اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۹

ارزیابی مرتضی مبلغ، از عملکرد مجلس دهم:

فشارهای بیرونی اثربخشی مجلس را کاهش داد

فشارهای بیرونی اثربخشی مجلس را کاهش داد

مرتضی مبلغ، عضو شورای مرکزی حزب اصلاح‌طلب اتحاد ملت اگر چه نقدهایی را به مجلس دهم و فراکسیون امید وارد می‌داند اما کلیت آن را قابل دفاع می‌داند و معتقد است که انتظارات از این مجلس را باید در چارچوب شرایط و اقتضائات شرایط خاص انتخابات آن دید.

نمایندگان مجلس دهم در هفته پایانی خود، طرح‌های اصلاح‌طلبانه‌ای را مطرح کردند. اینکه در روزهای آخر مجلس چنین کاری انجام شود، نشانه رویکرد سینوسی و غیرطبیعی مجلس است. آیا این را نمی‌توان به این معنی دانست که مجلس دهم، بویژه فراکسیون امید از ابتدا هم دستور کار مشخصی برای بهبودی حکمرانی در کشور نداشت؟
البته اقداماتی مانند اصلاح قانون انتخابات پیش‌تر هم انجام شده بود که با مخالفت شورای نگهبان مواجه شد. بنابراین این طور نیست که بگوییم همه آنچه در این روزها انجام شده، پیش از این مغفول مانده بود و حالا دارد انجام می‌شود. بخش دیگر مسأله به این واقعیت برمی‌گردد که در همه ادوار، مجلس در دوره پایانی خود سعی می‌کند تلاش بیشتری از خودش نشان دهد تا کمبودهای گذشته را جبران کند. البته این قسمت جای سؤال دارد، به این معنی که مجلس قبلاً هم می‌توانست تلاش بیشتری بکند، یعنی از روز اول باید این رویکرد را در پیش می‌گرفت و نباید به مقطع خاصی موکول می‌کرد. از سوی دیگر، شرایط کشور به گونه‌ای است که در نهایت به تضعیف مجلس منجر شده است. کما اینکه در استیضاح‌ها و تصویب برخی قوانین، متأسفانه با فشارهای بیرونی، مجلس اثربخشی خود را از دست داده و این فشارها مانع اقدام مجلس می‌شد. بنابراین تحرکاتی که اخیراً در مجلس دهم انجام شد، بیشتر برای ثبت در تاریخ بود، زیرا می‌دانیم طرح‌هایی که به نوبه خود اقدامی برای حل بخش کوچکی از مشکلات انتخاباتی ما است، به احتمال زیاد در شورای نگهبان رد می‌شود. اما چه برای ثبت در تاریخ بوده باشد یا برای آزمون شورای نگهبان و سایر دستگاه‌ها، نشان داده خواهد شد که چه شرایطی بر کشور حاکم است.
اصلاح‌طلبان در انتخابات 94 با پشتوانه یک نیروی اجتماعی وسیع وارد مجلس شدند. اما امروز طیف‌های بسیاری از جمله کارگزاران معتقدند که اصلاح‌طلبان چه در مجلس یا شورای شهر، نتوانستند به مطالبات مردم پاسخ بدهند. مطالبه مردم چه بود و اصلاح‌طلبان، بویژه در فراکسیون امید تا چه حد توانستند به انتظارات مردم پاسخ بدهند؟
اولاً که تکلیف منتقدان اصلاح‌طلبان مشخص است، اما متأسفانه برخی از اصلاح‌طلبان هم مطالبی را مطرح می‌کنند. ببینید! این اصلاح‌طلبان (منتقد) می‌دانند که هنگام شکل‌گیری مجلس دهم، کشور در چه شرایطی بود، در چه موقعیتی تصمیم گرفته شد، مضایق و تنگناها چه بود و درنهایت براساس همین شرایط تصمیم اجماعی گرفته می‌شود. اما گاهی این‌ها را فراموش می‌کنند. درست است که در سال 94 مردم پشت سر اصلاح‌طلبان قرار گرفتند، اما اصلاح‌طلبان هم به وضوح اعلام کردند به دلیل رد صلاحیت‌های گسترده‌ای که آن زمان در کشور شد، حداکثر 30 نفر از کسانی که بتوان آنان را اصلاح‌طلب نامید، در کل کشور در انتخابات باقی مانده بودند. از آن سو مجلس نهم، یک مجلس معتدل نبود. در چنین شرایطی منافع ملی ایجاب می‌کرد که یک مجلس متعادل یا مجلسی که دور از تندروی باشد، تشکیل شود، همین! یعنی در آن موقع نه اصلاح‌طلبان چیز دیگری را اعلام کردند و نه جامعه این توقع را داشت که مجلسی مانند مجالس اولیه شکل بگیرد که شجاع، توانمند و در رأس امور باشد. جامعه و اصلاح‌طلبان دنبال شکل‌گیری مجلسی بودند که کارشکنی و غوغاسالاری نکند، هر روز آرامش جامعه را بهم نزند و مشکلاتی برای کشور ایجاد نکند که این اتفاق هم در مجلس دهم افتاد. یعنی هم مردم و هم اصلاح‌طلبان توانستند راهبرد درستی را انتخاب کنند. در مجموع معتقدم مجلس دهم متناسب با راهبردی که برای آن تعیین شده بود، عمل کرد. البته انتقادهای زیادی هم به این مجلس وارد است.
