اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۷ خرداد ۱۳۹۹

یادداشتی از ضیا موحد:

ما را از همدلی گریزی نیست

ما را از همدلی گریزی نیست
دکتر ضیا موحد استاد فلسفه علم

1. این روزها، شیوع ویروس کرونا بخش‌ گسترده‌ای از جامعه ما را درگیر کرده است. دراین فضا، هر یک از افراد در جامعه از سهم بسزایی در عبور از این بحران برخوردار است. ماندن در خانه و رعایت نکات بهداشت فردی و اجتماعی، حداقل وظیفه هر یک از افراد است تا از ابتلای خود و دیگران تا حد ممکن پیشگیری کند.

یکی از مهم ترین فاکتورها، درگذرازچنین بحران‌هایی«همدلی» و «انسجام اجتماعی» است. همدلی امری است که با بالا گرفتن مصیبت و بحران خود به خود شکل می‌گیرد، به تعبیری حتی می‌توان از ناگزیری همدلی در شرایط بحرانی حرف زد.

۲. کرونا ویروس علاوه بر بیماری جسمی، بیماری اقتصادی هم بر جهان ما عارض کرده و هر یک از ما در این روزها علاوه بر اینکه در سلامت جامعه سهم داریم در سلامت اقتصادی هموطنان‌مان نیز باید سهیم و شریک شویم. از این رو، بر این باورم نباید از کمک‌‌های مادی هم غفلت کرد.

کمک و همدلی یکی از مسائلی است که در این روزها باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد و نباید به کمک‌های نهادی و سازماندهی شده که از سوی دولت صورت می‌گیرد، بسنده کرد. در این فضا، برخی گروه‌های مدنی و سایت‌های کمک‌رسانی برای این منظور شکل گرفته‌اند و با مراجعه به این سایت‌ها می‌توان این کمک‌ها را به افراد نیازمند ارائه کرد.

اما واقعیت این است که هر یک از ما در اطراف خود با افرادی در ارتباط هستیم که این ویروس علاوه بر ایجاد نگرانی جسمانی و سلامتی، برایشان بحران اقتصادی را نیز به دنبال داشته است و مسئولیت اجتماعی ما در این روزهای استثنایی ایجاب می‌کند تا علاوه بر اینکه به فکر سلامتی همدیگر باشیم به فکر سفره دیگران هم باشیم.

۳. خوشبختانه مردم ما در برخورد با شیوع ویروس کرونا همدلی قابل‌قبولی نشان داده‌اند، همانطور که پیش از این در جریان زلزله کرمانشاه، بم و همچنین سیل خوزستان، گلستان و لرستان این همدلی را شاهد بودیم. با این حال، علی‌رغم همه هشدارها، اما هنوز هم هستند قلیلی از مردم که این هشدارها را جدی نمی‌گیرند. دلیل این امر شاید به این نکته برمی‌گردد که ما بعضی مفاهیم را به درستی درک نکرده‌ایم. به عنوان مثال «تعامل اجتماعی» و«کارهای جمعی» از جمله مسائلی است که همواره در جامعه ما با مشکل مواجه بوده و به درستی تبیین نشده است؛ گویی هنوز هم فرهنگ کار جمعی در برخی از ما نهادینه نشده است.

همدلی در بین خود مردم کمابیش  به صورت ارگانیک به چشم می‌خورد اما به صورت سازمان‌یافته از آن بی‌بهره‌ایم. براین باورم، گاهی این امر، ریشه‌های سیاسی داشته است. چرا که برهه‌هایی شاهد این اتفاق بود‌ه‌ایم که مردم خواسته‌اند در قالب تشکل‌های جمعی، کار و تعاملی را به شکل جمعی پیش برند اما با ممانعت‌هایی مواجه شده‌اند که این تجربیات تاریخی در چنین بحران‌هایی خود را بیش از پیش نشان می‌دهد.

۴. اما فارغ از همه مسائلی که با آن مواجه هستیم، نسبت به کنترل روند شیوع ویروس کرونا کاملاً خوش‌بین هستم چراکه نظایر چنین بیماری‌هایی فراوان در گذشته شاهد بوده‌ایم. آنچه به این ویروس قدری وجه هراسناکی می‌بخشد ناشناختگی آن است. اما با توجه به سطح بالای دانش پزشکی در دنیای امروز، می‌توان امید بست که به زودی روند کنترل و درمان آن را شاهد خواهیم بود. بویژه اینکه اکثر کشورها را درگیر کرده و بی‌شک همتی جهانی برای مبارزه با آن در دستور کار کشورها قرار خواهد گرفت.

5. اما در کنار نقشی که هر یک از عموم مردم برعهده دارند، شاید بتوان نقش جدی‌تری را برای اهالی فرهنگ قائل شد. کاری که اهالی فرهنگ برای عبور از بحران کرونا می‌توانند انجام دهند، معرفی کتاب‌هایی برای مطالعه است، ترجیحاً آثار طنز مثل کلیات عبید زاکانی بسیار می‌تواند برای این روزهای ما مفید، سرگرم‌کننده و همراه با نشاط باشد. اساساً معرفی چنین آثاری به عموم جامعه در این فضا، خود نوعی خدمت فرهنگی محسوب می‌شود که البته این ایام بسیار شاهد بودم که اهالی فرهنگ قدم‌های مؤثری در این راه برداشته‌اند و کارها و متون قابل تأملی رو معرفی کرده‌اند.

 

کپی