اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • یکشنبه ۶ مهر ۱۳۹۹

کرونا آموزش‌های الکترونیک در مرکز مدیریت دولتی را به ۷ میلیون نفر ساعت رساند

کرونا آموزش‌های الکترونیک در مرکز مدیریت دولتی را به ۷ میلیون نفر ساعت رساند

مرکز آموزش مدیریت دولتی با الکترونیک کردن اغلب فرایندهای خود از زمان شیوع کرونا در کشور توانست، میزان مشارکت مخاطبان در آموزش‌های الکترونیکی را به بیش از هفت میلیون نفر ساعت برساند.

از زمان شیوع کرونا در کشور و در راستای حفظ فاصله گذاری اجتماعی برای کنترل و قطع زنجیره بیماری، خیلی از مراکز و نهادها در تلاش هستند تا رنگ دیگری به فرایند فعالیت‌هایشان بدهند و به صورت مجازی و آنلاین کار خود را پیش ببرند اما این امر مستلزم ارتقای دانش کارمندان به انجام شکل مجازی فعالیت‌ها است.
در همین راستا سازمان مرکز آموزش مدیریت دولتی نیز درصدد است تا سطح دانش و فعالیت‌های مدیران و کارمندان مراکز دولتی را با آموزش‌های به روز و آنلاین در قالب خدمات الکترونیک افزایش بدهد.

زهرا احمدی‌پور رئیس مرکز آموزش مدیریت دولتی همزمان با هفته دولت با اشاره به فعالیت‌های این مجموعه در سه حوزه آموزشی، پژوهشی و نهادی زیرساختی، از اقدامات جدیدشان در روزها و ماه های گذشته می‌گوید.

عملکرد سازمان از شروع سال جدید را چطور ارزیابی می کنید؟

در حوزه نهادی زیرساختی، تمرکز بر روی توسعه دولت الکترونیک «آنچنان که در برنامه ششم توسعه بر آن تأکید شده است» قرار دارد و توانستیم در این زمینه، اقدامات بسزایی را انجام دهیم و تقریبا تمامی فعالیت‌های مرکز را الکترونیکی کردیم.

یعنی تا چه حد اقدام به افزایش شیوه‌های الکترونیک در مرکز خود کردید؟

به این صورت که مرکز در سال ۱۳۹۲ واجد ۱۲ فرآیند الکترونیکی بود که این عدد در سال جاری به ۲۷ فرآیند رسیده است. در واقع ما توانستیم با تقویت زیرساخت‌ها، ۸ خدمت الکترونیکی در سال ۹۲ را تا میزان ۲۰ خدمت ارتقاء دهیم و آنچنان که بیان شد، امروزه ذی‌نفعان از طریق فضای دیجیتال می‌توانند از تمامی خدمات در مرکز آموزش مدیریت دولتی استفاده کنند.

اقدام مهمی که در این حوزه صورت گرفته چه بوده است؟

راه اندازی سیستم جامع آموزش از اقدامات مهم مرکز در دولت دوازدهم بوده است که می‌تواند هماهنگی و انسجام را در نظام آموزش اداری بوجود آورد. امروز باید بگویم که سیستم جامع آموزش در تمامی استان‌ها مستقر و در ۲۳ استان به بهره برداری رسیده است. هدفگذاری دیگر در این حوزه، کاهش اتکاء به منابع عمومی، ایجاد درآمد حاصله از توسعه زیرساخت های آموزش الکترونیکی و تجهیز دفتر آموزش‌های مجازی و تولید منابع چند رسانه‌ای بوده است.
به واسطه این اقدامات، طی پنج ماهه اول سال جاری، ۵۰ درصد بیش از درآمدهای پیش بینی شده کل سال، محقق شده و قادر به «استقرار چرخه بهره‌وری» شدیم. آن هم در دوره‌ای که بسیاری از نهادهای اجرایی قادر به تولید سرمایه و تحقق بهره وری نیستند.

در حوزه آموزش چه اولویت‌هایی را دنبال کردید؟

در حوزه آموزشی، چند اولویت مهم را دنبال کردیم. اول اینکه، تمام تلاش ما این بود که شیوع ویروس کرونا، موجب قطع ارتباط آموزشی مرکز با نظام اداری و ذی‌نفعان نشود. با توفیق در گسترش دوره‌های غیرحضوری، آموزش‌های الکترونیکی و نشست‌های تخصصی آنلاین، توانستیم در جا انداختن فرهنگِ آموزش مجازی گام موثری را برداریم، که استقبال چشمگیر جامعه مخاطبان از این اقدامات تأییدی بر این امر است.
میزان مشارکت مخاطبان در آموزش‌های الکترونیکی به بیش از هفت میلیون نفر ساعت رسید که در نوع خودش بی نظیر است و نشان  می‌دهد که جامعه امروز ما پذیرای کسب آموزش از طریق مجازی است.

