اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۹

روایتی از آنچه کمونیست‌ها بر سر اروپای شرقی آوردند

روایتی از آنچه کمونیست‌ها بر سر اروپای شرقی آوردند
مریم شهبازی خبرنگار

در مرام سیاسی و مسلک کمونیست‌ها خبری از «فردیت» نیست، «من» معنایی ندارد و هرچه هست در زندگی جمعی و «ما» خلاصه می‌شود؛ درست شبیه آنچه بر کشورهای حوزه شوروی سابق گذشته است.

اگر فراتر از تئوری‌ها و آثار آکادمیک علاقه‌مند کسب اطلاعاتی درباره زندگی اجتماعی و سیاسی کمونیست‌ها هستید آثار «اسلاونکا دراکولیچ» انتخاب خوبی هستند؛ کتاب‌هایی با روایت داستانی اما کاملاً واقعی. این روزنامه‌نگار و فعال اجتماعی اهل کرواسی در خلال نوشته‌های خود بخشی از آن چیزی را با مخاطبان خود به اشتراک گذاشته که بر اروپای شرقی و البته به‌طور خاص کرواسی، زادگاه خودش گذشته است. از صف‌های طولانی و بازار سیاه برای ابتدایی‌ترین وسایل مورد نیاز روزمره گرفته تا زندگی در خفقان سیاسی- اجتماعی. دراکولیچ ازجمله پیروان سبک «جرج اورول» بریتانیایی به شمار می‌آید و آثار داستانی او را می‌توان نسخه واقعی آثار اورول دانست، روایتی از پاد آرمان‌شهرها. از میان آثارش کتاب «کافه اروپا» دربردارنده مجموعه‌ای از مقاله‌های دراکولیچ است، البته همچنان با روایت داستانی. در خلال مطالعه این مقاله‌ها می‌توانید با زندگی مردم اروپای شرقی، آن‌هم فراتر از شنیده‌ها آشنا شوید. دوره زمانی مورد نظر در این کتاب، سال‌های پس‌از فروپاشی کمونیسم و تجربه مردم کرواسی بعد از کسب استقلال در مواجهه با دنیایی تازه است. این مقاله‌ها که البته بهتر است بگوییم نامه‌های نویسنده، بیانگر تصویر ملموسی از همه تناقض‌ها، سردرگمی‌ها و تحولاتی هستند که مشخصه دوران‌گذار به دموکراسی در کشورهایی هستند که از سلطه کمونیسم رهایی یافته‌اند. در این کتاب می‌بینید که مردم در کشورهایی با نظام توتالیتر چطور فردیت و از سویی مسئولیت‌های اجتماعی خود را فراموش می‌کنند. دراکولیچ نه‌ تنها یک مشاهده‌گر دقیق درباره وقایع اروپای شرقی به شمار می‌آید که یک مشاهده‌گر حساس درباره وضعیت انسان است. این کتاب به مخاطب نشان می‌دهد که چطور سیطره کمونیست‌ها حتی بعد از برچیده شدن آنها همچنان بر سر اروپای شرقی‌ها سنگینی می‌کند و آنها را در نگاه اروپای غربی‌ها به شهروندانی درجه 2 تبدیل کرده، بویژه آنجا که می‌گوید: «حصارها واقعی‌اند؛ شهروندان اروپای شرقی، با وجود سقوط کمونیسم و آخرین بیانیه‌های سیاسی، حالا حالاها شهروند درجه‌دو محسوب می‌شوند. بین ما و آنها دیواری نامرئی قرار دارد. اروپا قاره‌ای است دونیمه و تنها آنها که نمی‌توانند سفر کنند تا آن را به چشم خود ببینند، باور کردند که شرقی‌ها و غربی‌ها می‌توانند باهم برابر شوند.»‌

کافه اروپا
نویسنده: اسلاونکا دراکولیچ
مترجم:نازنین دیهیمی
نشر گمان‌

کپی