد: «تحقیقات درباره علت بروز کووید-19 نباید سیاسی شود. یک تیم مشترک کارشناسی از چین و سازمان بهداشت جهانی در حال بررسی این موضوع هستند.»
همزمان «ماریا زاخارووا» سخنگوی وزارت خارجه روسیه نیز با اشاره به بیانیه گروه هفت که روسیه را متهم به رفتارهای بی ثبات کننده کرده بود، گفت: « قابل پیش بینی بودن اقدامات روسیه سال‌هاست که تایید شده. آنها در حالی تمایل خود را برای روابط با ثبات و قابل پیش بینی با روسیه ابراز کرده‌اند که همزمان گفته اند روسیه باید با ثبات‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر باشد! حالا این مساله یکی از موارد بیانیه مشترک آنهاست و البته این مساله به تمامی طرف‌ها بستگی دارد.»
اما برخلاف چین، رئیس جمهوری امریکا و دولت تایوان از آنچه در نشست سه روزه انگلیس گذشت، خرسند بوده و از آن استقبال کردند. «جو بایدن» که عزمش در نخستین سفر خارجی دوران ریاست جمهوری‌اش، همراهی همپیمانان غربی برای مقابله با نفوذ روزافزون چین در جهان بود، با رضایت از مفاهیم بیانیه مشترک، در ادامه مأموریت رقیب‌ستیزانه‌اش با موفقیت در نخستین گام با دستور جلسه دیگری این بار علیه چین و روسیه به دیدار سران ناتو رفت.
رقیب‌ستیزی برای اثبات برتری
نشست دیروز رهبران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) با حضور «جو بایدن» از دو جنبه برای امریکا دارای اهمیت بود. در بعد اول این نشست پس از پایان دوران چهارساله پرچالش ترامپ برای ناتو، فرصتی برای بازیابی اعتماد رهبران این سازمان به رئیس جمهوری جدید امریکا بود و از سوی دیگر با دستور جلسه‌ای علیه چین و خطر تهدیدات حملات مخرب باج‌افزارها به زیرساخت‌های مهم توسط روسیه، عزم «جو بایدن» برای تأکید بر رهبری امریکا در بعد جهانی را ثابت می‌کرد. کاخ سفید پیش‌تر اعلام کرده بود نشست ناتو برای اعلام مفهوم جدید استراتژیک این سازمان برای سال 2022 است که در آن علاوه بر تغییرات آب و هوایی، تهدیدات از سوی چین و روسیه و اعلام بازگشت شرایط مالی ناتو به پیش از دوران ترامپ مدنظر قرار دارد. اما به باور کارشناسان «پولتیکو»، در نشست
30 کشور عضو ناتو آنچه نباید فراموش شود، ضعف امنیتی کشورهای عضو برای صف‌آرایی در برابر چین و روسیه است. یکی از اندیشکده‌های نزدیک به کاخ سفید در این باره اعلام کرد: «نیروهای اروپایی برای مقابله با تجهیزات روسیه و چین آمادگی ندارند و به عبارتی از نظر تجهیزاتی ضعیف هستند.» با این حال ناتو به دنبال انتخابی استراتژیک است. به طوری که «ینس استولتنبرگ»، رئیس این سازمان معتقد است: «ما فرصتی منحصر به فرد برای تقویت اتحادمان داریم و بخوبی خواست امریکا برای اهمیت اتحاد با 29 دوست و متحد در ناتو برای مقابله با نفوذ روزافزون چین را درک می‌کنیم. البته این اتحاد با توجه به موضع محتاطانه فرانسه و اروپای شرقی و حوزه بالتیک ریسک‌پذیر است. اما در عین حال ما به یک جنگ سرد جدید باز نمی‌گردیم و چین را نیز دشمن خود نمی‌دانیم.»
اما در حالی که بسیاری از کارشناسان نیز نسبت به این شکاف هشدار داده‌اند، یکی از فرماندهان ارشد سابق ناتو معتقد است: «تنها راه دولت بایدن برای نیل به هدفش، متقاعد کردن شرکا به سرمایه‌گذاری برای ارتقای قوای دفاعی خود است.»
در همین حال «مروان بشاره»، کارشناس ارشد سیاسی با نگاهی دیگر به این مسأله به «الجزیره» گفت: «امریکا می‌خواهد تنها ابرقدرت جهان باشد و اتحاد با ناتو را نیز برای تأکید بر این اتفاق لازم دارد. سازمان پیمان آتلانتیک شمالی پس از 4 سال سخت با «دونالد ترامپ» درصدد بازگشت به عادی‌سازی روابط است و «جو بایدن» نیز تلاش می‌کند تا همپیمانان اروپایی‌اش جدیت دولت او برای بازیابی این اعتماد و هماهنگی را دریابند. اما در عین حال اروپایی‌ها، چین را به عنوان یک رقیب اقتصادی یا بدتر از آن یک حریف در جهان چندقطبی می‌دانند. در حالی که واشنگتن از لنزی متفاوت چین را هژمون آسیایی بالقوه می‌بیند که در حال گسترش قدرت به سراسر جهان است. این یعنی دولت بایدن به دنبال یارگیری در این رقابت است و اروپا را همراه خود می‌خواهد. به واقع «بایدن» درصدد آن است تا پیش از موعد دیدار چهارشنبه خود با «ولادیمیر پوتین» همتای روسی‌اش به این همکاری دست یابد. اما نباید فراموش کند که فشار بیش از حد برای حمایت طلبی در موضوع اوکراین و گرجستان، می‌تواند در آینده، مسکو و پکن را برآشفته و آنها را به متحدی خطرناک برای امریکا بدل کند.»

کپی