از سوی دیگر بر اساس مصوبه شورای عالی نظام اداری جهت ارتقاء سطح مدیریت، مرکز با برگزاری «دوره های تربیت ارزیاب حرفه ای»، «کانون های ارزیابی شایستگی های عمومی مدیران حرفه ای» و «دوره های توسعه شایستگی عمومی مدیران» به ارزیابی و توسعه شایستگی های مدیران نظام اداری می پردازد که دوره هایی بسیار مهم برای کشور است و بازدهی آن در آینده نظام اداری مشاهده می شود.
در این پنج ماه ابتدایی سال، میزان حضور ۴۱۷۶ نفر ساعت برای دوره های توسعه شایستگی مدیران و ۸۷۸۴ نفر ساعت کانون های ارزیابی شایستگی های عمومی مدیران حرفه ای ثبت شده است.

در زمینه پژوهش چه فعالیت‌هایی را هدف قرار دادید؟

در قلمرو پژوهش، اولویت را بر«پشتیبانی پژوهشی خدمات آموزشی مرکز» و «توسعه خدمات پژوهشی با رویکرد حل مسائل و نیازهای روز اداره عمومی کشور» گذاشتیم. تولید درسنامه های الکترونیکی به جهت ارائه خدمات بهتر آموزشی از جمله اقدامات مهمی  است که در این سال‌ها در مرکز مورد اهمال واقع شده بود اما امروزه اهمیت و تحرک خود را بازیافته است.
همچنین در زمینه ارائه خدمات پژوهشی بر اساس توجه به مسائل امروز نظام اداری، از سال ۹۶ تا پایان مرادماه سال جاری(دولت دوازدهم)، ۱۳ شماره فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اداری، ۵ شماره فصلنامه تخصصی آموزش مدیریت دولتی، ۵ شماره فصلنامه مطالعات و پژوهش‌های اداری را که مشتمل بر مقالات صاحب نظران حوزه مدیریت و نظام اداری است، منتشر کرده ایم.

در این شرایط نشست ها و کارگاه های تخصصی مرکز به چه شکلی اداره می شود؟

نشست ها و کارگاه های تخصصی که بصورت حضوری برگزار می‌شد و شیوع کرونا سبب شد که در سال جاری به شکل مجازی برگزار شود، از عمده فعالیت های مرکز است که با رویکرد حل مسائل اداره عمومی کشور، سیاستگذاری شد و در طول امسال، به میزان ۳۳۹۰۸ نفر ساعت رسیده است.

فعالیت‌های دیگری که پس از شیوع کرونا انجام داده‌اید چه بوده است؟

ثبت تصویری و سپس نشر کتاب پروژه ای به نام «یک مدیر، یک تجربه» که به ثبت تفصیلیِ تجاربِ مدیران نظام اسلامی می پردازد، از دیگر فعالیت هایی پژوهشی است که تا به امروز ۱۸۷۳ دقیقه آن ضبط شده است. مرکز با توجه به رسالتی که دارد، در جهت نهادینه کردن مدیریت دانش در نظام اداری و تسهیل در بهره برداری از دانش های ضمنی انباشته شده در سازمان ها، تصمیم به مستندسازی تجارب مدیران ارشد را گرفت تا با ثبت ناکامی ها و کامیابی های آنها، نظام اداری را از دورِ باطلِ آزمون و خطاهای مشابه مصون بدارد.
نکته دیگر اینکه برای ایفای بهینه وظایف مرکز، «برنامه ریزی هفتگیِ مبتنی بر اهداف بلند مدت» مبنای ارزیابی بهره وری منابع انسانی قرار گرفت که مدیریت بهتر شرایط را ممکن می سازد.

در واقع این گونه رویکردها و اقدامات موجب شد که در طول دو سال، تحولی در عملکرد مرکز نسبت به گذشته پدید آید و در استقبال مخاطبان آن هم در این شرایط بحران کرونا خودش را نشان دهد.
برای مثال باید بگویم که تعداد کاربران سامانه آموزش های الکترونیکی مرکز (LMS) به بیش از ۱۱۰ هزار نفر رسید و آمار آموزش های الکترونیکی از مرز هفت میلیون نفر ساعت عبور کرد.

