اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۲ آبان ۱۳۹۹

آغاز فصل هشتم کاوش در شهرهخامنشی خراسان شمالی بدون باستان شناسان آلمانی

آغاز فصل هشتم کاوش در شهرهخامنشی خراسان شمالی بدون باستان شناسان آلمانی

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی از آغاز فصل هشتم کاوش در تپه باستانی ریوی(شهر هخامنشی خراسان شمالی) بدون باستان شناسان آلمانی خبر داد.

مستوفیان با اشاره به اینکه تاکنون هفت دوره از عملیات کاوش در این تپه باستانی در شهرستان مانه و سملقان با همکاری موسسه باستان‌شناسی آلمان انجام شد، گفت: قرار بر این بود تا در این فصل از کاوش باستان شناسان آلمانی در منطقه حضور یابند و امر کاوش را ادامه دهند اما به علت وجود ویروس کرونا، عدم صدور ویزا، آن ها نتوانستد در منطقه حضور یابند.

وی افزود: هم اکنون فصل هشتم کاوش ها در این تپه باستانی توسط باستان شناسان ایرانی در حال انجام است.

مستوفیان ادامه داد: فصل هشتم کاوش ها در این منطقه از روز پنج شنبه هفته گذشته(۱۷ مهر ماه) آغاز شده است.

جعفری کارشناس باستان شناسی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی نیز در ابتدای ماه جاری در گفت و گو با ایسنا، اظهارکرده بود: کاوش ها یک ماه تا ۴۵ روز طول خواهد کشید.

وی افزود: قرار بر این است تا طی این فصل از کاوش، بر روی بخش های دیگر ساختمان های هخامنشی کار و آزاد سازی شود و سایت به سوی گردشگرپذیر شدن پیش رود.

جعفری ادامه داد: قصد بر این است تا طی این فصل، بخش های خشتی از دل خاک خارج شوند.

با توجه به شواهد باستان‌شناختی، محوطه ریوی یکی از مهم‌ترین محوطه‌های دوران تاریخی شمال شرق کشور است که پژوهش‌های باستان‌شناسی هدفمند در آن می‌تواند موجب ارتقاء شناخت ما از هویت تاریخی منطقه و رشد صنعت گردشگری در خراسان شمالی شود.

در روند کاوش‌های باستان‌شناسی که در محوطه تاریخی ریوی تاکنون انجام شده است، نتایج چشمگیری از وجود یک محوطه تاریخی بزرگ به دست آمد که از حدود ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد تا اواخر دوران ساسانی، حدود ۲۳۰۰ سال تداوم استقراری داشته است.

اهمیت محوطه ریوی در این است که وسعت آن در دوران هخامنشی به بیش از ۱۱۰ هکتار رسیده و به نظر می‌رسد و یکی از شهرهای مهم دوران هخامنشی در شمال شرق کشور بوده است، بر اساس این پژوهش‌ها، از دوران اشکانی و ساسانی نیز شواهد معماری و باستان‌شناسی مختلفی از محوطه ریوی به دست آمده است که نشان از توالی استقراری پس از دوران هخامنشی در محوطه ریوی بوده است.

با آغاز پژوهش‌ها در ریوی، با توجه به اهمیت علمی و گردشگری این اثر تاریخی، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با همکاری موسسه باستان‌شناسی آلمان، برنامه منظمی را تحت عنوان پروژه باستان‌شناسی ریوی جهت کاوش و پژوهش‌های باستان‌شناسی  به مدت ۵ سال برنامه‌ریزی کرد.

موسسه باستان‌شناسی آلمان یکی از مهم‌ترین تشکیلات علمی باستان‌شناسی در سطح جهانی است که ۱۲ شعبه در مهم‌ترین مناطق فرهنگی و تاریخی سراسر دنیا دارد یکی از این شعبات موسسه باستان‌شناسی آلمان در ایران است که حدود ۵۵ سال در ایران فعالیت علمی دارد. پیش از شروع پژوهش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی ریوی بیشترین فعالیت این موسسه در مناطق مرکزی و شمال غربی ایران بود اما اهمیت علمی و فرهنگی محوطه تاریخی ریوی موجب شد تا این موسسه برای اولین بار در منطقه شمال شرقی ایران پژوهش‌های باستان‌شناسی مشترک را آغاز کند.

از سال ۱۳۹۴ تاکنون پژوهش‌های مشترک ایرانی- آلمانی در محوطه ریوی و دشت سملقان هرساله در شهریور و مهرماه انجام شده است و در این روند متخصصان مختلف علوم باستان‌شناسی، جغرافیا، ژئوفیزیک، ژئومورفولوژی و زیست محیط از دانشگاه مونیخ، دانشگاه برلین، دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی تهران فعالیت‌های پژوهشی متعددی انجام داده‌اند که مقررشده این فعالیت‌ها به مدت ۵ سال دیگر (تا پایان سال ۱۴۰۳) ادامه یابد.

