اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۲ آبان ۱۳۹۹

مروری بر نقش و عملکرد پدافند هوایی ارتش در هشت سال دفاع مقدس

مروری بر نقش و عملکرد پدافند هوایی ارتش در هشت سال دفاع مقدس

پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و قطع منافع امپریالیسم از ایران و در پی آن ترس از صدور انقلاب به سایر کشورها و بیداری ملت ها، باعث شد دشمنان قسم خورده انقلاب، این پیروزی را برنتابند و با توجه به شرایط و وضعیت نامناسب ارتش در ابتدای انقلاب، برای دستیابی به مطامع قبلی خود و مقابله با انقلاب ایران، حاکم کینه توز عراق را با 12 لشگر کاملاً مجهز در تاریخ 31 شهریور سال 1359 به سوی ایران گسیل کردند و جنگی تمام عیار از راه زمین، هوا و دریا بر کشور ما تحمیل کردند.

اما بر خلاف رویاهای خود با مقاومت یکپارچه ارتش و نیروهای مردمی ایران مواجه شدند و یکی از طولانی ترین جنگ های تاریخ بشریت رقم خورد.  علی رغم پشتیبانی 35 کشور غربی و عربی، در نهایت پس از هشت سال مقاومت و ایثار و جانفشانی، ملت غیور ایران بر دشمن  بعثی خود چیره شد.

 شناخت پدافند هوایی و چگونگی عملکرد آن در طول هشت سال دفاع مقدس نیازمند نگرشی عمیق بر زوایای مختلف مقاومت جانانه و بی دریغ رزمندگان پدافند هوایی در حفظ و حراست از مرزهای هوایی و مراکز سیاسی و اقتصادی کشور دارد که مجال طرح کامل آن در این مختصر نمی گنجد؛ اما  در پی این تهاجم وحشیانه، پدافند هوایی ارتش در راستای اجرای ماموریت خود در حفظ و صیانت از  منابع و منافع کشور در قالب تامین پوشش مراکز حساس و حیاتی شامل مراکز سیاسی و اقتصادی کشور با وجود محدودیت های موجود وارد کارزار شد و نبردی بی بدیل را در مقابله با حملات هوایی دشمن بعثی به نمایش گذاشت و حیرت جهانیان را بر انگیخت.

 با توجه به دکترین دفاعی ارتش شاهنشاهی که بر مبنای هواپایه طرح ریزی شده بود، ساختار جنگ افزار و تجهیزات پدافند هوایی به منظور تامین پوشش پدافندی پایگاه های هوایی و ایستگاه های رادار و ارتباطی و شهرهای بزرگ و صنعتی سازماندهی شده بود که با شروع جنگ تحمیلی و تهاجم هوایی بی امان دشمن بعثی به مراکز حساس و حیاتی کشور، سازمان تجهیزات و جنگ افزار موجود جوابگوی تامین پوشش دفاع هوایی مراکز پیش گفته نبوده که با مدیریت مسئولین و فرماندهان وقت و تامین و گسترش جنگ افزارهای پدافندی به تدریج این کمبود مرتفع شد.

پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به واسطه تعرضات هوایی و شیطنت های دشمن بعثی که از سال 1358 بر علیه کشورمان آغاز کرده بود در آمادگی عملیاتی بود، ولیکن با شروع جنگ تحمیلی که با تهاجم وحشیانه و با استفاده از 192 فروند هواپیمای جنگی و حمله به 19 فرودگاه و شهرهای کشور انجام داد، به طور کامل در خط عملیاتی قرار گرفت و در همان هفته های اول با گسترش جنگ افزارهای پدافند هوایی در تمامی فرودگاه های کشور از مورد تهدید قرار گرفتن مراکز مذکور به طور جدی دفاع کرد و به تدریج با تعیین اولویت نسبت به تامین پوشش هوایی مراکز حساس و حیاتی کشور اقدام بایسته به عمل آورد. پدافند هوایی ارتش در طول هشت سال دفاع مقدس با بهره گیری از سامانه های هواپایه و زمین پایه پدافند هوایی شامل هواپیماهای شکاری رهگیر طرح پدافندی، جنگ افزارهای موشکی و توپخانه ای زمین به هوا، نسبت به  برقراری امنیت پرواز بر فراز آسمان کشور  و  تامین امنیت بیش از 400 مرکز حساس و حیاتی به شرح زیر اقدام کرد:

پایگاه های هوایی، ایستگاه های رادار و ارتباطی، سایت های شنود الکترونیکی و پادگان های نظامی