مرکز به معنای واقعی کلمه با حمایت های انصاری معاون رییس جمهور و همت همه مدیران و کارکنانش، توانست از دوران رکود خارج شده و به تحرک و تولید خدمات پژوهشی و آموزشی برسد.
طوری که در برخی از روزهای خاص، مثل ۲۹ تیرماه سال جاری، پنج برنامه «ارائه تجارب مدیران با حضور دکتر بطحایی وزیر سابق آموزش و پرورش»، «دوره آموزشی بهره وری»، «کانون ارزیابی»، «دوره تربیت ارزیاب حرفه ای» و «دوره توسعه شایستگی مدیران» همزمان برگزار شد که در فضای رسانه به «یکشنبه داغ مرکز» مشهور شد.

در مرکز آموزش مدیریت دولتی چه تدابیری برای دوران کرونا اندیشیده شده است؟

به جرأت باید بگویم که مرکز آموزش مدیریت دولتی بر اساس رسالت ذاتی و مسئولیت اجتماعی اش در این امر از پیشگامان بوده است و مضاف بر توسعه زیرساخت های دولت الکترونیک، به انتشار آگاهی در نظام اداری درباره دوران شیوع کرونا پرداخت. ما از ابتدای سال جاری، چهار نشست تخصصی آنلاین را با استقبال ۲۴۰۸۷ نفر ساعت، تحت عناوینی ازجمله «دورکاری در نظام اداری، الزامات و چالش ها»، «رویکرد سازمان‌ها در مواجهه با بیماری‌های نوظهور» و «تغییر سبک مدیریت و رهبری در دوران پساکرونا» برگزار کردیم.

هدف از این اقدامات چه بوده؟

هدف از این اقدام، افزایش آگاهی محیطی نظام اداری از شیوع کرونا و ارتقاء سطح تاب آوری سازمانی در این بحران بوده است که مشارکت کارکنان و مدیران نظام اداری در همه استان ها، اهمیت برگزاری این نشست ها و نیاز متقاضیان را نشان می داد. البته یکی از دلایل این افزایشِ قابل توجه، ضریبِ نفوذ و بسط آموزشی در استان ها، به سبب تعاملات دوسویه میان مرکز با مراکز استانی آموزش و پژوهش های توسعه و آینده نگری و نهادهای اجرایی دیگر در این سال ها بوده است.

به نظر شما برگزاری این نشست‌ها منبعث از چه دیدگاهی بوده است؟

برگزاری این نشست ها منبعث از یک نگاه استراتژیک به دنیایی است که در تمامی حوزه های فردی و اجتماعی تحت تأثیر مفهومِ «بیماری واگیر» قرار گرفته است. نظام اداری هم از این قاعده جدا نیست و باید با آموزش در این مسیر، مزایای سیاست هایی مانند دورکاری -که متناسب با دوران شیوع کرونا است- را بشناسد و با ایجاد سازوکارهایی مناسب، معایبش را مرتفع سازد تا قادر به اتخاذ رویکردهای مناسب و ایجاد تحول در سبک مدیریتی باشد.

با توجه به اینکه احتمال شیوع موج دیگر این بیماری و شروع مجدد دورکاری‌ها یا پایین آمدن عملکرد سازمان ها از پاییز امسال وجود دارد، در این راستا چه برنامه هایی در نظر گرفته اید؟

کرونا پدیده ای نوظهور و کمتر از یکسال است که به وجود آمده و یکی از مهمترین خطاهای معرفت شناختی، تعجیلِ در تحلیلِ دقیقِ این پاندمی است. تعجیل در شناخت، همواره خطازا خواهد بود و رویکردهای نادرست و اقدامات ناصواب را به همراه خواهد داشت. ما شاهد بودیم که در برخی کشورها، به دلیل شناختِ عجولانه کرونا و تصورِ حل آسان این معضل در ذهن تصمیم گیران، همه منابع و تسلیحات بهداشتی و درمانی را در همان موج اول صرف کردند و در موج دوم، دست شان خالی شد.
ضمن اینکه اگر در فصل های سردی چون پاییز و زمستان، ما با موج سوم این پاندمی مواجه شویم، التزام به فاصله گذاری اجتماعی ضرورتِ بیشتر پیدا می کند و همه سیاست های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی باید مبتنی بر این اصل بنا شوند.

