اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۹

کرونا، «ویروس هزار چهره»

کرونا، «ویروس هزار چهره»
بیژن یاور استاد دانشگاه و صاحبنظر در حوزه مدیریت بحران، ریسک و پدافند غیرعامل

این روزها، ورود ویروس کرونای جهش‌یافته یا انگلیسی به کشور عزیزمان در رأس خبرها قرار گرفته و ورود به موج چهارم ناشی از این بیماری مزید بر علت شده و این نکته را به ما یادآور می‌شود که هر چند دیر است، اما باید نکات پیشگیرانه بر‌اساس مطالعات در‌خصوص ویروس جدید به مردم و مسئولین منتقل شود تا اینفودمیک یا هجمه اطلاعاتی غیر قابل تشخیص و نادرست ناشی از شایعات ایجاد نگردد.

از این طریق مردم و حتی بسیاری از مسئولین که با ماهیت، نحوه عملکرد و میزان تأثیرگذاری ویروس جدید جهش‌یافته آشنا نیستند با شناخت بهتر آن آمادگی لازم را کسب نموده و تاب‌آوری لازم را در مواجهه با آن خواهند یافت. لذا از مراجع رسمی اطلاع‌رسانی بهنگام مورد نیاز بوده و یک اصل ضروری است.
به نظر می‌رسد که فیک نیوزها براحتی برای مردم و مسئولین غیرمرتبط متناسب با نوع مخاطره به‌راحتی قابل تشخیص نبوده و خود می‌تواند منجر به ایجاد جریان‌های کاذب و تأخیر در تصمیم‌گیری‌ها گردد. لذا متخصصین در حوزه‌های مختلف، مراکز پژوهشی و تحقیقاتی باید در زمان مقتضی اطلاعات لازم را به‌تدریج در اختیار مردم و مسئولین غیرمرتبط که ممکن است به‌طور مستقیم مسئولیتی در‌خصوص برنامه‌ریزی و مدیریت ریسک و انواع شرایط اضطراری نداشته باشند قرار دهند تا وحدت رویه و زبانی مشترک در این خصوص پیش بیاید. از جمله مهمترین موارد در مدیریت در ستاد و فرماندهی در میدان شرایط اضطراری از هر نوع آن یعنی حوادث، سوانح، بلایا، بحران‌ها و فجایع نیز ایجاد زبانی مشترک به‌منظور فراهم آوردن زمینه مدیریت و فرماندهی واحد و یکپارچه است. لذا برای پشتیبانی مدیریت و فرماندهی واحد باید عملیات رسانه‌ای و فرهنگ‌سازی را نیز دارای اولویت و اهمیت ویژه‌ای دانست. در ابتدا باید رویکردی متناسب در خصوص اینفودمیک یا هجمه اطلاعاتی نادرست اتخاذ گردد و از این طریق اطلاعات درست و نادرست در زمان متناسب یعنی قبل از ایجاد جریان‌های کاذب از هم جدا شده و توسط مردم و مسئولین مرتبط یا نامرتبط قابل تشخیص باشد. لذا در این خصوص ضرورت وجود مرکزی که مسئول رصد، پایش و نظارت مستمر بر شبکه‌های مجازی با تمرکز بر فیک نیوزها و به‌طور کلی اینفودمیک باشد، احساس می‌گردد تا بتواند از این طریق شرایط را به خوبی جهت‌دهی کند. در شرایط حاضر که تعداد انگشت شماری از افراد مبتلا به کووید 19 جهش‌یافته شناسایی شده‌اند توجه ویژه به علائم این بیماری حائز و اتخاذ تدابیر ردیابی تماس متناسب با آن دارای اهمیت ویژه‌ای است که در اسرع وقت داده‌های مربوطه باید تحلیل شده و اطلاعات لازم در اختیار گروه‌های هدف قرار گیرد تا آنها بتوانند ضمن در نظر گرفتن تدابیر پیشگیرانه متناسب با ویژگی‌های آن، به نحو مطلوبی با آن مواجه شوند. در چنین شرایطی مراکز تحقیقاتی در این زمینه باید پیشتاز بوده و از همان لحظات اولیه، فعالیت شناختی خود را آغاز کنند. این موضوع باعث پیش آگاهی، ایجاد آمادگی لازم و افزایش تاب‌آوری خواهد گردید.
در کنار این آگاهی‌رسانی، در خصوص اینفودمیک در زمینه مخاطره در حال رخداد از هر نوعی از شرایط اضطراری که باشد، برنامه عملیات اضطراری، برنامه اقدام اضطراری و فرآیند استاندارد عملیاتی، باید در اسرع وقت تهیه و در صورت موجود بودن باید بهنگام شده و روزآمد گردد. برنامه‌ریزی و مدیریت ریسک و به تبع آن پاسخ به شرایط اضطراری اگر نگوییم رویکرد مبتنی بر سناریو تمام مخاطره‌ای را می‌طلبد، حداقل رویکرد مبتنی بر سناریو چند مخاطره‌ای را با در نظر گرفتن کنش و واکنش‌های متقابل این مخاطرات متنوع روی هم را باید مد نظر قرار داده و تحلیل نماید. کرونا، آلودگی هوا و.... متفاوت بیندیشیم و هوشمندانه عمل کنیم!

کپی