اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۸ آذر ۱۴۰۰
«هما روستا» بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون در روز تولدش درگذشت

وصف بانویی که خود را وقف هنر کرد

وصف بانویی که خود را وقف هنر کرد
سهام الدین بورقانی

چهل سال بود که صبح‌ها از خواب بیدار می‌شد و از همسرش می‌پرسید:‌ «حمیدجان قهوه می‌خوری؟» چهل سال در کنار یکدیگر، هم کار کرده بودند و هم زندگی و تبدیل به زوج هنری‌ای شدند که تأثیر بااهمیت و گسترده‌ای در حوزه هنرهای نمایشی ایران بر جای گذاشتند.

ایران آنلاین / گفته بود حمید سمندریان برای من تنها یک همسر نبود بلکه رفیق و استاد بود، و پر کردن جای خالی او در خانه و آموزشگاه خیلی سخت است و کسی نمی‌تواند موفق به انجام این کار شود. حالا هما روستا هم رفته است. بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون شامگاه شنبه چهار مهر ماه، درست در روز تولدش و بعد از چند ماه مبارزه با سرطان در بیمارستان‌های امریکا، در 69 سالگی درگذشت. امروز دیگر پر کردن جای خالی هما روستا هم دشوار است و برای اهالی تئاتر و سینما، این جایگاه‌های با ارزش و مهم که یکی یکی خالی می‌شوند، ملال‌انگیز. باید دید نسل بعد از حمید سمندریان و هما روستا چقدر مثل استادان‌شان انگیزه روشن نگاه داشتن چراغ هنر را دارند و چه‌اندازه می‌توانند در راه آنها گام بردارند. هنرمندانی که همه وجود خود را وقف کار هنری‌شان می‌کردند و شبیه آنها بندرت یافت می‌شوند.
آغاز هنر
هما روستا سال 1325 در تهران به دنیا آمد. پدرش رضا، از مبارزان انقلابی قبل از انقلاب و البته از پیشگامان جریان چپ ایران بود، که مثل خیلی از توده‌ای‌ها سودای سفر به کشور شوراها را داشت و به همین خاطر همراه با خانواده به آنجا مهاجرت کرد. دانشکده هنرهای دراماتیک بخارست جایی بود که هما روستا ایران را به قصد تحصیل ترک کرد و موفق شد مدرک فوق لیسانسش را در رشته تئاتر به دست بیاورد. تئاتر در اروپای شرقی از جمله هنرهای معتبر و جدی است. روستا اما در شروع تحصیل، آشنایی چندانی به زبان رومانیایی نداشت و به همین دلیل می‌بایست یک سالی را صرف فراگیری زبان می‌کرد. فرصت کم بود و رؤیاهای هما بسیار. به همین علت کوشید دم را غنیمت شمرد؛ نزد استادش رفت و پیشنهاد شرکت همزمان در کلاس‌های زبان و تئاتر را با او در میان گذاشت. استاد اشتیاق او را دید و پذیرفت. مدت‌ها گذشت، هم زبان را بخوبی یاد گرفت و هم بالا و پایین و جزئیات نمایش را. آخرین اجرایش در دانشکده تبدیل به یکی از شلوغ‌ترین و محبوب‌ترین اجراها شد؛ همه آمده بودند تا نمایش تنها ایرانی‌ای را که در آن دانشگاه تحصیل می‌کرد‌، از نزدیک ببینند و در نهایت مخاطبانش، استقبال خوبی از او و اجرایش کردند.
بازگشت به ایران
پدر هما روستا بارها به او گفته بود: «بعد از اتمام دَرست، باید به ایران بازگردی.» از دانشگاه که فارغ‌التحصیل شد، پدر دیگر از دنیا رفته و خانواده در آلمان ساکن بود. به میان خانواده رفت و تصمیم گرفت در آلمان کار کند، ولی به دلیل لهجه‌اش گفته بودند باید یکی دو سالی به شهر دیگری برود؛ اما ناگهان تصمیم دیگری گرفت. خودش در گفت‌وگویی در این باره گفته است: «تصمیم گرفتم به ایران بازگردم. نمی‌دانم چرا؟ واقعاً هنوز هم نتوانستم دلیل خاصی برای این تصمیم پیدا کنم. شاید دلیلش همان کشش درونی به ایران بود. به هر حال آمدم ایران و ماندم.» «باغ وحش شیشه‌ای» تنسی ویلیامز نخستین نمایشی بود که در ایران روی صحنه برد و تماشاگران زیادی هم داشت. حمید سمندریان از جمله کسانی بود که به دیدن نمایش هما روستا آمد و از کار او تعریف کرد. رفت و آمدها سبب شد روستا شاگرد شود و سمندریان استاد؛ و فرجام این شاگردی و استادی هم به ازدواج منتهی شد. از آن به بعد در بسیاری از نمایش‌های استاد سمندریان بازی و بارها اعلام کرد از این بابت خیلی خرسند است.
بازی در تئاتر، تلویزیون و سینما
هما روستا شیفته کار در عرصه نمایش بود و اگر کار و متن درخور توجهی به دستش می‌رسید برای کار در آن نمایش تردید نمی‌کرد. برای او کار خوب مهمتر از هر چیزی بود و به همین علت در هر سه مدیوم سینما، تئاتر و تلویزیون کارهای ماندگاری دارد. هرچند بتدریج از سینما به دلیل اینکه خواسته‌هایش را برآورده نمی‌کرد فاصله گرفت. نخستین حضور او در سینما با فیلم «دیوار شیشه‌ای» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان در سال ۱۳۵۰ آغاز شد. «مسافران» بهرام بیضایی، «گزارش یک قتل» ساخته محمدعلی نجفی، «پرنده کوچک خوشبختی» به کارگردانی پوران درخشنده و «از کرخه تا راین» ابراهیم حاتمی‌کیا از جمله مهمترین آثار سینمایی هستند که او در آنها بازی کرده است. او برای بازی در دو فیلم درخشنده و حاتمی‌کیا، نامزد دریافت لوح زرین و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از جشنواره فیلم فجر شد. خاک سرخ (ابراهیم حاتمی‌کیا)، محاکمه (حسن هدایت) و ترانه مادری (حسین سهیلی‌زاده) هم در کارنامه تلویزیونی او دیده می‌شود.
باغ وحش شیشه‌ای (کارگردان)، گنجینه طلا، بازرس، سرباز لاف زن، بازی استربندبرگ، مرغ دریایی، مرده‌های بی‌کفن و دفن، ازدواج آقای می سی سی پی، دایی وانیا، ببرگراز دندان و شعبده‌باز هم از عمده نمایش‌هایی هستند که با بازی او به روی صحنه رفته‌اند. از آخرین فعالیت‌های هما روستا می‌توان از بازی در تئاتر «باغ آلبالو» حسن معجونی نام برد. همچنین کارگردانی نمایشنامه‌خوانی «آنا کارنینا» برای حمایت از هنرمندان بیمار و کمک به مردم زلزله‌زده آذربایجان از جمله فعالیت‌هایش بود./روزنامه ایران

کپی