سیاست گذاری های اداری هم باید در خدمتِ قطعِ زنجیره ی انتقال این ویروس، به واسطه  تحقق ارتباطات کمتر انسانی در سازمان ها، تبیین و ابلاغ شود که البته دورکاری از جمله مهمترین آنها است.
در چنین وضعیتی، بزرگترین مزیتِ دورکاری حفظ صحت و سلامت منابع انسانی است و البته اگر خوب پیاده شود، می تواند بر اساس نتیجه ی فعالیت های افراد دورکار مورد ارزیابی قرار گیرد. به این معنا که کار در فضای اداره، در سیستم هایی چون نظام اداری کشور ما، مبتنی بر ساعات حضور افراد در اداره مورد بررسی قرار می گیرد، نه نتایج حاصل از فعالیت اداری.

به همین دلیل بهره وری منابع عمومی در کشور پایین است. اما به شرط تحققِ مطلوبِ سیاست دورکاری، مدیران فقط می توانند نتایج کار را از منابع انسانی مطالبه کنند و این موجب افزایش بهره وری منابع انسانی می شود.
ما در مرکز آموزش مدیریت دولتی، تمام تلاش مان این است که اگر با موج سوم پاندمی کرونا و الزام دورکاری مواجه شدیم، با فراهم آوردن مکانیسم های نظارتی مناسب برای نیروهای انسانی، مانند استفاده از تلفن های دیجیتال (VOIP) و سیستم های تحت وب آسیبی به بهره وری و تولید خدمات نرسد و دورکاری تبدیل به بی کاری نشود.

در چنین شرایطی مرکز آموزش مدیریت دولتی در جهت تعهدات بیرون سازمانی چه اقداماتی قرار است انجام دهد؟

سازمان ها در چنین شرایطی تعهدات اجتناب ناپذیر بیرون سازمانی نیز دارند و مرکز آموزش مدیریت دولتی اقدامات مهمی را در جهت انجام تکالیفش انجام داده است. برای مثال اگر خدای ناکرده موج سوم رخ دهد، تقریباً در هر ساحتی که نیاز به حضور ذینفعان بوده است، ما توانسته ایم با استقرار به موقع فرآیندهای الکترونیکی، خدمت ستانی غیرحضوری را برای مخاطبان مهیا  کنیم.
برای مثال، الکترونیک شدن برگزاری آزمون و اخذ گواهینامه، برگزاری سمینارهای تحت وب(وبینار)، برگزاری کلاس های لایو(زنده)، مهیا شدن برگزاری کلاس های مجازی روی سیستم (LMS)و بسیاری از اقدامات دیگر که نیاز به حضور مدرس و فراگیرنده را از میان برمی دارد. با توجه به اقدامات صورت گرفته در مرکز، اگر موج سوم پاییزی کرونا رخ دهد، ما تمامی مکانیسم ها را در جهت سلامت مردم، ذینفعان مان و همچنین عدم انقطاع نظام اداری با آموزش انجام داده ایم.

شیوه های مجازی و آنلاین چقدر در بالا بردن کیفیت کار مدیران و کارمندان مفید و مثمر ثمر است؟

جهانِ جدید را عصر ارتباطات نام نهاده اند و در این عصر، فاصله ها به مدد اینترنت و فضای مجازی از بین رفته است. امروزه برای رسیدن به بهره وری و نتایج مطلوبِ سازمانی، دیگر نمی توان از شیوه های سنتی استفاده کرد. البته کرونا هم مزید بر علت شد و شتاب جهان جدید را به سمت الکترونیکی شدن بیشتر کرد.
در همین راستا یکی از مهمترین مزایای شیوه های مجازی و آنلاین، فراهم آوردن صرفه زمانی و اقتصادی برای برگزارکنندگان و ذینفعان برای ارائه و بهره بردن از خدمات الکترونیکی است.