صنایع  نظامی و غیر نظامی  

پالایشگاه های نفت، پتروشیمی و مناطق نفتی

نیروگاه های برق، پست های اصلی برق و سدهای آب

ایستگاه های فرستنده رادیو و تلویزیون، ارتباطات و ماهواره ها

بنادر

پل های ارتباطی و راهبردی

کارخانجات

جزیره راهبردی خارک، سیری و لاوان و سکوها و چاه های نفت در خلیج فارس

تامین پدافند هوایی شهرها

تامین پدافند هوایی راه های نفوذی

    از عمده فعالیت های پدافند هوایی در هشت سال دفاع مقدس تامین پوشش پدافند هوایی جزیره راهبردی خارک بود و اهمیت آن در این امر بود که صادرات نفت از این منطقه تامین کننده اصلی نود درصد بودجه اقتصاد کشور و جنگ بود و هرگونه تعللی در امر صادرات نفت از این جزیره راهبردی، امکان ادامه جنگ و تامین نیازمندی های کشور در تمامی زمینه ها را غیرممکن می ساخت. دشمن بعثی با آگاهی از این موضوع، با انجام بیش از 2800 حمله هوایی و موشکی به جزیره خارک، خواهان توقف صادرات نفت از این جزیره بود که پدافند هوایی ارتش با تلاشی بی وقفه و شبانه روزی و با بهره گیری از هواپیماهای گشت طرح پدافندی و گسترش جنگ افزارهای موشکی و جنگ افزارهای توپخانه ای و با همکاری نیروی هوایی و نیروی دریایی، مانع دست یابی دشمن به اهداف شومش در بمباران جزیره خارک برای ممانعت از صادرات نفت شد.

یکی دیگر از راهبردی ترین نقش های پدافند هوایی در هشت سال دفاع مقدس، تامین پوشش پدافند هوایی مناطق عملیاتی بود که این امر از عملیات بیت المقدس به شکل جدی و خاص با گسترش سایت های هاوک در آن منطقه عملیاتی آغاز و تاکتیکی نوین در نقش پدافند هوایی در جنگ تحمیلی به وقوع پیوست که با سرنگونی بیش از 50 فروند از هواپیماهای دشمن و ایجاد آسمانی امن برای نیروهای سطحی عمل کننده موجب آزاد سازی خرمشهر شد. این روش در عملیات های مهم بعدی از جمله عملیات رمضان، محرم، والفجر مقدماتی و یک، خیبر و بدر ادامه یافت و در عملیات مهم والفجر 8  با استفاده از جنگ افزارهای ارتفاع پست و سامانه راداری اسکای گارد، پدافند هوایی با اجرای تاکتیک های نامتقارن و غیرهمتراز موفق  به سرنگونی بیش از 70 فروند از هواپیماهای دشمن شد که این موفقیت برگ زرینی در تاریخ پدافند هوایی ایران است. پدافند هوایی در عملیات های دیگر ازجمله عملیات کربلای 5 با سرنگونی بیش از 50 فروند از هواپیماهای دشمن و در عملیات مرصاد با سرنگونی 18 فروند هواپیما و بالگرد، با حضوری جانانه به مقابله با حملات هوایی دشمن بعثی پرداخت.

از دیگر فعالیت های پدافند هوایی در جنگ تحمیلی تامین پوشش پدافند هوایی خطوط کشتیرانی نفتکش ها و کشتی های تجاری که تامین کننده بیش از 80 درصد مایحتاج کالاهای اساسی کشور از این طریق صورت می گرفت بود. وقتی دشمن بعثی از بمباران جزیره خارک به واسطه دفاع پدافند هوایی مایوس شد با پشتیبانی جنایتکاران شرق و غرب و خرید هواپیماهای سوپراتاندارد و بالگردهای سوپرفرلون با تجهیز موشک های اگزوست و دریافت موشک های ساحل به دریای کرم ابریشم، اقدام به تهاجم به نفتکش ها و کشتی های تجاری کرد و پدافند هوایی در این کارزار نیز با حضوری شجاعانه با این ترفند دشمن بعثی به خوبی مقابله کرد.

    تشکیل ستاد کل پدافند هوایی به منظور ایجاد وحدت  فرماندهی در دفاع هوایی از مراکز حساس و حیاتی ، خرید تجهیزات و جنگ افزارهای مورد نیاز ، تعمیر، بازسازی و تولید قطعات جنگ افزارها و... از دیگر اقدامات پدافند هوایی ارتش در هشت سال دفاع مقدس بود.

 تشکیل گردان های دیده بانی بصری برای تامین پوشش نقاط کور راداری، تشکیل شبکه یکپارچه پدافند هوایی به منظور تحت کنترل عملیاتی قرار دادن کلیه جنگ افزارهای پدافند هوایی نیروهای مسلح اعم از ارتش و سپاه، و بهره گیری از هواپیماهای طرح پدافندی و سایت های شنود الکترونیکی، در تامین پوشش پدافند هوایی آسمان کشور و مراکز حساس و حیاتی در طول هشت سال دفاع مقدس و انهدام 700 فروند از هواپیماها و بالگردهای دشمن بعثی، یکی از بی نظیرترین نبردهای هوایی در تاریخ جنگ های جهان را رقم زد و مدال افتخار، مقاومت ، ایثار و  جانفشانی را بر گردن خود آویخت.

روابط عمومی نیروی پدافند هوایی ارتش/

 

کپی