همچنین با توجه به اهمیت‌ها و پتانسیل‌های گردشگری و اشتغال‌زایی این محوطه تاریخی، با حمایت‌های استانداری خراسان شمالی طرح ایجاد سایت موزه گردشگری محوطه تاریخی ریوی در کارگروه گردشگری و شورای برنامه‌ریزی استان مصوب شد و انتظار می‌رود همگام با فعالیت‌های پژوهشی، بستر و زمینه لازم جهت جذب گردشگر و اشتغال‌زایی پایدار در محوطه تاریخی ریوی فراهم شود.

تاکنون هفت فصل فعالیت‌های باستان‌شناسی و مرمتی در محوطه تاریخی ریوی انجام شده که دو فصل آن توسط کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان بود و پنج فصل آن به‌صورت مشترک با همکاری موسسه باستان‌شناسی آلمان انجام شد.

فصل اول مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی ریوی در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۱ انجام شد و در این فصل علاوه بر کاوش لایه‌نگاری در تپه ریوی الف، محدوده عرصه و حریم محوطه مشخص و میله کوبی شد.

فصل دوم کاوش باستان‌شناسی محوطه ریوی در خرداد ۱۳۹۳ انجام و طی این فصل دو گمانه لایه‌نگاری در تپه ریوی ب و تپه ریوی ث ایجاد شد.

با توجه به شناختی که از محوطه طی کاوش‌های فصل اول و دوم حاصل شد فصل سوم مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی ریوی در اردیبهشت سال ۱۳۹۵ با همکاری موسسه باستان‌شناسی آلمان به‌صورت مشترک انجام شد و این همکاری سرآغاز پنج سال همکاری مشترک باستان‌شناسی بین اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان شمالی و موسسه باستان‌شناسی آلمان بود.

فصل چهارم این مطالعات نیز به‌صورت مشترک ایرانی- آلمانی در آبان ماه سال ۱۳۹۵ انجام شد که طی این فصل پژوهشگران مختلفی از دانشگاه مونیخ، دانشگاه برلین، دانشگاه شهید بهشتی تهران و دانشگاه تهران این گروه مشترک را همراهی کردند. انجام بررسی ژئوفیزیک، انجام بررسی ژئومورفولوژی و ایجاد ترانشه‌های گسترده باستان‌شناسی از مهم‌ترین فعالیت‌های این فصل بود.

فصل پنجم در مهر و آبان ماه سال ۱۳۹۶ به انجام رسید، دستاوردهای این فصل بسیار ارزشمند و متفاوت با فصل های گذشته بود. در بخش جنوبی محوطه بخش‌هایی از یک بنای خشتی بزرگ با یک تالار، ایوان ستون‌دار کشف شد و در بخش شمالی محوطه گورستانی از اوایل دوره آهن شناسایی شد. در این فصل، گروه ژئومورفولوژی دانشگاه برلین فاز دوم مطالعات ژئومورفولژی منطقه را انجام داد و گروه محیط‌زیست دانشگاه یزد انجام پژوهش‌های باستان محیط‌زیست در دشت سملقان را آغاز کرد.

فصل ششم در مهر و آبان ماه سال ۱۳۹۷ به انجام رسید. با توجه به کشف یک تالار ستون‌دار و ساختمان خشتی بزرگ در بخش جنوبی محوطه ریوی و همچنین با توجه به اهمیت گورستان کشف‌شده، در فصل ششم نیز تمرکز مطالعات بر روی آن‌ها بود. بنابراین طی این فصل بخش‌های بیشتری از این آثار مورد پیگردی و کاوش قرار گرفت. طی همین فصل فعالیت‌های مرمتی و حفاظتی از بناهای کشف‌شده، با کمک پژوهشکده مرمت پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور آغاز شد. بنابراین علاوه بر ایجاد سقف فلزی بر روی گمانه‌های کاوش‌شده آثار معماری خشتی نیز مرمت و ساماندهی شدند.

فصل هفتم در مهر و آبان سال ۹۸ به انجام رسید. در روند این فصل نیز تمرکز کاوش بر روی ساختمان تالار ستون‌دار، ساختمان خشتی G و  گورستان عصر مفرغ ریوی بود. همچنین در این فصل به همت معاونت میراث فرهنگی استان سه پروژه مرمتی و ساماندهی نیز در محوطه ریوی طراحی و اجرا شد. پروژه ایجاد دیوار حفاظتی در محل تپه ریوی D، تهیه طرح سایت پلان گردشگری محوطه تاریخی ریوی و ایجاد سقف حفاظتی بر روی آثار معماری کشف‌شده، فعالیت‌هایی بودند که همگام با مطالعات باستان‌شناسی در فصل هفتم به انجام رسید./ ایسنا

کپی