در سال جاری مرکز آموزش مدیریت دولتی در جهت ارائه خدمات آموزش الکترونیکی اقدام کرده و شاهد استقبال گسترده مخاطبان بود. برای مثال، میزان استقبال ذینفعان در دوره آموزشی الکترونیکی سال ۹۸ که به شکل حضوری برگزار می شد، ۱۶۲۷۲ نفر ساعت بود و در پنج ماهه نخست سال جاری، که شیوع کرونا ضرورت استفاده از فضای مجازی را برای آموزش بوجود آورد، این میزان استقبال به ۷۶۷۵۴۶۷ نفر ساعت رسیده است و بیش از چهارصد و پنجاه برابر شده است. نمونه ای دیگر برگزاری نشست های تخصصی مرکز است.
در سال ۱۳۹۸، ۱۵ نشست تخصصی به صورت حضوری برگزار شد و با استقبال ۸۴۵۱ نفر ساعت مواجه شد اما در سال جاری به واسطه شیوع کرونا امکان نشست های حضوری نبود. این نشست ها بصورت غیرحضوری برگزار و به مدت زمانی و استقبال انسانی ۳۳۹۰۸ نفر ساعت رسید. این آمارهای معنادار نشان می دهد که فرآیندهای مجازی مطابقتِ بیشتری با کیفیت زندگی در جهان جدید دارند.

در این میان توسعه الکترونیک فعالیت ها چقدر از هزینه های ناکارآمد مراکز دولتی کم می کند؟

بدون شک دلیل توسعه هر چه بیشتر دولت الکترونیک می تواند عامل مهمی در کاهش هزینه های جاری و بهره وری بیشتر منابع عمومی و در نهایت کوچک سازی دولت باشد. مزیت دیگر این شیوه های نوین، در بالابردن سرعت انجام امور برای کارکنان و مدیران است. مهم این است که در روش های سنتی، مواجهه ارباب رجوع و کارمند وجود داشت.
حضور فیزیکی افراد موجب می شد که فرد خود را در مقابل یک فرد دیگر که کارمند یا مدیر سازمان است ببیند و به این دلیل، به طور ذهنی، کارآمدی یا ناکارآمدی را به آن فرد نسبت می داد اما با گسترش فضای مجازی و خدمات رسانی الکترونیکی، از مراجعاتِ حضوری به سازمان ها کاسته شده و در چنین شرایطی کوچکترین خلل در امر خدمت رسانی، به پای سازمان و نظام اداری کشور نوشته می شود.
به زبان دیگر در روش های سنتی، هزینه ناکارآمدی را بیشتر نیروهای انسانی می دادند و در فرآیندهای اداریِ مدرن، هزینه ناکارآمدی را نظام اداری می دهد و نگریستن به این مساله از این مَنظر، اهمیت برقراری ارتباط مناسب میان منابع انسانی و فناوری های جدید اداری را مکشوف می سازد.

دوران پساکرونا با چه تحولاتی در شیوه های مدیریتی همراه خواهد بود؟

جهان پساکرونا منزوی تر و محتاط تر خواهد بود چرا که کرونا موجب شد که تصور «جهانِ ایزوله» از ذهن بشر زدوده شود. انسان ها همواره به بیماری واگیر فکر خواهند کرد حتی اگر واکسنِ کرونا برای همیشه این ویروس را ضعیف یا از میان بردارد.
بوروکراسی و شیوه های مدیریتی هم با توجه به چنین تحولاتی، باید رویکردهای مناسب را اتخاذ کند. در جهانی که کشورها بیش از قبل به تسهیلات بهداشتی و درمانی نیازمندند، کارمندان و مدیران هم بیش از هر چیز اضطرابِ از دست دادن سلامتی شان را دارند.
اما از سویی وجه ایجادِ نظام اداری، ارائه خدمات به مردم است و به این دلیل نظام مدیریتی باید به دنبال مدل هایی باشد که سلامتِ منابع انسانی را در کنار تولید خدمات قرار دهد.
همان طور که گفتم یکی از دلایل تمرکزِ مرکز آموزش مدیریت دولتی بر برگزاری نشست های آنلاین و فعالیت پژوهشی در اطراف تأثیر کرونا بر نظام اداری، همین امر بوده است.

همچنین دوران کرونا فرصتی است که توسعه دولت الکترونیک، به ضرورت، می تواند در آن صورت پذیرد و با فراهم آمدن روندهای دیجیتالی برای فعالیت های اداری، مدیریت در دوران پساکرونا نیز واجد فرآیندهای تماماً الکترونیکی خواهد بود. ضمن اینکه باید بگویم که ما در مرکز آموزش مدیریت دولتی موفق شدیم که تقریباً تمامی فرآیندهای درون سازمانی و بیرون سازمانی را الکترونیکی و شناسه دار کنیم./ ایرنا 

 

 

کپی