اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۶ بهمن ۱۳۹۹
خسارت ۲۶۰۰ میلیارد تومانی سرمازدگی به کشاورزان هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان

مزارع جنوب کشور در سرما سوختند

مزارع جنوب کشور در سرما سوختند
زهره افشار خبرنگار

کشاورزان در استان‌های جنوبی وجنوب شرقی کشور این روزها حال و روز خوشی ندارند زیرا سرما به جان محصولاتشان افتاده و دسترنج یکساله‌شان با افت یکباره دما، یخ زده و سیاه شده است.

برآوردهای اولیه نشان می‌دهد سرمایی که در یک دهه گذشته بی‌سابقه بوده در سه استان کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان حدود 2 هزار و 600 میلیارد تومان خسارت روی دست کشاورزان گذاشته است. این حجم بالای خسارت به بخش کشاورزی در حالی وارد شده که بیشتر این کشاورزان به‌دلیل سهل‌انگاری و شاید دست خالی، کمتر به‌سمت بیمه محصولشان رفته بودند و حالا برای آنها فقط آه و حسرت و کوهی از محصولات یخ زده مانده است. اکنون این پرسش مطرح است که چرا این سرمازدگی بیشتر در استان‌های گرم کشور رخ داده و آیا می‌شد از حجم بالای خسارت سرمازدگی به‌گونه‌ای جلوگیری کرد؟ مسعود حقیقت رئیس هواشناسی کشاورزی به «ایران» می‌گوید: وقوع چنین سرمایی با توجه به داده‌های هواشناسی از ماه‌های قبل قابل پیش‌بینی بود و ما هم هشدار‌های لازم را به کشاورزان این استان‌ها داده بودیم ولی واقعیت این است که چون این سرما تابشی نبوده و جبهه‌ای بوده، کار زیادی از دست کشاورزان برای جلوگیری از آن برنمی آمده است. سرمای جبهه‌ای به یکباره و در شرایطی که زمین گرم است به گیاه شوک سرمایی شدید می‌دهد. به‌گفته وی، داده‌های علمی نشان می‌دهد دما در نیمه شرقی کشور از ابتدای مرداد ماه تاکنون همواره کمتر از نرمال بوده، در مرکز کشور متعادل بوده و در نیمه غربی بیشتر از نرمال بوده است.
خطر در انتظار کشاورزان استان های غرب کشور
حالا باید منتظر چه پیامدهایی باشیم؟ حقیقت با بیان اینکه بیشترین حجم خسارت سرمازدگی مربوط به استان کرمان و شهرهای کهنوج و جیرفت بوده می‌گوید: در کهنوج در نیمه دوم دی ماه جاری دما به یکباره از 10 درجه سانتیگراد به نیم درجه سانتیگراد در ارتفاع دومتری زمین رسیده ولی دما در سطح خاک به منفی 2 رسیده که سبب سرمازدگی محصولاتی مانند سیب زمینی، خیار و بادمجان شده است. وی تصریح می‌کند: جالب است بدانید در جیرفت اصلاً دما منفی نشده بود اما دما در ارتفاع 2متری زمین درحد یک درجه سانتیگراد بود و اگر دما را در سطح خاک اندازه می‌گرفتیم به منفی 4 درجه می‌رسیدیم، پس تغییرات دمایی برای کشاورزی مسائل خاص خود را دارد. پیش‌بینی ما این است که سرمازدگی در شرق کشور با وجود ماندگاری هوای سرد تکرار نمی‌شود و در مرکز کشور هم احتمال خسارت سرمازدگی به محصولات کشاورزی کم است. اما در مورد نیمه غربی که پیشتر گفتم با افزایش دما نسبت به نرمال مواجه بوده است باید منتظر بهار زودرس باشیم. متأسفانه تبعات بهار زودرس برای کشاورزان استان‌هایی مانند همدان، لرستان، ایلام و کرمانشاه این است که باید منتظر یک ناهنجاری دمایی در بهار باشند