اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۹ خرداد ۱۳۹۹

نگاهی به آثار رسام ارژنگی در کاخ مرمرتهران

نگاهی به آثار رسام ارژنگی در کاخ مرمرتهران
مجید بجنوردی روزنامه نگار

کاخ مرمر را شاید بتوان یکی از زیباترین عمارت‌های تاریخی تهران به حساب آورد که در این شکوه و زیبایی، هنرمندان بسیاری از جمله استادحسین لرزاده، حسین طاهرزاده بهزاد، مرحوم صنیع خاتم و... نقش داشتند

 . اما یکی دیگر از هنرمندانی که در تزئینات و ارائه‌های این عمارت، صاحب اثر می‌باشد، استاد رسام ارژنگی (متولد 1272 تبریز- درگذشته 1354 تهران)، نقاش و تندیس ساز برجسته روزگار ماست که یاد و نام او در فهرست هنرمندانی که عمارت مرمر را ارائه بخشیده‌اند، ذکری نرفته است. درواقع یکی از آثار ناشناخته استاد ارژنگی، طراحی درهای کاخ مرمر است که جز در خاطرات ایشان، در جای دیگر، ذکری از آن نرفته و درنتیجه این آثار در کاخ مرمر هم ناشناخته باقی مانده است. در خاطرات رسام ارژنگی، که نسخه دست نویس آن نزد فرزند استاد، خانم هما ارژنگی نگهداری می‌شود، آمده است در زمانی که کاخ مرمر در حال تکمیل بود، ارژنگی در تبریز و در هنرستان آن شهر شاغل بود، چنانکه بنیانگذار هنرستان تبریز نیز به حساب می‌آمد. تا اینکه بالاخره مشارالیه به تهران بازمی گردد. ارژنگی خود در خاطراتش گفته است: «... به تهران آمدم، دیدم برای درهای کاخ مرمر شاه فقید، نقشه‌هایی مورد نیاز است و از میان نقشه‌های کشیده شده، هیچ کدام مورد پسند واقع نشده است. همان اشخاصی که مرا با سرنیزه [عبدالحسین] تیمورتاش از تهران بیرون رانده بودند، به وزیر گفته بودند، ارژنگی را بخواهید تا بیاید و نقشه‌ها را بکشد». منظور استاد ارژنگی از اشخاصی که او را از تهران بیرون رانده بودند، یکی طاهرزاده بهزاد است، چنانکه ارژنگی در جای دیگری از خاطراتش اشاره کرده است، طاهرزاده بهزاد بواسطه علی اکبر داور وزیر دادگستری که از خویشاوندان بهزاد بود و داور هم به وسیله تیمورتاش وزیر دربار، ارژنگی را که در آن زمان در تهران به شهرتی رسیده بود، به زور به تبریز می‌فرستند تا هنرستان این شهر را تأسیس کند. ارژنگی در ادامه خاطراتش می‌گوید: «... یک روز مرا به زور به تبریز فرستادند. در آنجا با نهایت درستی برای دولت هنرستان تأسیس کردم. بعد مرا به تهران خواستند. آمدم نقشه‌های درهای کاخ مرمر را کشیدم، همین که کارم تمام شد باز می‌خواهند مرا از تهران بیرون کنند». بنابراین آن‌طور که از محتوای خاطرات رسام ارژنگی برمی آید، بواسطه اشخاصی نظیر طاهرزاده بهزاد، که در کاخ مرمر مشغول بودند، از وزیر خواسته می‌شود که «ارژنگی را بخواهید تا بیاید و نقشه‌ها را بکشد» و بدین ترتیب درهای کاخ مرمر با طراحی استاد ارژنگی پایان می‌پذیرد.
به‌هر حال، امروز همانطورکه آثار طاهرزاده بهزاد در کاخ مرمر قابل مشاهده است، آثار رسام ارژنگی بر نقشه‌های درهای کاخ مرمر نیز قابل تشخیص می‌باشد. از جمله استفاده از نقوش باستانی ایران که یادآور سبک و شیوه اوست.
 
کپی