اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۹
«ایران» در گفت‌وگو با مسئولان بررسی می‌کند

راز ماندگاری کالا‌ها در گمرک

راز ماندگاری کالا‌ها در گمرک

گروه اقتصادی| هم اکنون نزدیک به 10 میلیون تن کالای اساسی و غیراساسی درگمرکات کشور وجود دارد که به دلیل تغییر شرایطی مانند فرآیند تخصیص ارز امکان ترخیص از سوی گمرک ایران را پیدا نکرده است.

 طی هفته‌های گذشته کالاهایی مانند روغن، برنج و نهاده‌های دام و طیور در رسانه‌ها خبرساز شده است. از یک سو واردکنندگان و فعالان اقتصادی از تأخیر در ترخیص گلایه دارند و از طرف دیگر دستگاه‌های ذیربط هر یک از دیدگاه خود به انتقادات پاسخ می‌دهند.  دراین میان سه دستگاه اجرایی دخیل هستند. بانک مرکزی به عنون مسئول تأمین ارز، وزارت صمت به عنوان تعیین کننده اولویت تخصیص ارز و گمرک ایران به عنوان ترخیص کننده. این درحالی است که برخی از این کالاها مانند برنج به دلیل طولانی شدن روند ترخیص با خطر فاسد شدن روبروست و علاوه براین، قیمت این کالاها نیز در بازار داخلی با رشد همراه شده است. درهمین راستا، بانک مرکزی اعلام کرده است که در فرآیند اولویت بندی کالاهایی که باید به آن ارز تخصیص داده شود نقشی ندارد و این وزارت صمت (به صورت عمده) است که باید دراین زمینه اقدام کند. روز گذشته نیز این بانک در اطلاعیه‌ای روی تارنمای خود اعلام کرد که علت اصلی رسوب برنج‌های وارداتی در گمرکات و بنادر کشور، ترخیص درصدی کالا توسط «گمرک»، بدون داشتن تخصیص ارز و کد رهگیری برای ثبت‌ سفارش مرتبط با آنهاست. طبق اطلاعیه بانک مرکزی، ستاد اقتصادی دولت کالای برنج را در سال جاری از سبد کالاهای مشمول ارز با نرخ ترجیحی خارج کرد و در گروه کالاهای اساسی با نرخ نیمایی قرار داد. برهمین اساس، در حال حاضر تمام برنج موجود در گمرکات کشور که واردکننده متقاضی ارز با «نرخ نیمایی» باشد، براساس فهرست اعلامی «وزارت صمت»، دارای تخصیص ارز از بانک مرکزی هستند. لذا از ابتدای سال جاری تاکنون حدود 500 میلیون دلار بابت واردات برنج به نرخ نیمایی تأمین ارز شده است.
 با وجود این، برنج‌های رسوبی موضوع گزارش‌های چند روز اخیر، مربوط به مواردی است که واردکننده متقاضی ارز با نرخ ترجیحی (۴۲۰۰ تومانی) است. همان گونه که در ابتدا نیز اشاره شد، در سال جاری هیچ محلی به منظور تأمین ارز کالای برنج با نرخ یاد شده از سوی دولت به بانک مرکزی اعلام نشده است. این بانک به محض دریافت فهرست منطبق با منابع اعلامی، برای تخصیص و تأمین ارز از محل منابع در دسترس و متعاقباً نسبت به صدور کد رهگیری مدنظر گمرک، اقدام خواهد کرد.
راز ماندگاری کالا درگمرکات
درهمین خصوص، معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران در گفت‌وگو با «ایران» درباره دلایل طولانی شدن فرآیند ترخیص کالاها بخصوص کالاهای اساسی از گمرکات کشور توضیح داد. به گفته مهرداد جمال ارونقی، گمرک به عنوان یک دستگاه اجرایی تنها براساس مقررات و تحت شرایط تعیین شده قادر به ترخیص کالاست. برهمین اساس ترخیص هرکالایی درابتدا به مجوز ثبت سفارش نیاز دارد تا صاحب کالا امکان اظهار داشته باشد. پس از طی تشریفات قانونی گمرک تنها به کالاهایی که دارای کد رهگیری است اجازه ترخیص می‌دهد.
وی افزود: با این حال براساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی، گمرک می‌تواند نسبت به ترخیص درصدی از کالاهای اساسی که در صف تأمین ارز است، اقدام کند. البته شرط ترخیص درصدی، ارائه نامه از سوی بانک عامل و تأیید در صف تأمین ارز بودن کالاست که باید از سوی صاحب کالا به گمرک ارائه شود. وی یادآورشد: هرچند بانک مرکزی به بانک‌های کشور اعلام کرده است که از ارائه چنین نامه‌ای به صاحبان کالا خودداری کنند، اما تمام کالاهایی که مشمول ترخیص درصدی شده‌اند به طور قطع نامه بانک عامل را داشته است.
