اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۷ مهر ۱۳۹۹

چنان نماند و چنین هم نخواهد ماند

چنان نماند و چنین هم نخواهد ماند
حامد ستاک کارشناس بازار سرمایه

ریزش بورس در روزهای اخیر را می‌توان از دو منظر تحلیل کرد. نخست حرفه ای‌ها و قدیمی‌های بازار و دیگری تازه واردان بورس. در حال حاضر وضعیت تازه واردان بورس شاید به چند برابر حرفه ای‌ها و قدیمی‌های بازار رسیده است. از نظر سرمایه این وضعیت بارها در سطح بازار سرمایه اتفاق افتاده و عادی است و نه در بازار ایران بلکه در تمامی بازارهای دنیا سابقه داشته است.


تجربه این را اثبات می‌کند که معمولاً بعد از هر ریزش شدید بازگشتی با همان شدت هم وجود دارد و بارها در تاریخ اتفاق افتاده که بازارهای مالی ریزش کردند و بعد از مدتی دوباره به همان سطوحی که قبلاً بودند برگشته‌اند. اما تحمل ریزش و کاهش سرمایه اتفاق خیلی سختی است و حتی افراد باتجربه و قدیمی بازار نیز شاید در این زمینه تاب‌آوری لازم را نداشته باشند و تصمیم هیجانی بگیرند. ریزش امروزه بازار ما حاصل رشد شتابان و خارج از تصوری بود که پیش‌تر بازارسرمایه تجربه کرد و در واقع رشدی که پرشتاب بود، منطقی بود که یک ریزش پرشتابی هم داشته باشد.نکته قابل توجه آنکه رفتار بازارهای مالی کلاً به‌صورت رفت و برگشتی است. اینکه تصور کنیم که این ریزش سبب می‌شود کار بازار بورس منحل شده و از بین برود و به روزهای بدی برخورد کند این‌طور نیست، کلاً بازارها مخصوصاً بازار سرمایه و بازار بورس در بلند مدت همیشه سرمایه‌گذاران خود را منتفع کرده و مکرر قدیمی‌های بازار و کسانی که بیشتر در بازار سرمایه بودند، نوسهامداران را به سرمایه‌گذاری بلند مدت و دوری از رفتارهای هیجانی دعوت کردند و نیمی از این ریزش که اکنون در بورس پیش آمده به خاطر رفتار هیجانی سهامداران جدید است ولی در هر صورت بازار در یک نقطه‌ای به تعادل خواهد رسید و بعد از این نقطه تعادل بازار با منطق بیشتری رویه و رونق خود را ادامه خواهد داد.
این مسأله با توجه به رشد ناگهانی و پرشتابی که بازار داشت قابل پیش‌بینی بود و این نقطه‌ای که دقیقاً ریزش کی خواهد بود مشخص نبود چون این نقطه دقیقاً منعکس کننده رفتار آحاد سرمایه گذارها و فعالان بازار سرمایه است که هیچ کس نمی‌تواند آن را پیش‌بینی کند چون این یک تصمیم چند میلیونی است که چند میلیون نفر تصمیم گیرند از جمله سرمایه گذارها، خریداران، فروشنده‌ها، نهاد ناظر، نهادهای مالی و نهادهای ارگانی و...  نقطه ریزش و نقطه برگشت را هیچ کس نمی‌تواند بدرستی پیش‌بینی کند ولی اتفاق کلی که بعد از هر صعود پر شتابان و پرهیجان یک نزول شتابان و پرهیجان دارد، قاعده‌ای است که وجود دارد.
پیشنهاد اصلی خطاب به سرمایه‌گذاران و نوسهامداران نیست بلکه متوجه متولیان و دست اندرکاران بازار سرمایه است که به نظام بازار موکد و مکرر گوشزد کردند که حلقه گم شده بازار سرمایه ما بازارگردان‌های متخصص و متعهد است و این شیب‌ها را می‌توانند تعدیل کنند هرچند دربازارهای مالی پیشرفته‌ای که بازار گردان‌های غربی هم وجود دارند این فرود و فرازها وجود دارند ولی این اتفاق‌ها تعدیل می‌شود و بازار سرمایه را شرکت‌های نهادی و بزرگ ما صرفاً و انحصاراً به چشم کوتاه مدت و تأمین مالی نگاه نکنند و بدانند که سبد گردانی و در واقع یک بازار گردانی اشتباه است. سهم‌ها به یک بازار گردانی نیاز دارد و اینها در روزهای صعودی و پرهیجان با فروش‌های خود هیجان را کاهش می‌دهند و در روزهای این چنینی با خریدهای خود از بازار حمایت می‌کنند و این نمودارهای پرشتاب را تعدیل می کنند تا سرمایه گذارها با آرامش بیشتری چه در صعود و چه در نزول سرمایه‌گذاری کنند.همچنین این تعدیل وقتی در بازار مثبت و روبه بالا است احساس کنند هر وقت خواستند می‌توانند سهم را بخرند و سهم‌ها در صف خرید قفل نشود و همچنین در نزول هم بتوانند هر وقت که می‌خواهند از بازار خارج شوند، خریداری برای اینها وجود دارد. این حلقه مفقوده که سال‌ها است در مورد آن صحبت می‌شود و به‌عنوان الزامات سرمایه بزرگ در بازار ما باشد، بازار گردانی است که متأسفانه همچنان ما در این خصوص بسیار ضعیف عمل کرده‌ایم.در پایان می‌توان گفت پیامد کوتاه مدت اصلاح چند روز گذشته بازار دلسردی سهامداران است ولی پیامد بلند مدت خاصی ندارد به این دلیل که همین نوسهامداران هم تجربه خواهند کرد که بازار سرمایه جای خوبی برای آنها خواهد بود و مشکلی با این موضوع در بلند مدت نخواهند داشت. با وجود همه اینها نوسانات راز بازار سرمایه است.

کپی