اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۱ آبان ۱۳۹۹
سال 1345(نیمه دوم)/ پخش نخستین آواز شجریان از رادیو

مرغ سحر

مرغ سحر

«برای ورود به عرصه موسیقی زحمات و سختی‌های بسیاری را متحمل شدم و مواردی سر راهم بود که علاقه‌ای به راه یافتن در آنها را نداشتم و نیز مسائلی در رادیو و تلویزیون وجود داشت که مزاحم کار من می‌شد.

 برای معرفی خود به شورای موسیقی رادیو رفتم و اعضای شورا به تصور اینکه من خواهان حقوق و دستمزد هستم مرا رد کردند و نوازندگان نیز با بیان اینکه بچه‌های شهرستانی خارج می‌خوانند و ساز ما را خراب می‌کنند، از نواختن با من سر باز زدند. اما زنده یاد «جواد بدیع زاده» که پیشتر کارم را شنیده بود مرا به نزد استاد «داوود پیرنیا» برد و ایشان پس از شنیدن صدایم اظهار خشنودی و رضایت کرد و فردای آن روز به دستور این هنرمند با سنتور روانشاد «رضا ورزنده» قطعاتی را در آواز افشاری با غزلی از حافظ تحت عنوان «ما سرخوشان مست دل از دست داده ایم» خواندم که در قالب برگ سبز شماره 216 ضبط و در چهار ماه بعد در آذر 1345با نام «سیاوش بیدگانی» از رادیو پخش شد. پدرم به‌عنوان یک چهره مذهبی در مشهد از شهرت و محبوبیت خاصی برخوردار بود لذا به احترام ایشان ترجیح دادم برای فعالیت موسیقایی از نام مستعار استفاده کنم.» محمد رضا شجریان بدون شک از بزرگترین چهره‌های هنری قرن اخیر ایران است که فردا همزمان با اول مهر 80 ساله (متولد 1319) می‌شود. هنرمندی که روزی اعضا شورای رادیو او را رد کردند ولی با سخت کوشی، پشتکار، خلاقیت و از همه مهمتر صدای مردم بودن به جایگاهی در فرهنگ ایران رسیده است که امروز چشم‌های میلیون‌ها ایرانی نگران وضعیت جسمانی او بعد از چندین سال مبارزه با بیماری است.
محمدرضا شجریان در مشهد‌ زاده شد. او از کودکی استعداد بسیاری در آواز خواندن داشت و باتوجه به استعداد و صدای خوبش تحت تعلیم پدرش که قاری برجسته قرآن بود، آموزش دید و در سال 1331 هنگامی که 12سال بیشتر نداشت برای اولین بار صدای تلاوت قرآن او از رادیو خراسان پخش شد. او درسال 1338 به دانشسرای مقدماتی در مشهد رفت و پس از دریافت دیپلم دانشسرای عالی، به استخدام آموزش و پرورش درآمد و چند سالی معلم شد. او در همین دوره سنتور را نزد «جلال اخباری» آموخت. شجریان در نیمه دهه 40 به دعوت «داوود پیرنیا» بنیانگذار برنامه گل‌ها در رادیو در سال 1335 به تهران آمد و با ضبط برنامه‌های گل‌ها با نام مستعار سیاوش بیدگانی وارد دنیای آواز و موسیقی شد و سپس برای تمرکز بیشتر بر موسیقی به همراه همسر و فرزندانش به تهران آمد. محمدرضا شجریان تا سال 1350 اسم مستعار سیاوش بیدگانی را برای خود استفاده می‌کرد و در برنامه‌های رادیویی «گل ها»، «گل‌های رنگانگ»، «گل‌های تازه»، «یک شاخه گل»، «گل‌های جاویدان» و «برگ سبز» آواز خواند. محمدرضا شجریان در اوایل دهه 50 نزد استادانی همچون فرامز پایور، نورعلی خان برومند، عبدالله دوامی و... آموزش دید. او در اسفندماه سال 1356شرکت دل‌آواز را تأسیس کرد و در سال 1357 به همراه هوشنگ ابتهاج (سایه) و برخی هنرمندان همکاری خود با رادیو را قطع کرد. شجریان همزمان با روزهای انقلاب و تحولات سیاسی کشور در سال 1357 چندین سرود انقلابی با همکاری کانون چاووش و با همکاری سایه اجرا کرد. همچنین در این سال‌ها شجریان با شهرام ناظری هم چند آلبوم مشترک اجرا و روانه بازار کردند که چاوش 7 یکی از همین کارهاست و تصنیف «ایران ای سرای امید» در همین دوره اجرا شد. 
در دهه‌ 60 محمدرضا شجریان کارهای مشترکی با پرویز مشکاتیان (استاد برجسته موسیقی و سنتور) انجام داد که حاصل آن آلبوم‌هایی چون بیداد، آستان جانان، سرعشق (ماهور)، نوا، دستان، گنبد مینا و جان عشاق بود. همچنین او در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 با همراهی «داریوش پیرنیاکان» و «جمشید عندلیبی» کنسرت‌هایی در امریکا و اروپا برگزار کرد. همچنین در این سال‌ها آلبوم‌های دل مجنون، سرو چمان، یاد ایام و آسمان عشق با همکاری گروه آوا و نیز دلشدگان با آهنگسازی حسین علیزاده در این سال‌ها منتشر شد. استاد آواز ایران در سال 1377 هم آلبوم شب، سکوت، کویر را با آهنگسازی «کیهان کلهر» منتشر کرد. شجریان از سال 1379 با حسین علیزاده، کیهان کلهر و پسرش همایون به اجرای کنسرت پرداخت که حاصل آن آلبوم‌های زمستان، بی‌تو به سر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموش و سرود مهر بود. همچنین این گروه در زمستان سال 1382 و بعد از زلزله بم و برای کمک به بازسازی مناطق زلزله زده مجموعه کنسرتی با نام هم‌نوا با بم در تهران اجرا کردند. محمدرضا شجریان در سال 1387 گروه موسیقی شهناز را بنیان‌گذاری کرد. محمدرضا شجریان در سال‌های گذشته به‌دلیل بیماری سخت هیچ اجرای جدیدی نداشته و میلیون‌ها هوادار او در آرزوی شنیدن دوباره صدایش هستند؛ آن جایی که در پایان کنسرت با تشویق او فریاد بزنند:«مرغ سحر، مرغ سحر...» و خسرو آواز ایران برای حاضران بخواند: «مرغ سحر ناله سر کن/ داغ مرا تازه‌تر کن...»
کپی