اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۵ آذر ۱۳۹۹

کلمات کلیدی

اعتصاب مطبوعات

اعتصاب مطبوعات

از فروردین 1216 که کاغذ اخبار به‌عنوان نخستین روزنامه ایران منتشر شد تا مهر ماه 1357 که روزنامه‌نگاران قلم بر زمین گذاشتند و اعتصاب کردند، هیچ دوره‌ای در تاریخ ایران بدون حضور مطبوعات سپری نشده بود

 ؛ اما خفقان روزهای 57 اتفاقاتی را در مطبوعات رقم زد که منجر به دو اعتصاب 4 و 61 روزه شد. اتفاقی که نه قبل و نه بعد از آن تکرار نشد.«یکباره فضای تحریریه ساکت شد و ماشین‌های تحریر از صدا افتادند. در این سکوت وهم انگیز، وقتی سر به طرف تحریریه برگرداندم دیدم دو سرهنگ نظامی وارد تحریریه شده‌اند....آنها به کسی که خبرها و گزارش‌ها را از شورای سردبیری به بخش حروفچینی انتقال می‌داد دستور دادند همه مطالب را به آنها تحویل دهد تا پس از تأییدشان به حروفچینی بفرستند... همه اعضای تحریریه که در بهت و سکوت بودند به نشانه اعتراض به پا خاستند و با آغاز اعتصاب، همگی دست از نوشتن کشیدند و تصمیم گرفتند تا سرهنگ‌ها در روزنامه حضور دارند دست به نوشتن نزنند» محمد بلوری در کتاب خاطرات خود، فضای تحریریه کیهان را - که آن روزها معاون سردبیر آن بود- در روز نوزدهم مهرماه 1357 این‌طور توصیف می‌کند.
روزنامه نگاران کیهان در اعتراض به حضور مأموران سانسور در تحریریه دست به اعتصاب زدند. خیلی زود از روزنامه اطلاعات و آیندگان خبر همراهی در اعتصاب رسید و با همین سرعت اخبار اعتصاب روزنامه نگاران به دورترین شهرهای ایران مخابره شد. هرچند همان روز شاه به اویسی (فرماندار نظامی تهران) دستور داد تا نظامیان از تحریریه خارج شوند، اما روزنامه نگاران به این بسنده نکردند، بلوری در خاطراتش می‌گوید: «با هیجان خاصی لبه یک میز ایستادم و با صدای لرزان و بلندی گفتم دوستان و همکاران عزیز، ضمن ستایش از اقدام تحسین برانگیز جمعی‌تان، حالا داریم سرهنگ‌ها را از تحریریه بیرون می‌فرستیم، اما می‌دانید که سانسور همچنان برقرار خواهد بود. بنابراین ما دست به قلم نمی‌بریم تا دولت تعهد بدهد از این پس سانسور را اعمال نخواهد کرد. شریف امامی سعی داشت با گفت‌و‌گو موضوع را فیصله دهد اما نمایندگان روزنامه نگاران تنها شرط پایان اعتصاب را تعهد دولت برای توقف سانسور اعلام کردند.سه روز بعد دولت شریف امامی با جلساتی که با روزنامه نگاران داشت، این تعهد را داد و اعتصاب 4 روزه به پایان رسید. کیهان در تیتری نوشت: «پایان یک قرن سانسور» روزنامه اطلاعات با تیتر: «اعتصاب مطبوعات به پیروزی کامل رسید» و روزنامه آیندگان با: «اعتصاب مطبوعات با تضمین آزادی پایان یافت» خبر از پایان اعتصاب مطبوعات دادند. فیروز گوران سردبیر آن روزهای روزنامه آیندگان می‌گوید: «پس از سه روز اعتصاب و جلسات روزانه در سندیکا، با موافقت دولت با پایان سانسور به روزنامه برگشتیم. در تحریریه آیندگان در جمع کارکنان و خبرنگاران گفتم بالاخره دولت تعهد کرد سانسور نکند، از این به بعد وظیفه ما مشکل‌تر می‌شود.... عقیده‌ام این بود و هست که فرد آزاد‌تر باید دقیق‌تر شود. گفتم بعد از اینکه از خفقان درآمدیم صلاح نیست گرفتار آزادی افسارگسیخته شویم.»وعده دولت اما دیر نپایید. بعد از سرکوب خشونت بار تظاهرات دانش‌آموزان در روز 13 آبان و سقوط دولت شریف امامی و روی کار آمدن دولت نظامی ازهاری، نظامیان شبانه به تحریریه روزنامه‌های کیهان، اطلاعات و آیندگان رفتند و بسیاری از روزنامه نگاران را دستگیر کردند. عمر آزادی مطبوعات در آن سال بیست و دو روز بود. در پی دستگیری روزنامه نگاران، لاجرم اعتصاب بزرگ مطبوعات که دو ماه به طول انجامید آغاز شد. اعتصابی که از روز 14 آبان ماه آغاز و تا 16 دی ادامه داشت.
کپی
پیشنهاد سردبیر