اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸

منافع ملی از نگاه اصلاح طلبان و اصولگرایان

منافع ملی از نگاه اصلاح طلبان و اصولگرایان
محمد نعیمی‌پور عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت

از ابتدای انقلاب دو جناح مشخص وجود داشتند که اوایل به عنوان انقلابی و لیبرال دسته‌بندی می‌شدند و در هر دوره‌ای با اسمی شناخته شدند تا به امروز که با عنوان اصولگرایان و اصلاح‌طلبان شناخته می‌شوند. وجه ممیزه این دو مجموعه در نگاه‌شان به مسائل مختلف کشورداری است. در سطح راهبردی جناح اصولگرا به این باور رسیده که راهبرد کشور تبدیل شدن به قدرت منطقه‌ای و کسب رهبری جهان اسلام یا حداقل شیعیان است.






نگاه گروه موسوم به اصلاح‌طلبان از موضع راهبردی این است که در درون مرزهای کشور توسعه‌ای متوازن و پایدار در همه سطوح از جمله سیاست، اقتصاد، فرهنگ و مسائل اجتماعی تحقق یابد. این جریان در دوره‌ای که توانست بخش مهمی از حاکمیت را در دست بگیرد بر این مشی حرکت کرد. سطح دیگر تمایز دو جریان در تعریفی است که از منافع ملی دارند. در اینجا هم اصولگرایان منافع ملی را در رویارویی با امپریالیسم و قدرت‌های جهانی تعریف می‌کنند. حال آنکه گروه  دیگر منافع  ملی را از مسیر تنش‌زدایی در روابط بین‌المللی جست‌وجو کرده‌اند و اینکه این روابط در اختیار توسعه ملی قرار بگیرد. در سطح سیاست داخلی نیز این جریان‌های اصلی با یکدیگر تفاوت دارند. جریان اصولگرا معتقد است باید سیاست داخلی را  از مسیر تمرکز قدرت پیش ببرد و نظام  را در چارچوب مجموعه قدرتمند حاکمیت تعریف می‌کند. اما نگاه دیگر سیاست داخلی را در عدم تمرکز و برعکس فراهم شدن امکان تکثر و تقسیم قدرت میان ذینفعان و از طریق قانون و آرای مردم جست‌وجو می‌کند. این دو نگاه متفاوت از ابتدای انقلاب شکل گرفته و پیش آمده‌اند.
منتها قابل انکار نیست که نگاه اول جریان غالب در قدرت است و نگاه دوم به مرور زمان تضعیف شده و از حاکمیت رانده شده است. البته رگه ضعیفی از آنها در برخی نهادهای انتخابی حاکمیت حضور دارند.
قضاوت در مورد این دو نگاه و حل منازعه توسط خط مشی‌هایی که امام خمینی (ره) ترسیم کردند و همچنین در قانون اساسی گنجانده شده است. عالی‌ترین امکان برگزاری همه‌پرسی است تا مردم تعیین کنند کدام نگاه و راهبرد را قبول دارند و به آن مشروعیت می‌بخشند.
اما جریانی که قدرتمند است برگزاری رفراندوم را در جهت منافع ملی نمی‌داند و تاکنون هم از این ابزار برای حل منازعه استفاده نکرده است. کما اینکه در برگزاری انتخابات هم چندان اعتقادی به ایجاد شرایط برابر ندارد. با وجود این اصلاح‌طلبان چشم به الطاف رقیب دوخته‌اند و مشخص نیست چرا منتظر این لطف هستند. در حالی که نگاه اول چه در سطح راهبرد و چه در سطح منافع ملی و چه در سطح سیاست داخلی دلیل موجهی برای آن نمی‌بیند که بخواهد میدان بیشتری به نگاه دوم بدهد.
اتفاقی که می‌افتد این است که  اصلاح‌طلبان مدام در مسند نقد و نصیحت به نهادهای قدرتمند مستقر می‌گویند که اگر این مسیر را بروید ممکن است به بهای آسیب کلان به منافع ملی و مصالح نظام منتهی شود. اما طرف مقابل چنین نقدی را برنمی‌تابند و کسانی که چنین نظری دارند را افرادی ترسو و همسو با جریان استکبار جهانی معرفی می‌کنند.
اینها ریشه اختلافی است که امروز خود را در قالب رد صلاحیت داوطلبان اصلاح‌طلب نشان می‌دهد. حال آنکه این شرایط هویت اسلامی و ایرانی جامعه را در مخاطره قرار داده است و باید امیدوار باشیم که اتفاقی نیفتد تا بر اثر خودمحوربینی و نادیده گرفتن مصالح مردم دچار مشکلات سخت، سهمگین و تلخ شویم و تازه در آن شرایط مجبور به حل منازعات داخلی شویم. یکی از این مشکلات سهمگین وقتی اتفاق می‌افتد که خدای ناکرده تمام یا بخشی از مردم کاملاً خودشان را از حاکمیت جدا بدانند و امیدی به مسئولان نداشته باشند. شورای نگهبان یکی از نهادهایی است که می‌تواند با اتکا به قانون مرکز حل منازعه باشد، اما متأسفانه چندان اعتقاد و اراده‌ای برای استفاده مفید از این ظرفیت وجود ندارد و بالعکس به یکی از نهادهایی تبدیل شده که تحت تأثیر منازعات قدرت قرار می‌گیرد.
در این شرایط سخنان رئیس جمهوری و موضعگیری‌شان اگر چه قابل دفاع است اما دیرهنگام به نظر می‌رسد. ایشان باید در زمانی که هیأت‌های اجرایی آشکارا بر اساس جهت گیری‌های سیاسی رد صلاحیت کردند اعلام موضع می‌کردند و اخطار می‌دادند. با این حال من به همین میزان اعتراض ایشان احترام می‌گذارم اما معتقدم که ایشان توان لازم برای مقابله با نگاه حاکم بر جریان رد صلاحیت‌ها را ندارد و حتی جریان حاکم ایشان را در مظان اتهام قرار می‌دهند و ممکن است ریاست جمهوری ایشان در مخاطره قرار گیرد.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.