اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۰

از اولین بزرگراه تهران چه می دانید

از اولین بزرگراه تهران چه می دانید

با افزایش ترافیک ناشی از ازدیاد خودروها در تهران، مسئولان شهرداری وقت تصمیم به ساخت بزرگراه (اتوبان) گرفتند و به همین منظور اولین بزرگراه با نام فعلی بزرگراه مدرس در سال 1349 و به طول 9 کیلومتر ساخته شد.

ایران آنلاین /در دوره پهلوی دوم، همزمان با گسترش و رشد جمعیت در تهران، شهرداری وقت به فکر احداث خیابان‌های جدید به سبب ارتباط چهارگوشه تهران افتاد و با الهام از معماری غربی، احداث خیابان‌ها، میادین و بزرگراه‌ها را آغاز کرد. خیابان تهران‌نو: این خیابان، حدفاصل میدان شهناز (امام‌حسین(ع)) که در زمان فوزیه به‌عنوان ملکه به نام میدان فوزیه نام‌گذاری شد تا اول جاده هراز بود که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، نام این خیابان طولانی به دماوند تغییر پیدا کرد. خیابان آیزنهاور: این خیابان در غرب تهران قرار داشت که حدفاصل میدان مجسمه یا 24 اسفند (میدان انقلاب) تا فرودگاه مهرآباد بود و بعد از دهه 50، میدانی به نام شهیاد (آزادی کنونی) بین این دو مسیر قرار گرفت. این خیابان، بعد‌ها به نام خیابان آزادی معروف شده و از مسیرهای راهپیمایی شد. خیابان 45 متری سیدخندان: این خیابان حدفاصل سیدخندان تا فلکه تهرانپارس بود که بعد از پیروزی انقلاب، به نام خیابان رسالت شناخته شد. خیابان شهباز: خیابان مذکور، حدفاصل میدان شهناز (امام‌حسین(ع)) تا انتهای خیابان شهباز جنوبی بود که بعد‌ها به نام 17 شهریور معروف شد. علاوه بر خیابان‌های فوق، چندین خیابان اصلی و فرعی که راه ارتباطی بین چهار طرف تهران آن دوره بود، نیز احداث شد و آنها را به هم متصل کرد. 

نخستین بزرگراه‌های تهران

در دهه 40، پس از اصلاحات ارضی، شمار کارخانه‌های مونتاژ در ایران افزایش پیدا کرد؛ ازجمله کارخانه‌های مونتاژ آریا شاهین، ژیان، شورلت ایران، پیکان و ده‌ها کارخانه مونتاژ دیگر که همگی آنها باعث شدند ترافیک در تهران غیرقابل کنترل شود. به این دلیل، شهرداری با کمک اداره راهنمایی و... برای حل مشکل ترافیک متوسل به ساخت بزرگراه‌ها در تهران شدند. از مهم‌ترین بزرگراه آن دوره، بزرگراه شاهنشاهی (بزرگراه مدرس)، بزرگراه ایوبی (شیخ فضل‌الله نوری)،
بزرگراه‌‌‌‌‌ پارک وی (چمران) و چندین بزرگراه دیگر بودند که مصادف با سال 1357 و آغاز انقلاب اسلامی پروژه‌های احداث آنها متوقف شد. 
بزرگراه شاهنشاهی: این بزرگراه دارای طول تقریبی
9 کیلومتری است. ابتدای آن در شمال از پل پارک‌وی آغاز می‌شود و در انتها به میدان 25 شهریور (هفت‌تیر) می‌رسد. تاریخ ساخت بزرگراه شاهنشاهی و پل پارک وی به سال 1349 بازمی‌گردد که بعد از پیروزی انقلاب، به بزرگراه مدرس تغییر نام یافت. این بزرگراه در طول مسیر خود، از شمال به جنوب، از محله‌های الهیه، زرگنده، کاووسیه، ونک و عباس‌آباد عبور می‌کند. بزرگراه ایوبی: این بزرگراه 6 کیلومتری که در غرب تهران واقع شده و از اتوبان تهران-کرج تا محدوده شهرک غرب را دربرمی‌گرفت، بعد‌ها به نام آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری نام‌گذاری شد. بزرگراه 76 متری شمال عباس‌آباد: یکی از بزرگراه‌هایی که در دوران پهلوی دوم ناتمام باقی ماند، بزرگراهی بود که غرب پایتخت را به شرق متصل می‌کرد و امروزه ما آن را به‌عنوان بزرگراه شهید همت می‌شناسیم. در سال 1355، دو شرکت انگلیسی بر‌اساس طرح سوفوتوکار، ساخت بزرگراه شمال عباس‌آباد را آغاز کردند. این طرح با پیروزی انقلاب و هشت سال جنگ تحمیلی متوقف شد و سرانجام، از سال 1367 تا سال 1375، شهر تهران به شکل کارگاهی بزرگ درآمد و بسیاری از طرح‌های بزرگراهی در این دوره ساخته شد؛ ازجمله بزرگراه همت. 
اولین اتوبان برون‌شهری
کرج به‌عنوان یک منطقه ییلاقی و خوش‌آب‌وهوا چه در زمان قاجار و چه در دوران پهلوی، تفریحگاه مطلوبی برای مردم، درباریان و اشراف بود و همچنین تنها راه ارتباطی با شمال کشور. با گسترش و ازدیاد اتومبیل، جاده قبلی که به‌عنوان جاده قدیم شناخته می‌شد، تکافوی این ازدحام از اتومبیل را نمی‌داد؛ در نتیجه، در سال 1341، دولت وقت پهلوی دوم تصمیم گرفت برای کنترل بار ترافیکی، راه مناسبی برای اتصال تهران به کرج بسازد که از آن به‌عنوان شاهراه تهران- کرج نام برده می‌شد. این پیشنهاد موردتصویب قرار گرفت و به موجب تصویبنامه، جاده جدیدی به عرض 76 متر احداث شود و قرار بر این شد تا یک شرکت ایرانی، این شاهراه را بسازد تا هزینه‌ها را از عوارضی بگیرد. 
50 میلیون تومان هزینه ساخت اتوبان
شرکت راه‌سازی ایرانی شروع به احداث نخستین اتوبان ایران کرد و در آذر سال 1345، این شاهراه را به پایان رساند. در این اتوبان، ماشین‌ها با سرعت حداکثر صد کیلومتر بر ساعت بر پهنای سه‌باند می‌توانستند رانندگی کنند. افتتاحیه آن توسط وزیر راه با قطع نوار سه‌رنگ صورت گرفت و نخستین اتومبیلی که وارد این اتوبان شد، اتومبیل پیکان امیرعباس هویدا بود که به‌عنوان عوارضی، یک تومان به صندوق دولت کمک کرد. در برآوردهای شرکت راه‌سازی، ساخت این پروژه، 50 میلیون تومان شده بود./ وقایع اتفاقیه

 

کپی