اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۸ آذر ۱۳۹۹

کلمات کلیدی
سال 1360(نیمه اول)/ پایان بنی صدر

عزل نخستین رئیس‌جمهوری

عزل نخستین رئیس‌جمهوری

ابوالحسن بنی صدر سیاستمداری بود که خیلی زود مسیر خود را از انقلاب اسلامی جدا کرد و چنان در مقابل انقلاب ایستاد که نمایندگان مجلس روز سی و یکم خرداد سال 1360 رأی به عدم کفایت او به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهوری جمهوری اسلامی داد و به‌ دنبال آن امام خمینی حکم به عزل او دادند.

 بنی صدر سیاستمدار نخستین‌ها بود؛ «نخستین رئیس جمهوری»، «نخستین و تنها رئیس جمهوری که عزل شد»، «نخستین رئیس جمهوری که با 11 میلیون رأی انتخاب شد»؛ اما مشی بنی صدر و تفکرات او به گونه ای بود که راهی جدا از آنچه امام خمینی در زمان تنفیذ حکم ریاست جمهوری به او گفت طی کرد. امام به بنی صدر گفتند: «من یک کلمه به آقای بنی‌صدر تذکر می‌دهم، که آن یک کلمه تذکر برای همه است: حبّ‏ الدنیا رأس کلّ خطیئه»
بنی صدر در سیاست ورزی اختلافات شدیدی با نیروی‌های انقلابی بخصوص روحانیون داشت و خود را به برخی از گروه‌های چپگرا نزدیک می‌دانست. او در زمان جنگ تحمیلی به‌عنوان فرماندهی کل قوا (اختیاری که امام خمینی به او داد و 20 خرداد 1360 او را از این سمت عزل کردند) با تصمیمات اشتباه مشکلات بسیاری را برای کشور و بخصوص در جبهه‌های جنگ به وجود آورد.
جلسه بررسی عدم کفایت بنی صدر در روزهای 30 و 31 خرداد در مجلس برگزار شد و در نهایت بعد از رأی گیری، اکبرهاشمی رفسنجانی رئیس وقت مجلس رأی نمایندگان را چنین قرائت کرد:«بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. انا فتحنالک فتحا مبینا لیغفرلک‌الله ما تقدم من ذنبک و ما تأخر و یتم نعمته علیک و یهدیک صراطا مستقیما. جمع افرادی که در مجلس حاضر بودند ۱۹۰ نفر. آرایی که موافق عدم کفایت سیاسی آقای بنی‌صدر به صندوق ریخته شده ۱۷۷ نفر. رأی مخالف یک نفر.» در این لحظه حضار شعارهایی علیه بنی‌صدر سر دادند و خواستار اعدام وی شدند. اینجا بود که هاشمی رفسنجانی گفت: «آقایان دیگر از این به بعد آقای بنی‌صدر به‌عنوان رئیس‌جمهوری از قاموس جمهوری اسلامی حذف شده، شعارها برگردد به طرف امریکا. حضار شعار دادند: مرگ بر امریکا....»
هاشمی رفسنجانی در کتاب خاطرات خود می‌نویسد: «نامه اعلان رأی مجلس برای امام تهیه شد. آن را اول شب به دفتر امام بردم و تحویل آقای صانعی دادم. عده‌ای هم آنجا بودند و اظهار خوشحالی می‌کردند. امروز با وجود تهدیدهایی که از طرف گروهک‌ها شده بود - که در صورت عزل بنی‌صدر شهر را به آتش می‌کشند - کوچک‌ترین حرکتی نکردند؛ شاید به علت قاطعیت دادگاه انقلاب - که امروز صبح پانزده نفر از عوامل آشوب را سریعاً محاکمه و مجازات کرده است - و یا به علت حضور حزب‌الله.»
امام خمینی بعد از عزل بنی صدر خطاب به او با زبان نصیحت گفتند: «من الان هم نصیحت می‌کنم آقای بنی صدر را به اینکه مبادا در دام این گرگ‌هایی که در خارج کشور نشستند و کمین کردند بیفتید و این آبرویی که از دست دادید بدتر بشود.»
کپی
پیشنهاد سردبیر