اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۶ آذر ۱۳۹۹

کلمات کلیدی

گوش شنوا باشیم برای بچه‌های بی‌امید

گوش شنوا باشیم برای بچه‌های بی‌امید
نلی محجوب فعال حوزه کتاب کودک و نوجوان

وقتی بار زندگی و غم غصه‌هایش بر شانه‌های کودک یا نوجوانی تلنبار می‌شود و سنگینی می‌کند، وقتی چشم‌های او پر از حسرت می‌شود و ذهنش پر از آرزو، بدون امید به آینده، می‌شود آنچه نباید بشود و ما می‌شویم شاهد و ناظر خبرهای تلخی که این روزها می‌شنویم.

در زمانی که شکل زندگی تغییر کرده است و خواسته و ناخواسته بچه‌ها مجبورند از ابزارهای تحمیلی زندگی مدرن و بزرگسالانه استفاده کنند، این روزها که در خانه‌ها نگرانی همه‌گیری کرونا جا خوش کرده، تعطیلی مدارس و شرایط اقتصادی، مشکلات معیشتی خانواده‌ها و نگرانی سر سفره همه ماست و درباره‌اش صحبت می‌شود و زمانی که به بچه‌های دور و برمان حواسمان نیست- یا از سر بی‌حوصلگی یا بی‌توجهی- و حجم نگرانی و اضطراب خودمان را به آنها منتقل می‌کنیم ناخواسته آنها را به سمت افسردگی سوق می‌دهیم. وقتی فرصت حرف زدن و شنیدن درد دل آنها را نداریم، یا نیاموخته‌ایم چه باید بکنیم دنبال مقصر می‌گردیم. اینکه مسئولان امر و نهادهای فعال و مربوط به حوزه کودک باید چه کنند و چه کرده‌اند و چه نکرده‌اند بماند. اینکه جای برنامه‌های مناسب بچه‌ها در رسانه خالی است، ایجاد فضای شاد و دور کردن بچه‌ها با استفاده از تجربه متخصصان و افراد کاربلد در برنامه‌ها خالی است و جایی که به بچه‌ها کمک کنند تا عادت کتابخوانی را ترویج دهند هم؛ بماند، اینکه از نهادهایی مثل انجمن نویسندگان کودک و نوجوان و شورای کتاب کودک و مؤسسه پژوهشی کودکان دنیا و... و از متخصصان جامعه شناسی و روان‌شناسی کودک کاربلد در برنامه‌ریزی برای بچه‌ها استفاده نمی‌شود یا به ندرت استفاده می‌شود هم بماند برای وقتی دیگر. اینکه بسیاری از بچه‌ها از همین امکانات
نیم بند هم محروم هستند ظاهراً باید بماند برای وقتی دیگر. شاید بتوانیم برای تعدادی از بچه‌ها که به امکانات دسترسی دارند سریع‌تر کاری بکنیم. ارتباط معلمان و مربیان با شاگردان شاید در این قحط سالی تنها ارتباط باقی مانده و مؤثر باشد. هر چند بواسطه کلاس‌های مجازی بسیاری از معلمان و مربیان و دانش‌آموزان دچار خودسانسوری شده‌اند و نمی‌توانند آن فضای بدون حضور دیگری و والد را داشته باشند؛ اما اثرگذاری مؤثر معلمان و مربیان این روزها بیشتر از همیشه می‌تواند خودش را نشان بدهد، با آنکه آنها هم خودشان از این جامعه هستند و درگیر بسیاری از مشکلات، اما باز هم همان‌هایند که می‌توانند با صبر، حوصله و خلاقیت امید را در دل بچه‌ها زنده نگه دارند. از طرفی خود ما هم به‌عنوان پدر و مادر باید سعی کنیم تا این عنصر فراموش شده امید را به هر شکلی که می‌توانیم زنده نگه داریم. امید تنها سلاحی است که این روزها می‌تواند بر همه چیز غلبه کند. با بچه‌ها گپ بزنیم. تشویق‌شان کنیم به نوشتن یادداشت‌های روزانه، خواندن کتاب و فیلم دیدن و صحبت درباره آنچه خوانده‌اند و دیده‌اند. اما تا گوش شنوایی نباشیم برای بچه‌ها نمی‌توانیم در مورد آموزش و پرورش آنها موفق باشیم. این روزها باید گوش شنوا باشیم؛ بدون قضاوت و پیش داوری. همراهی و همدلی و مهارت ارتباطی را یادبگیریم تا آنها از رفتار ما بیاموزند. تا بتوانیم بچه‌ها را از اندوه بی‌صدا رها کنیم و امید به روزهایی بهتر را در دلشان زنده نگه داریم. نباید هیچ کودکی بی‌رؤیا و بی امید بماند و این به تک تک ما مسئولیت بیشتری می‌دهد و نمی‌توانیم منتظر بمانیم تا کسی کاری کند. باید درمورد شکل ارتباط با کودکان و نوجوانان، شرایط روحی هر دوره و نیازهایشان بیشتر بدانیم. کتاب «افسردگی کودک و نوجوان؛ رفتار درمانی شناختی» و «الگوی کودک سالم» از نشر قطره می‌تواند به ما کمک کند. همین‌طور کتاب «نگاهی به مبانی مشارکت و کار گروهی» از مؤسسه پژوهشی کودکان دنیا. اینها نمونه‌هایی هستند که شاید بتوانند این روزها گره از مشکلات ارتباط با کودکان و نوجوانان باز کنند و صدای آنها را بشنویم.

کپی