واحتمال خسارت سرما به محصولات کشاورزی و حتی موقع شکوفه زدن درختان در نخستین فصل از سال 1400 برای آنها وجود دارد. وی توضیح می‌دهد: هرچند نمی‌توان گفت این سرما در این موقع از سال در این 3استان بی‌سابقه بوده ولی قطعاً در 10 سال اخیر از بعد فراوانی و حجم خسارتی که وارد کرده کم سابقه بوده است. حقیقت می‌گوید: هر چند کشاورزان در مواقع بروز سرما به طور کامل نمی‌توانند جلوی خسارت را بگیرند ولی به هرجهت در مواقعی که سرمازدگی تابشی باشد می‌توان با راهکارهایی خسارت را تا 60 درصد کاهش داد. به‌عنوان مثال ما در جنوب کرمان معمولاً محصولات خارج ازفصل می‌کاریم، خب شما ببینید کشاورز بادمجان کار ما در این منطقه هنوز که هنوز است همان بذر دهه 60 را استفاده می‌کند و این در حالی است که با استفاده از بذرهای بادمجان مقاوم به سرما مانند بادمجان سفید می‌تواند محصولش را تا حدی از گزند سرما حفظ کند.
کرمان متحمل بیشترین خسارت سرمازدگی شده است
جنوب استان کرمان یکی از قطب‌های تولید محصولات زراعی کشور است که نقش مهمی در تأمین محصولاتی مانند گوجه فرنگی دارد. «سعید برخوری» مدیر سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان به «ایران» می‌گوید : در این منطقه سالانه بیش از 4.7 میلیون تن انواع محصول باغی و زراعی تولید می‌شود. وی می‌افزاید: جنوب کرمان از 7 دی ماه جاری با کاهش دما و طوفان روبه رو بوده که برآوردهای اولیه نشان می‌دهد تاکنون بخش کشاورزی استان، حدود 2هزارو 300 میلیارد تومان بابت سرمازدگی خسارت دیده است. به گفته وی، محصولات سبزی و صیفی حتی در گلخانه‌های جنوب کرمان دچار خسارت شده‌اند. سرمازدگی به محصولات 240 هزار هکتار از اراضی از 10 تا 100 درصد خسارت وارد کرده است. وی عمده‌ترین محصولاتی را که بابت افت دما خسارت دیده‌اند ، گوجه فرنگی، هندوانه، سیب زمینی و محصولات گلخانه‌ای اعلام کرد. برخوری در پاسخ به این پرسش که آیا مرکبات استان نیز دچار سرمازدگی شده‌اند تأکید می‌کند: خسارت سرما به مرکبات بسیار کم بوده است.
پارسال سیل امسال سرما
سال گذشته درست در 21دی ماه سال 98 سیل مخربی بخش‌هایی از سیستان و بلوچستان بویژه کنارک را در برگرفت و خسارت میلیاردی به محصولات کشاورزی این استان زد و این بار درست پس از گذشت یکسال نوبت به سرما رسیده تا باردیگر بخشی از محصول کشاورزان صبور این منطقه را نابود کند. موزهای سیاه شده بر تنه درختان کنارک تنها بخشی از تصویری است که سرما برای باغ‌ها و مزارع این استان ترسیم کرده است. «فریدالدین سلیمی» معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان به «ایران» می‌گوید: سرمازدگی و یخبندان که در استان اتفاق افتاده در یک دهه گذشته بی‌سابقه بوده است. به گفته وی، سرما به محصولات 4هزارو 500 هکتار از اراضی زراعی و 4 هزار هکتار از اراضی باغی بیش از 285 میلیارد تومان خسارت وارد کرده است. محصولات این اراضی کشاورزی از 10 تا 100 درصد خسارت دیده‌اند. بیشترین خسارت سرمازدگی مربوط به کنارک بویژه موزستان‌های آن بوده است. وی می‌افزاید: موز محصول بسیار حساسی به سرما است و وقتی دما از 10 