اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹

ماجرای سیب‌های کنار جاده‌ای چیست؟

ماجرای سیب‌های کنار جاده‌ای چیست؟
حمید حاجی پور گزارش نویس

اسماعیل کریم‌زاده، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان غربی: این استان ۳ برابر نیاز خود محصول کشاورزی تولید می‌کند و نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین نیاز کشور و صادرات محصولات مازاد کشاورزی دارد.

سیب‌های زرد و قرمز کنار جاده روی هم تلنبار شده‌اند. قیمت‌شان مفت است. سیب‌هایی که هیچگاه توی جعبه و پاکت و کیسه خریدران نمی‌روند. آنها سرنوشت دیگری دارند.

شاید برای بسیاری از کسانی که از جاده‌ شهرهای سلماس و نقده و اشنویه و ارومیه می‌گذرند و با سیب‌های زرد وقرمزی که روی زمین ریخته شده، روبه‌رو شده باشند، سئوالی به ذهن‌شان خطور کند که حکایت این سیب‌ها چیست؟ سیب‌هایی که به قیمتی بسیار پایین‌تر از بازار فروخته می‌شوند. البته سیب‌هایی که کیفیت درجه دو و سه دارند.

برخی باغداران عنوان می‌کنند این سیب‌ها روی دست‌شان مانده و مجبورند به قیمتی بسیار پایین بفروشند تا سیب‌ها حیف نشوند. حمدالله عزیزی، باغ یک هکتاری در حاشیه شهر سلماس دارد. او از کمبود سردخانه در شهرشان گلایمند است.

وی در این باره می‌گوید: «سالی 30 تن سیب برداشت می‌کنم آن هم اگر آفت به درختان و میوه‌هایش نخورد. بخشی از سیب‌ها را می‌دهم بازار، چند تن را می‌فرستم برای سردخانه تا برای زمستان و شب عید بفروشیم، چند تن هم که می‌بینی کنار جاده می‌ریزم تا بفرستیم برای کارخانه کنسانتره و آبمیوه و کمپوت سازی.»

از او می‌پرسم چرا بیشتر روستاهای این منطقه سیب می‌کارند، آیا میوه‌های دیگری با این اقلیم سازگاری ندارد و در پاسخ به این سئوال می‌گوید: «ما چند نوع سیب داریم، برخی از درختان تابستان بار می‌دهند و برخی پاییز. از طرفی سیب این منطقه زبانزد است و چون به مرز نزدیک هستیم سال‌های پیش بخشی را صادر می‌کردیم ولی الان چند سالی می‌شود صادرات سیب مثل گذشته نیست.»

 اما این همه ماجرا نیست چراکه سیب‌هایی که با وانت می‌آورند و روی کپه‌های دیگر سیب خالی می‌کنند سیب‌هایی هستند به نام سیب «پادرختی». هر میوه‌ای که به هر دلیل از جمله رسیدن پای درخت می‌افتد و به درد فروش در بازار نمی‌خورد به آن پا درختی می‌گویند. روستایی‌ها معمولا آنها را خشک و در فصل پاییز استفاده می‌کنند مثل برگه زردآلو و سیب و هلو و... . اما اگر حجم پا درختی‌ها زیاد باشد، می‌فروشند به کارخانه‌ برای تولید لواشک، آبمیوه، کمپوت و کنسانتره.

عزت الله غلامی یکی از باغدارن سلماسی درباره سیب‌های پادرختی و قیمت پایینی که کارخانه‌ها از او و دیگر باغداران می‌خرند، گلایمند است. «باغ سیب در آذربایجانغربی بیشتر از استان‌های دیگر است. آنقدر تولید داریم که گاهی همین سیب‌های روی دست‌مان می‌ماند و مجبوریم به هر قیمتی بفروشیم. از طرفی هزینه نگهداری در سردخانه‌‌ها هم زیاد شده و سود آنچنانی به ما نمی‌رسد.

باغ من امسال حدود 3 تن پادرختی داشت. نرخ مصوب دولتی کیلویی هزار و 250 تومان بود ولی کارخانه‌ها بیشتر از 800 تومان نمی‌خرند. وقتی اعتراض می‌کنیم، می‌گویند نمی‌خریم. می‌دانید دلیل رفتار آنها چیست. به این خاطر که آنقدر حجم سیب پادرختی زیاد است که هر قیمتی بگویند باغدار برای اینکه بیشتر از این ضرر نکند مجبور به فروش می‌شود.»

چندی پیش اسماعیل کریم‌زاده، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان غربی در مصاحبه با خبرنگار روزنامه ایران عنوان کرده بود این استان ۳ برابر نیاز خود محصول کشاورزی تولید می‌کند و نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین نیاز کشور و صادرات محصولات مازاد کشاورزی دارد. بعد از ارومیه، شهرهای سلماس، مهاباد، اشنویه، نقده و میاندوآب بیشترین تولید در زمینه سیب را دارند ولی سؤال اینجاست که با چنین ظرفیتی چرا سیب روی دست باغداران آذربایجانی می‌ماند؟

به گفته باغداران آذربایجانی در دهه 70 و 80 که صادرات سیب این استان به کشورهای همسایه از جمله ترکیه و کردستان عراق افزایش چشمگیر داشت بسیاری از آنها برای تولید بیشتر، زمین‌های بسیاری را تبدیل به باغ سیب کرده‌اند و حالا از ابتدای دهه 90 و کاهش صادرات، این میوه بیشتر از تقاضای بازار داخلی این استان، حتی استان‌های همجوار است.

منصور عبدی، باغدار دیگری که از قضا لیسانس کشاورزی دارد درباره تولید بیش از سیب در استان آذربایجانغربی چنین می‌گوید: «وجود این همه باغ سیب و این حجم محصول خودش معضلی است چراکه هزینه‌ها را برای نگهداری سیب در سردخانه، سم‌پاشی و آبیاری درخت، جمع‌آوری محصول و هزینه حمل و نقل را افزایش می‌دهد. اگر همان دهه 70 و 80 مسئولان ذی‌ربط می‌آمدند و باغدارها را درباره آینده توجیه و حتی تشویق می‌کردند برای کاشت درختان دیگر الان دچار چنین مشکلاتی نبودیم.»

شاید این  مشکل در استان‌های دیگر هم باشد و این سئوال جدی مطرح می‌شود به راستی نقشه‌ای ملی برای تولیدات کشاورزی داریم یا نه؟ نقشه‌ای که نشان دهد در کدام استان و کدام منطقه چه محصولی باید تولید کنیم؟

 

 

کپی