اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۸ بهمن ۱۳۹۹
خاطرات 453 روز حضور در کاخ سفید

توافقنامه‌هایی که باید تجدیدنظر می‌شدند

توافقنامه‌هایی که باید تجدیدنظر می‌شدند
مترجمان: مسعود میرزایی و بهجت عباسی

بالا و پایین کردن این موضوع چنددقیقه‌ای به طول انجامید و ترامپ نهایتاً گفت که با نظر من موافق است ولی با وجود این مهلت دوماهه‌ای را که خانم مرکل درخواست کرده است، اجابت می‌کند. به این ترتیب ما عملاً در زمان بسیار طولانی تری از پیمان «آی ان اف» خارج می‌شدیم.

من و پمپئو تأکید کردیم که امریکا دوماه بیشتر صبر نخواهد کرد و مرکل هم موافقت خود را اعلام کرد. من سپس تأکید کردم که پس از سپری شدن این مهلت دوماهه، آلمان‌ها باید به صراحت از تصمیم ما «حمایت» کنند و از عبارات دیگری نظیر «ما تصمیم امریکا را درک می‌کنیم و می‌فهمیم» اجتناب کنند (کاری که پیشتر هِکر مشاور امنیت ملی آنها با من کرده بود). مرکل با این خواسته ما هم موافقت کرد. به نظرم این تنها کاری بود که در آن شرایط می‌توانستم انجام دهم اما دستاورد ما در این دیدار در مقایسه با رنج و عذاب بالقوه‌ای که باید در حرکت آهسته به سوی خروج از «آی ان اف» تحمل می‌کردیم، ارزش چندانی نداشت (خروج آهسته از «آی ان اف» مثل کندن آهسته چسب زخم از روی یک جراحت، دردناک بود). ما درباره نحوه توجیه متحدان‌مان در ناتو بحث کردیم و ترامپ پیشنهاد کرد که اعلام کند: «به درخواست آلمان و برخی کشورهای دیگر ما 60 روز دیگر به پیمان نیروهای هسته‌ای میانبرد (آی ان اف) خاتمه می‌دهیم.» آنچه باعث تعجب من شد این بود که ترامپ هنوز مهلت قانونی 180 روزه را برای آغاز شمارش معکوس خروج درک نمی‌کرد ولی دیگر برای طرح چنین بحث‌هایی بسیار دیر شده بود.  اعلان قصد ما برای خروج از «آی ان اف» روز چهارم دسامبر به‌خوبی پیش رفت و با توجه به مهلت اضافه‌ای که ترامپ به درخواست مرکل داده بود ما نهایتاً روز اول فوریه 2019 به طور رسمی فرآیند خروج را کلید زدیم. روس‌ها نیز بلافاصله تعلیق هر نوع مذاکره تازه درباره کنترل تسلیحات را اعلام کردند که در واقع یک منفعت حاشیه‌ای برای ما به حساب می‌آمد. یکی از متخصصان ارشد امریکا در حوزه کنترل تسلیحات از من به‌عنوان «قاتل توافقنامه‌های هسته‌ای» یاد کرده بود که البته من این توصیف (انتقادی) را به‌عنوان تعریف از خودم تلقی کردم. شمارش معکوس آغاز شد و ماه‌ها پشت سر هم سپری می‌شدند، البته برخی اعتراضات و جنجال‌ها هم درباره خروج امریکا از پیمان «آی ان اف» مطرح می‌شد. بالاخره در نخستین دقایق بامداد روز جمعه دوم ماه اوت امریکا از این پیمان رهایی یافت؛ چه روز باشکوهی!

معاهدات دوجانبه و چندجانبه دیگری هم وجود داشت که امریکا و روسیه در آنها عضو بودند و باید مورد تجدیدنظر قرار می‌گرفتند، حالا بگذریم از موافقتنامه‌های متعددی که امریکا به‌صورت غیرعاقلانه با دیگران امضا کرده بود. به‌عنوان نمونه ترامپ با علاقه موافقت کرد که از پیمان تجارت اسلحه که در دوره اوباما امضا شده بود، خارج شود. این معاهده‌ای بود که هرگز توسط مجلس سنا تأیید نشده بود ولی گروه‌های مخالف کنترل اسلحه در امریکا مدت‌ها بود که با آن مخالفت می‌کردند. پیشینه این مخالفت‌ها به دوره ریاست جمهوری جورج بوش (پسر) و زمانی که من هم در آن دولت معاون وزیر خارجه بودم، برمی‌گشت. ترامپ در روز 26 آوریل 2019 و هنگامی که در گردهمایی سالانه «انجمن ملی اسلحه» در شهر ایندیانا پولیس سخنرانی می‌کرد در جمع طرفداران آزادی حمل سلاح، خروج امریکا را از پیمان تجارت اسلحه اعلام کرد و حاضران ایستاده او را تشویق کردند. ترامپ همچنین امریکا را از توافقنامه آب و هوایی پاریس بیرون کشید، حرکتی که من هم از آن حمایت می‌کردم. همه تأثیری که توافقنامه پاریس در دنیای واقعی داشت در حد دعاکردن با تسبیح و روشن کردن شمع نذری در کلیسا به امید کاهش آلودگی هوا بود (احتمالاً در آینده نزدیک کسی هم پیدا می‌شود که به شما بگوید دیگر شمع هم روشن نکنید چون سهم شما در تولید گاز کربن و آلوده کردن محیط زیست بالا رفته است). این توافقنامه فقط از کشورهای امضاکننده می‌خواهد که اهداف ملی خود را در زمینه کاهش آلودگی هوا تعیین کنند، اما حتی مشخص نمی‌کند این اهداف باید چه باشند یا هیچ گونه ضمانت اجرایی برای تحقق این اهداف ملی ندارد. این در واقع الهیات و دعا است که خود را به‌عنوان برنامه و سیاست جا زده است. پدیده‌ای که بشدت در امور بین‌الملل غالب بوده است.
توافقنامه‌ها و معاهدات دیگری که امریکا باید همه آنها را دور بریزد، فهرست بلندبالایی را شامل می‌شود؛ از جمله «قانون کنوانسیون دریاها» و دو توافقنامه دیگر که امریکا باید فوراً از شر آنها خلاص شود. «معاهده آسمان‌های باز» که سال 1992 امضا و از سال 2002 عملیاتی شده از جمله این توافقنامه‌ها است. از لحاظ تئوریک این معاهده به بیش از 30 کشور عضو خود اجازه می‌دهد هواپیماهای غیرمسلح شناسایی را بر فراز آسمان اعضا به پرواز درآورند، موضوعی که از همان ابتدا جنجالی و اختلاف برانگیز بوده است. در طول این سال‌ها ثابت شده که این معاهده دقیقاً به یک امتیاز و مزیت برای روسیه تبدیل شده است. این معاهده اساساً معاهده‌ای تاریخ مصرف گذشته و بی‌ارزش برای امریکا است، چرا که ما دیگر نیازی به عبور از فضای روسیه نداریم. خروج از این معاهده کاملاً در راستای منافع ملی ما خواهد بود و مثلاً مانع از این خواهد شد که روسیه بتواند هواپیماهای خود را در ارتفاع پایین بر فراز واشنگتن و سایر مناطق حساس امریکا به پرواز درآورد. وقتی که من استعفا دادم، خروج از معاهده آسمان‌های باز در دست بررسی بود و بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای که بعداً دریافت کردم تلاش‌ها برای خروج از آن ادامه دارد و من هنوز هم از این اقدام حمایت می‌کنم. / ایران

کپی