درجه سانتیگراد(یعنی 10 درجه بالای صفر) پایین‌تر بیاید موز آسیب می‌بیند. درواقع اگر دما بین 10 درجه سانتیگراد تا 5 درجه سانتیگراد باشد محصول موز دچار خسارت می‌شود و اگر دما بین 5درجه سانتیگراد و صفر باشد موز یخ می‌زند و احتیاج نیست دما به زیر صفر برسد. سلیمی تأکید می‌کند: بیشتر کشاورزان استان توان مالی پایینی دارند لذا کمتر به سمت بیمه محصول کشاورزی می‌روند به همین دلیل ما از سال گذشته این پیشنهاد را به مدیریت بحران وزارت کشور داده بودیم که با استفاده از منابع این ستاد به مدت یکسال کشاورزان سیستان و بلوچستان را زیر پوشش بیمه بیاوریم تا فرهنگ بیمه در استان جا بیفتد . کشاورزانی که ببینند چقدر بیمه در این مواقع به کمکشان می‌آید خودشان پیشقدم می‌شوند.
خسارت 160 میلیارد تومانی به بخش کشاورزی هرمزگان
استان دیگری که بخش کشاورزی آن به‌دلیل افت دما متحمل خسارت سنگین شده استان هرمزگان است. «روح‌الله رمضان پور» رئیس اداره مدیریت بحران سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان به «ایران» می‌گوید: سرمایی که دراستان هرمزگان رخ داد در 15 سال گذشته بی‌سابقه بوده است. وی با اشاره به اینکه هرمزگان در فصل زمستان هوای سردی ندارد و معمولاً دما بین 10 تا 12 درجه سانتیگراد است که شاید برای بقیه استان‌ها هوای بهاری به شمار می‌رود، می‌افزاید: این در حالی است که دما در این استان گرمسیر به منفی 2درجه رسید و به 3 هزار هکتار از اراضی زیر کشت گوجه فرنگی، بادمجان و فلفل دلمه‌ای خسارت 160 میلیارد تومانی وارد کرد. وی تصریح می‌کند: معمولاً تنها مکانیزم قطعی برای جبران خسارت به محصولات کشاورزی، صندوق بیمه محصولات کشاورزی است که بهره برداران با ساختار آن مشکل دارند . ضمن اینکه بجز گوجه فرنگی که در فهرست محصولاتی است که می‌تواند تحت پوشش بیمه قرار بگیرد، بادمجان و فلفل دلمه‌ای در این فهرست نیستند. رمضان پور خاطرنشان می‌کند: البته ما با هدف جبران بخشی از خسارت وارده به کشاورزان، حجم خسارت را در نهایت به سازمان مدیریت بحران کشور اعلام می‌کنیم تا ان‌شاءالله با مصوبه دولت بتوانیم بخشی از خسارت را جبران کنیم. وی خاطرنشان می‌کند: سیل در صدر مخاطرات کشاورزی هرمزگان قرار دارد و پس‌از آن آتش‌سوزی در تابستان است و می‌توان گفت خشکسالی مسأله‌ای است که همواره با آن روبه‌رو هستیم. وی اما در مورد سرمازدگی گفت: خب این تنشی است که معمولاً در کشاورزی استان نداریم ولی به‌نظر با تغییرات اقلیمی از این به بعد باید منتظرش باشیم.

نیم نگاه

جنوب کرمان از 7 دی ماه جاری با کاهش دما و طوفان روبه رو بوده که برآوردهای اولیه  نشان می دهد تا کنون بخش کشاورزی استان ،حدود 2هزارو 300 میلیارد تومان بابت سرمازدگی خسارت دیده است
سرما به محصولات  4هزارو 500 هکتار از اراضی زراعی و 4 هزار هکتار از  اراضی باغی  سیستان و بلوچستان بیش از 285 میلیارد تومان خسارت وارد کرده است . محصولات این  اراضی کشاورزی از 10 تا 100 درصد خسارت دیده اند
در استان هرمزگان سرما  160 میلیاردتومان به اراضی زیر کشت گوجه فرنگی بادمجان و فلفل دلمه ای   خسارت زد

کپی