اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۳ مهر ۱۳۹۹
باید و نبایدهای روایت قیام عظیم عاشورا در آثار نمایشی

تئاتر مکارم‌الاخلاق است

تئاتر مکارم‌الاخلاق است
کوروش زارعی بازیگر‌

باید گفت که در هنرهای نمایشی نتوانسته‌ایم آن‌طور که باید و شاید در زمینه خلق آثاری با موضوع قیام عاشورا خلاقانه عمل کنیم و نه فقط در تئاتر، بلکه در سینما هم این کمبود و خلأ به چشم می‌آید و اگر در سینما، «روز واقعه» را هم نداشتیم آن‌وقت می‌توانستیم بگوییم که تقریباً هیچ کاری انجام نشده است و این تأسفبار است.

برخی می‌گویند باید از شعار دوری کرد اما به عقیده من شعارزدگی بد است، نه شعار. یعنی اگر ما بدون توجه به بعد زیباشناسی و حسی که هنر در ذات خود دارد بخواهیم به مسأله‌ای بپردازیم طبیعی است که نمی‌توانیم روی مخاطب اثری عمیق و البته درست بگذاریم و این امری بدیهی است. با این همه به این نکته هم باید توجه کرد و مصداق آورد که همیشه شعار دادن بد نیست. شعار باعث می‌شود سرلوحه حرکت و پویشی باشد که مسیری را برای رسیدن به هدف روشن‌تر و مشخص‌تر کند و انسان‌های دغدغه‌مند را همگراتر. نگاه کنیم به سینمای امریکا که کاملاً شعاری است و شما از بهترین تا نازل‌ترین فیلم‌های تولیدی در هالیوود این شعار را می‌بینید و آنها می‌دانند که شعار بد نیست بلکه نازل کردن یک موضوع یا پرداخت بد و دم‌ دستی بد است و از هنر به‌ دور. من از خوانندگان این یادداشت و دوستان و همکاران هنرمندم سؤال می‌کنم که چرا در فیلم‌های امریکایی آنقدر ما با نماد «پرچم» سروکار داریم و در یک فیلم چیزی حدود ده بار پرچم امریکا را می‌بینیم اما در فیلم‌های ایرانی بعید به نظر می‌رسد حتی یک بار پرچم مقدس کشورمان را ببینیم؛ پس همان‌طور که آمد حرف مهم و اتفاق اصلی باید آن باشد که از تولید نمایش‌های سطحی، ضعیف، دم‌ دستی و پر از تحریف دوری کنیم. تئاتر رسالتی جز آگاهی‌بخشی و اندیشه‌ورزی ندارد و این اندیشه و آگاهی متعالی را تبیین می‌کند و در جامعه توسعه می‌بخشد. اصولاً تئاتر تنها و تنها مُبلغ ارزش‌های اخلاقی و انسانی و اندیشگی است و به‌ دلیل زنده بودن و مشارکت تماشاگر در اجرا، تأثیری صدچندان بر مخاطب خواهد داشت. پس از همین رهگذر می‌توانیم مسیر راه را طوری تبیین کنیم تا به سمتی برویم که نمایش‌های مذهبی‌مان هم‌چنین باشد و این مهم، یعنی تعقل و اندیشه‌ورزی و مکارم اخلاقی در آیین و مذهب ما بسیار مورد تأیید قرار گرفته است؛ در احادیث تأکید شده که یک ساعت اندیشیدن افضل از هفتاد سال عبادت افضل‌ است و همین نشان از جایگاه فکر و اندیشه در دین و مذهب ما دارد. تئاتر ما هم باید مکارم‌الاخلاق  باشد و مسیری را برود که تمامی انبیا بر آن تأکید داشته‌اند و این راه همان ترویج اخلاق و انسانیت است. خداوند در قرآن بارها به نیکی در حق پدر و مادر تأکید می‌کند و آیا همین آیه‌ها نمی‌تواند موضوع هزاران تئاتر و فیلم در کشور ما باشد؟ آیا قرآن با آن نگاه درخشان و قصه‌واره خود دربرگیرنده هزاران سوژه برای ساخت فیلم و در تئاتر در موضوع هایی که در این کتاب شریف می‌آید نیست؟ باید روی این موضوع ها کار کرد و قیام عاشورا نیز از همین منظر می‌تواند در آثار نمایشی ما بازتاب داشته باشد و راهش تفکر و تعقل است و مداقه در مسأله؛ باید فکر کنیم چگونه می‌توان اندیشه این قیام عاشورایی را که همه چیزرا در خود دارد در شکلی زیباشناسانه روایت کنیم و در قالب اندیشه و آگاهی‌بخشی آن را به مخاطب منتقل کنیم.‌‌

کپی