اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۹

آبیاری نهال‌های خشک شده در تالاب جازموریان

آبیاری نهال‌های خشک شده در تالاب جازموریان

گروه ایران زمین - بسیاری از نهال‌های گز که سال گذشته در جازموریان کاشته شد، خشک شدند. این نهال به همراه کهور با هدف تثبیت خاک جازموریان کاشته شد. تالاب جازموریان روزگاری به انبار علوفه ایران معروف بود.

جازموریان به علت خشکسالی و همچنین احداث سدهای متعدد بر حوضه آبریز آن همچون سد جیرفت روی هلیل‌رود و سدهایی در سیستان و بلوچستان، دچار خشکی شد. این وضعیت آن را به ‌کانون ایجاد ۲۵ درصد از گرد و غبار‌های کشور تبدیل کرد. طرح تثبیت خاک با کاشت گز و کهور را هم منابع طبیعی با هدف جلوگیری از ایجاد گرد و غبار در دستور کار قرار داد.
اداره کل منابع طبیعی جنوب کرمان از یک‌سال گذشته طرح احیای مناطق بیابانی با کاشت نهال گَز و درختچه سُمر یا کهور پاکستانی را در مرتع جازموریان به وسعت ۶۲۵ هکتار و با اعتباری بیش از ۲ میلیارد تومان از طریق واگذاری طرح به پیمانکار آغاز کرد اما مشاهدات میدانی ایرنا نشان می‌دهد نهال‌های کاشته شده در منطقه (چاه‌ بهمن) خشک شده است. برخی علت خشک شدن این نهال‌ها را آبیاری نامنظم و برخی هم ناسازگاری گونه نهال کشت شده عنوان می‌کنند. براستی کدام‌ یک از این درختان برای بیابان‌زدایی در جازموریان مناسب هستند؟ خشک شدن درختان کاشته شده به واکنش فعالان محیط زیست منطقه منجر شده است‌. آنها با کاشت کهور مخالفند و اعتقاد دارند در جازموریان باید به کاشت گز بسنده کرد. کهور درختی که اجازه رشد سایر گونه‌ها را در کنار خود نمی‌دهد، آب زیادی مصرف می‌کند و از بین بردن آن بعد از کاشت تقریباً کار غیرممکنی است. یکی از علل خشک شدن نخیلات و مرکبات دشت میناب کاشت این گونه است که از آن به سرطان سُمر یاد می‌شود.
مهم‌ترین سؤالی که فعالان محیط‌ زیست جازموریان دارند درباره چرایی خشک شدن نهال‌های کاشته شده است. نهال‌هایی که خشک شده‌اند اما همچنان توسط پیمانکار آبیاری می‌شوند. طرح کاشت نهال به دو پیمانکار واگذار شده است؛ یک پیمانکار نهال می‌کارد پیمانکار دیگر موظف است ۵ سال نهال‌های کاشته شده را آبیاری کند.
جمیل لطیفی، پیمانکار طرح کشت نهال در منطقه جازموریان می‌گوید: کشت نهال کهور و قلمه گَز را در در زمینی به مساحت ۶۲۵ هکتار و با اعتبار بیش از ۲ میلیارد تومان آغاز کرده‌ایم و اکنون مراحل پایانی این طرح را انجام می‌دهیم.
وی با بیان اینکه نگهداری این درختان را پیمانکار دیگری انجام خواهد داد، می‌گوید: آبیاری این نهال‌ها در فاصله ۱۰ روز با پنج دستگاه تراکتور و استفاده از ظرفیت ۲۰ کارگرِ بومی اهل روستای چاه‌بهمن که از روستاهای حاشیه جازموریان است، انجام می‌شود.
لطیفی در پاسخ به این سؤال که کاشت کدام گونه گیاهی در جازموریان با موفقیت همراه بوده است بیان داشت: در این طرح گونه‌های سُمر یا کهور پاکستانی بهتر جواب داده و نسبت به‌ گونه گَز مقاومت بهتری از خود نشان داده است. مشاهدات ما حاکی از این است که بسیاری از نهال‌های کشت شده در این طرح خشک شده و در واقع کارگران در حال آبیاری چوب‌های خشک هستند.
موسی امیر مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان قلعه ‌گنج می‌گوید: برخی نهال‌های جازموریان در حین جابه‌جایی دچار ریزش برگ شده‌اند و معمولاً بعد از سه دوره آبیاری مجدداً جوانه می‌زنند و در بخشی از همین جازموریان نهال‌هایی را با همین حالت کاشته‌ایم که بعد از گذشت یک ماه جوانه زدند و امروز هم سبزینگی خوبی دارند.
وی با اشاره به تخریب بخشی از طرح نهال‌کاری بر اثر سیلاب فروردین‌ ماه اظهار می‌دارد: «بجز درخت کهور و گز هیچ درخت دیگری در این منطقه قابل کشت نیست.»
امیر با بیان اینکه هدف از کشت این درختان، تثبیت خاک و جلوگیری از ریزگردها است، می‌گوید: «در منطقه‌ای که این طرح اجرا می‌شود هیچ باغ یا مزرعه‌ای نیست که درخت کهور پاکستانی بتواند به آن آسیب برساند.»
البته دام‌هایی که از گونه کهور استفاده می‌کنند می‌توانند با دفع آن در زمین کشاورزی و باغی کهور را به جان طبیعت منطقه بیندازند. اتفاقی که در دشت مرغوب میناب افتاد و آن را از زندگی ساقط کرد.
وی در خصوص خشک شدن نهال‌ها نیز بیان می‌دارد: تمامی نهال‌های خشک شده با نهال جدید جایگزین خواهد شد.


 

کپی