اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۲۴ مرداد ۱۳۹۹
در پی اقدامات تحریک‌آمیز دولت ترامپ علیه پکن رخ داد

سقوط آزاد روابط چین و امریکا

سقوط آزاد روابط چین و امریکا
ندا آکیش

دیگر نمی‌توان با عباراتی نظیر «افزایش تنش»، «تیرگی روابط»، «ابرهای سیاه» و... اتفاق‌هایی را که در روز سه‌شنبه در روابط چین و امریکا، دو ابرقدرت جهانی رخ داد، توصیف کرد. زیرا با دو اقدام بشدت تحریک‌آمیز و خطرناک امریکا جهان شاهد یک «سقوط آزاد» واقعی در این روابط و حتی «جنگ سرد» تمام عیار بین دو کشور بود.

امریکا از دریای جنوبی چین و هنگ کنگ که دو خط قرمز دولت پکن است، عبور کرد و از یک سو برای نخستین بار ادعاهای سرزمینی چین در دریای جنوبی را «غیرقانونی» اعلام کرد و از سوی دیگر قانون خودمختاری هنگ کنگ را تصویب کرد. این دو اتفاق کافی بود که دولت پکن واکنش نشان دهد و اعلام کند، بزودی امریکا شاهد پاسخ‌های تلافی جویانه چین خواهد بود.
به‌گزارش نیویورک تایمز، روز سه‌شنبه به وقت محلی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا لایحه‌ای موسوم به «قانون خودمختاری هنگ کنگ» را امضا کرد که به موجب آن تمام بانک‌ها، شرکت‌ها و نهادهای چینی که خودمختاری هنگ کنگ را نادیده گرفته و از دولت پکن حمایت کرده‌اند، تحریم می‌شوند. این لایحه پیشتر در هر دو مجلس نمایندگان و سنای امریکا به رأی گذاشته شده و به اتفاق آرا تصویب شده بود و با امضای ترامپ رسماً وارد فاز اجرایی شد. ترامپ همچنین به خبرنگاران گفت، از این پس روابط امریکا با هنگ‌کنگ درست مانند روابطش با چین خواهد بود به این معنا که دیگر به اصل «یک کشور، دو سیستم»، که یکی از اصول اساسی چین در قبال هنگ کنگ است و امریکا تاکنون به آن پایبند بوده، پایبند نیست. دولت چین هم دیروز چهارشنبه به این اقدام تحریک‌آمیز واکنش نشان داد و وزیر خارجه چین در بیانیه‌ای اعلام کرد، «بشدت مخالف قانون خودمختاری هنگ کنگ هستیم و آن را محکوم می‌کنیم. چین [به این اقدام امریکا] پاسخ‌های ضروری را خواهد داد و برای حفاظت از منافع قانونی خود به تحریم‌های تلافی جویانه علیه افراد و شرکت‌های امریکایی متوسل خواهد شد.» او گفت، دولت پکن تحریم‌هایی را علیه صنعت اسلحه‌سازی امریکا اعمال خواهد کرد و شرکت لاکهید مارتین که اخیراً قرارداد فروش سلاح به تایوان را امضا کرده است، یکی از اهداف تحریم خواهد بود. در روزهای اخیر دولت پکن دو سناتور مشهور امریکایی، یک نماینده و یک سفیر امریکایی را تحریم کرده بود.
ضربه ترامپ به هنگ‌کنگ
به گزارش فرانس 24، ترامپ در جمع خبرنگاران کوشید خود را منجی مردم هنگ‌کنگ و دموکراسی خواه تمام عیار نشان دهد اما به عقیده جولیا فرایدلندر، یک مقام ارشد در اندیشکده شورای آتلانتیک، هنگ کنگ از این اقدام امریکا ضربه خواهد خورد و احتمالاً چین برنده خواهد بود. او افزود، این اقدام امریکا یک تأثیر ویرانگر بر هنگ‌کنگ که به‌منزله دروازه مالی به بازارهای اروپایی است، خواهد گذاشت.
به گزارش الجزیره، روز سه‌شنبه همچنین مایک پمپئو، وزیر خارجه امریکا با زیر سؤال بردن عملکرد دولت پکن در قبال انتخابات اخیر هنگ کنگ، مقامات چینی را هدف حملات لفظی قرار داد و گفت، چین حق ندارد انتخابات مقدماتی را که در هنگ کنگ برگزار شده و بیش از 600 هزار نفر در آن رأی داده‌اند، «غیرقانونی» بنامد. او پکن را تهدید کرد، حوادث هنگ‌کنگ را به دقت رصد می‌کند. البته تنها مسأله هنگ‌کنگ و مداخله جویی‌های امریکا در این باره نیست که خشم مقامات چینی را برانگیخته است. وی همچنین ادعاهای سرزمینی چین در دریای جنوبی را «غیرقانونی» خواند. امریکا از گذشته‌های بسیار دور با ادعاهای سرزمینی چین در دریای جنوبی مخالف بود و نگرانی‌هایی درباره افزایش نفوذ چین در این منطقه داشت اما تاکنون هیچ دولتی در واشنگتن از عبارت «غیرقانونی» برای ادعاهای سرزمینی چین استفاده نکرده بود. امریکا همچنین ماه گذشته میلادی دو ناو هواپیمابر خود را به آب‌های دریای جنوبی گسیل کرد، اقدامی تحریک‌آمیز که خشم دولت پکن را برانگیخت. چین می‌گوید 90 درصد دریای جنوبی که منطقه‌ای غنی از منابع است، متعلق به اوست اما برونئی، مالزی، فیلیپین، تایلند و ویتنام هم در این منطقه ادعای سرزمینی دارند. دولت پکن به این مداخله‌جویی امریکا هم واکنش نشان داد و سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: این اقدامات غیرمسئولانه واشنگتن باعث برهم خوردن صلح و ثبات در منطقه می‌شود.
مانور انتخاباتی با ژست ضدچینی
به گزارش نیشن، اگرچه دولت ترامپ به بهانه‌های گوناگون از جمله همه‌گیری ویروس کرونا، مسأله مسلمانان اویغور، تحولات هنگ‌کنگ، دریای جنوبی و غیره در روزهای اخیر مواضع ضد چینی خود را تشدید کرده است اما بسیاری از ناظران بر این باورند که بخش اعظمی از این مواضع واقعی نیست و در واقع با اهداف تبلیغاتی و انتخاباتی اتخاذ می‌شود. گواه این ادعا هم سخنان روز سه‌شنبه ترامپ در جمع خبرنگاران است که اگرچه درباره قانون خودمختاری هنگ‌کنگ بود اما در آن رئیس جمهوری امریکا بسیار به رقیب انتخاباتی دموکرات خود حمله کرد. ترامپ می‌کوشد در روزها و ماه‌های باقی مانده تا انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر در عرصه سیاست خارجی خودنمایی کند. او که در داخل به خاطر چالش‌های جدی ای که دارد، قدرت مانور انتخاباتی محدودی دارد، اکنون به سیاست خارجی متوسل شده است و می‌کوشد، نشان دهد که مواضعش در قبال چین بسیار سختگیرانه‌تر از جو بایدن، رقیب دموکراتش است. ترامپ در ماه‌های آخر سال 2019 و در نخستین ماه‌های 2020 با جدیت در مسیر حصول توافق تجاری با چین گام برمی‌داشت و پس از آنکه فاز اول این توافق امضا شد، بارها و بارها از آن بهره انتخاباتی کرد و به امریکایی‌ها گفت که این توافق تا چه اندازه به نفع کشاورزان و صاحبان مشاغل مرتبط با صادرات و کشاورزی بوده است.

کپی