اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • یکشنبه ۶ مهر ۱۳۹۹

دریغ و درد از این فراق

دریغ و درد از این فراق
محمدجعفر یاحقی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

اسماعیل سعادت، از چهره‌های نامی حوزه‌های ترجمه و تحقیق فرهنگی کشورمان است که طی دهه‌ها کار جدی، جایگاه مهمی در میان اهالی ادبیات از آن خود ساخت و آثار گرانبهایی را هم به یادگار گذاشت.

 آنهایی که زندگی حرفه‌ای‌اش را دنبال کرده‌اند از همکاری و دوستی نزدیکی که با دیگر بزرگانی همچون رضا سیدحسینی، احمد سمیعی گیلانی و ابوالحسن نجفی در مرکز نشر دانشگاهی پیدا کرد خبر داشتند؛ جمع چهار نفره‌ای که در بحث تألیف و ترجمه وجهه و اعتبار خاصی پیدا کرده بودند و منشأ اثر در انتشار کتاب‌های ارزشمند بسیاری شدند. او همکاری بسیار نزدیک و مداومی هم با فرهنگستان زبان و ادب فارسی داشت و به لطف حساسیت‌هایی که در کار به خرج می‌داد روش و منش خاصی را در امر تحقیق و پژوهش دنبال و باب کرد. از سوی دیگر  بخش عمده‌ای از کار دانشنامه زبان و ادب فارسی را برعهده داشت، آنچنان که کار تنظیم همه جلدهای دانشنامه را خود انجام داد. انتشار این دانشنامه نه تنها به گفته من، بلکه به عقیده همه آنهایی که در عرصه‌های مختلف زبان و ادبیات فارسی مشغول فعالیت هستند کار سترگی است که به نام زنده یاد سعادت ثبت شده است. این دانشنامه یادگاری از دقت بالایی‌ است که در کار خود به خرج می‌داد و از آنجایی که من هم افتخار همکاری در تألیف این دانشنامه را داشتم،  هر ازگاهی دیدارهایی با او داشتم و بیش از پیش متوجه حساسیتی شدم که در گزینش مدخل‌ها و حتی آدم‌هایی که تألیف مقاله‌ها را به آنان واگذار می‌کرد به خرج می‌داد و  در پرداخت و ویرایش مطالب هم تبحری مثال زدنی داشت. اغراق نیست اگر او را به دلیل کارهای ارزشمند که انجام داده یکی از ستون‌های مهم پژوهش‌های فرهنگستان بدانیم. طی سال‌هایی که  سرپرستی دانشنامه را تا زمان انتشار آن برعهده داشت می‌دیدم که با چه دقتی کارها  را دنبال می‌کرد؛ از همین رو باز هم تأکید می‌کنم که بخش عمده‌ای از اهمیت علمی دانشنامه زبان و ادب فارسی به اعتباری‌ است که زنده یاد سعادت به آن بخشیده و نیم دیگر اهمیت آن هم میان مؤلفان و نویسندگان مدخل‌ها تقسیم می‌شود. از نظر اخلاقی هم برخوردار از خصائلی مثال زدنی بود، نه تنها در مکالمات دوستانه، بلکه حتی در جلسات فرهنگستان هم با احتیاط بسیاری سخن می‌گفت تا کلام نسنجیده‌ای به زبان نیاورد. این ویژگی مشترک اغلب دانشمندانی‌ است که به رغم برخورداری از دانش بسیار، در خرج کردن دانسته‌های خود شتاب به خرج نمی‌دهند. جای خالی ایشان در فرهنگستان احساس می‌شود، متأسفانه بعید می‌دانم فرد دیگری بتواند راه اسماعیل سعادت را با همان دقت و کیفیت دنبال کند. با دریغ و درد باید از فقدان او گفت و نوشت. 


 

کپی