اما مجلس دهم، مجلسی در طراز اصلاح‌طلبی نبود و این طور نبود که اصلاح‌طلبان ادعا کنند یک مجلس اصلاح‌طلب تشکیل شد. معتقدم سطح توقع از این مجلس باید مطابق با شرایط واقعی آن بوده باشد.
اما از مجلسی که یک فراکسیون با 100 عضو دارد، انتظار می‌رفت با انسجام بیشتری، دستور کارهای روشن‌تری را برای اصلاح امور دنبال کند، نه اینکه بعد از 4 سال، متعادل بودن مجلس را دستاورد خود بداند؟ این طور بیشتر خنثی بودن هدف شمرده می‌شود تا اینکه راهبرد ایجابی مثبتی باشد که به بهبود زندگی مردم منجر شود.
باید با توجه به رد صلاحیت‌هایی که اتفاق افتاد، با توجه به موانع جدی که بر سر راه مجلس وجود دارد و نیز باید مطابق آنچه در زمین سیاست ایران امکان تحقق آن وجود دارد، عملکرد مجلس دهم را بررسی کرد. اما فارغ از این مسأله، تردیدی نیست که می‌شد بهتر عمل شود. مثلاً گام‌های مثبتی که در یک ماه اخیر برداشته شد، می‌توانست در طول 4 سال برداشته شود. اما این گام‌ها، در لایه دوم بحث قرار می‌گیرد و نمی‌تواند لایه نخست را تحت‌الشعاع قرار دهد. برخی سطح توقعات را به گونه‌ای بالا می‌برند که گویی مجلسی در طراز قانون اساسی و در طراز اصلاح‌طلبی تشکیل شده بود و ادعای اصلاح‌طلبان هم همین طور بوده است، درحالی که این برداشت‌ها درست و مطابق واقع نیست. مضاف بر اینکه مجلس دهم  نتوانست کارنامه خود را به خوبی به مردم ارائه کند.
بنابراین شما کاهش اقبال جامعه به اصلاح‌طلبان که برخی آن را ناشی از ضعف عملکرد اصلاح‌طلبان در شورا و مجلس می‌دانند، می‌پذیرید؟
اگر کاهش عجیب و بی‌سابقه مشارکت در انتخابات اخیر به یک یا دو عامل تقلیل داده شود، دادن آدرس غلط و مغالطه‌آمیز است. عوامل متعددی  دارد که باید به عوامل اصلی و فرعی تفکیک شود. عامل اصلی هم این که مردم می‌بینند در انتخابات مختلف با شور و حماسه شرکت می‌کنند، اما در عمل نهاد برآمده از رأی آنان با مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌شود. درنتیجه بتدریج مردم می‌بینند رأی آنان اثر لازم را ندارد و این باعث یأس و ناامیدی آنان می‌شود. در مراتب بعد، قطعاً رفتار مجلس، مدیران و دولت هم مؤثر است. اینکه همه این مسائل را تنها به اصلاح‌طلبان تقلیل دهیم، دادن آدرس غلط به یک مسأله پیچیده است.
چشم‌انداز شما از مجلس یازدهم چیست و آیا مجلسی که یکدست شکل گرفته است، می‌تواند دستور کارهای روشنی داشته باشد؟
ما امیدواریم منتخبان مجلس یازدهم  با درس گرفتن از تجربیات گذشته و بخصوص تبعات و آفات تنش‌زایی، در مسیر حل مشکلات مردم حرکت کنند. اما تا همین جا، کسانی که ادعا می‌کنند مجلس یازدهم مجلس بی حاشیه و صرفاً خدمتگزار خواهد بود، می‌بینیم حتی زمانی که مجلس تشکیل نشده است، چه غوغایی از آن برخاسته و در مسأله رئیس و هیأت رئیسه، چه دعواها و رقابت‌هایی شکل گرفته است. از این منظر می‌توان گفت که ادعای یکدستی مجلس یازدهم را باید به مرور زمان سنجید. اما ما امیدواریم آنان با هر مکانیزمی که وارد مجلس شدند، بتوانند در راستای احیای مجلس و حل مشکلات مردم گام بردارند و آنچه ادعا می‌کنند را در عمل هم محقق کنند.

کپی