مجوز ترخیص کالاهای در صف تخصیص ارز را نداریم
معاون گمرک ایران همچنین درباره ترخیص کالاهایی که در صف تخصیص ارز هستند، گفت: گمرک هیچ مجوزی برای ترخیص این دسته از کالاها ندارد. به گفته وی، البته بارها در مکاتبات خود به مراجع ذیربط  اعلام کرده ایم که برای جلوگیری از فاسد شدن کالاها چنین مجوزی را صادرکنند که تاکنون اقدامی صورت نگرفته است.
این مقام مسئول با اشاره به این که درمجموع کالاهای باقی مانده درگمرک را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد، اظهار کرد: دسته نخست کالاهای اساسی است که نیاز به تأمین ارزدارد و با وجودی که کالا به بنادر حمل شده است، اسناد در دست صاحب کالا نیست چرا که فرآیند انتقال ارز هنوز انجام نشده و از سوی بانک مرکزی تأمین ارز نشده است که البته اولویت بندی کالاهایی که نیازمند تأمین ارز هستند باید از سوی وزارت صمت اعلام شود. ارونقی ادامه داد: دسته دوم کالاهای اساسی است که با اعتبار خریدار به گمرک رسیده است و صاحب کالا اسناد مالکیت را دراختیار دارد. براساس مصوبه اخیری که در سفر معاون اول رئیس جمهوری به بنادر جنوب کشور صادر شده، این دسته از کالاها باید توسط بانک مرکزی مجوزهای مورد نیاز را دریافت کند و ظرف حداکثر سه ماه تأمین ارز شود. وی سومین گروه را کالاهای گروه دوم مانند نهاده‌ها، مواد اولیه تولید و تجهیزات مورد نیاز پروژه‌های ملی اعلام کرد که لیست آنها دراختیار وزارت صمت قرار دارد که درنهایت برای تأمین ارز به بانک مرکزی ارسال می‌شود.
چقدر کالا درگمرکات است
معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران درپاسخ به این پرسش که هم اکنون موجودی کالا در گمرکات کشور چقدر است؟ گفت: هم اکنون 3.5 میلیون تن کالای اساسی درگمرکات وجود دارد. علاوه براین، یک میلیون تن کالای اساسی هم بر روی کشتی‌هاست. وی ادامه داد: 4 میلیون تن کالای غیراساسی غیرکانتینری نیز درگمرکات وجود دارد که 80 درصد آن را نهاده‌ها و مواد اولیه مورد نیاز تولید تشکیل می‌دهد. به گفته وی، در بخش کالاهای کانتینری نیز حدود 100 هزار TEU کانتینر در گمرکات وجود دارد که 30 هزار کانتینر پر وارداتی مربوط به مواد اولیه تولید و کالاهای اساسی است.
دلایل رسوب برنج درگمرک
طی روزهای گذشته معاون فنی گمرک از دپوی بیش از 200 هزارتن برنج درگمرکات خبرداده بود که به دلیل ماندگاری طولانی با خطر فاسد شدن روبه‌رو شده است. براساس توضیحات وی، از ابتدای سال جاری تاکنون نسبت به ترخیص ۵۸۰ هزار تن برنج به ارزش ۵۳۳ میلیون دلار از گمرکات کشور اقدام شده است در حالی که در مدت مشابه سال قبل ۹۸۶ هزار تن برنج به ارزش بیش از یک میلیون دلار ترخیص شده بود. این آمار نشان می‌دهد که ترخیص برنج در سال جاری از لحاظ وزنی ۴۱ درصد و ارزش دلاری تا ۴۹ درصد کاهش دارد. 

سخنگوی گمرک ایران نیز در گفت‌وگو با «ایران» درباره دلایل رسوب برنج درگمرکات گفت: هرساله مصادف با فصل برداشت برنج داخلی یعنی از ابتدای مردادماه ترخیص برنج وارداتی ممنوع می‌شود و این درحالی است که به دلیل مشکلات اخیر قرار شد تا یک ماه فرصت بیشتر این زمان از اوایل شهریور آغاز شود. سید روح‌الله لطیفی ادامه داد: این درحالی است که دراین مدت علاوه بر افزایش نرخ ارز، تعرفه گمرکی این کالا نیز رشد داشته است دراین ماه‌ها شاهد رشد 10 هزار تومانی نرخ ارز نیمایی هستیم و به همین دلیل با وجود اتمام فصل ممنوعیت واردات برنج واردکنندگان استقبال چندانی برای ترخیص نداشته‌اند. وی تأکید کرد: این درحالی است که فرآیند تخصیص و تأمین ارز این کالاها نیز انجام نشده است.


 

کپی