اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • پنج شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸
در نشست داوری نخستین جایزه بین‌المللی یاس یاسین مطرح شد

تجلی خوشنویسی عهد قاجار در آثار خوشنویسان

تجلی خوشنویسی عهد قاجار در آثار خوشنویسان
مریم سادات گوشه خبرنگار

صبح دیروزهتل همای تهران میزبان نشست داوری نخستین دوره جایزه بین‌المللی خوشنویسی یاس یاسین بود. دراین نشست که با حضور احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران، مقداد صالحی، رئیس هیأت مدیره مؤسسه یاس یاسین، اعضای هیأت داوری ایرانی و خارجی و جمعی از اهالی رسانه برگزار شد، برگزیدگان آثار معرفی شدند و قرار شد جوایز آنها در شب ولادت حضرت فاطمه زهرا(س) در مشهد مقدس اهدا شود.






نکته حایز اهمیت در این نشست، حضور داوران مطرح و پیشکسوت و درجه یک هنر خطاطی بود. داوری‌ای که برای اولین بار تمام شیوه‌های خط در آن مد نظر قرار گرفت و آثار خاصی از آن به تعالی رسید. تعالی‌ای که به قول محمد احصایی آنقدر زیبا بود که دیدن برخی آثار، او را به یاد قطعه‌های خوشنویسان دوره قاجارانداخت و به وجد آورد.
در این نشست چه گذشت؟
 احمد مسجد جامعی در ابتدای این نشست ضمن خوشامد به حضور داوران از کشورهای ترکیه، عراق و سوریه، گفت: «سه روز متوالی است که آثار در هتل هما بررسی می‌شود. در واقع برترین استادان خوشنویسی کشور ذیل نام حضرت زهرا(س) جمع شده‌اند و این شکل داوری داوران سرشناس کمتر در کشور اتفاق افتاده است. این جایزه نخستین جایزه بین‌المللی یاس یاسین است و با شام ولادت حضرت زهرا(س) در سال گذشته اعلام شده است و تا 11دی ماه امسال آثار دریافت شده و داوری آثار به مدت 4 روز در هتل هما به نتیجه رسیده و قرار است در 26 بهمن ماه مصادف با ولادت حضرت زهرا(س) به برگزیدگان در شهر مقدس مشهد جایزه اهدا شود.»
او ادامه داد:«شیوه داوری در این دوره، معمولاً کمتر در جشنواره‌ها اتفاق می‌افتد. امیدواریم این گروه داوری و نحوه قضاوت آنها در دوره‌های بعد هم اتفاق بیفتد.»
مسجد جامعی با اشاره به اسامی هیأت داوران ادامه داد: «در رشته‌های نسخ و ثلث: عبدالصمد حاج صمدی (ایران)، داوود بکتاش (ترکیه)، سید محمد حسینی موحد (ایران)، عبدالرضا بهیه داوود (دکترروضان) (عراق) و عبیده صالح البنکی از (سوریه) داوران این بخش بودند. در رشته نستعلیق نیز سید محمد احصایی، عباس اخوین، کیخسرو خروش، جلیل رسولی و علی شیرازی آثار را داوری کردند.»
مقداد صالحی رئیس هیأت مدیره مؤسسه یاس یاسین نیز درباره این جشنواره گفت:«با بررسی آثار قدما دریافتیم که آثار فاخر در حوزه خوشنویسی کم بوده است، لذا مؤسسه یاس یاسین همت گماشت تا مفاهیم حضرت زهرا(س) را جمع‌آوری و شخصیت مادرانه این بانو را که ماورای یک مذهب و ملیت است به تصویر بکشیم.»
او ادامه داد: «امیدواریم که این رویداد به‌صورت دوسالانه برگزار شود. در این دوره با اینکه کتابت خطبه فدکیه با قطعه‌نویسی متفاوت است آثار متفاوت و خوبی به دبیرخانه ارسال شد. در شب ولادت حضرت زهرا(س) هم مراسم اختتامیه برگزار می‌شود و تلاش می‌کنیم در آن مراسم فراخوان دوره بعدی را هم اعلام کنیم.»
رئیس هیأت مدیره مؤسسه یاس یاسین گفت:«تیم داوری جشنواره استادان حاذق و نام آشنا بودند. در رابطه با موزه حضرت زهرا(س) هم باید بگویم که امام جمعه تهران حجت‌الاسلام والمسلمین ابوترابی، منزل پدری خود در شهر قزوین را که قدمت ۴۰۰ ساله دارد و به ثبت میراث فرهنگی هم رسیده است برای موزه این بانوی والامقام اختصاص داده‌اند و قراراست در شام نیمه شعبان سال آینده این موزه با نمایش آثاری از این جشنواره و همچنین گنجینه مؤسسه افتتاح شود.»
در ادامه جلیل رسولی بیانیه هیأت داوران را قرائت کرد. بر اساس آمار دبیرخانه، از بین563 آثار ثبت‌نامی ۲۵۲ اثر به دبیرخانه رسید و در رشته قطعه‌نویسی ثلث 45 اثر، قطعه‌نویسی نستعلیق 111 اثر، کتابت نسخ 29 اثر و کتابت نستعلیق 67 اثر ارسال شده است.
همچنین به غیر از ایران ۱۶ کشور افغانستان، اندونزی، انگلستان، بحرین، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، الجزایر، سوریه، عراق، عربستان، فلسطین، قزاقستان، لبنان، مالزی و هندوستان در این جایزه ثبت‌نام کرده‌اند.
ایران مهد نستعلیق، در بخش ثلث و نسخ پیشرفت زیادی کرده است
داوود بکتاش داور بخش نسخ و ثلث از استادان پیشکسوت ترکیه در پاسخ به اینکه این جشنواره را چگونه ارزیابی می‌کند و وجه تمایز آثار ایرانی نسبت به آثار خارجی‌ها چه بود، تصریح کرد:«از آنجایی‌که اولین مرتبه‌ای بود که این جشنواره برگزار می‌شد، طبیعتاً انتظار می‌رود که با مشکلاتی روبه‌رو
شود.
به نظر من آثاری که به جشنواره آمده بود هم به لحاظ کیفی و هم به لحاظ تعداد کاملاً قابل قبول بود. وقتی نام ایران را می‌شنویم اولین چیزی که به ذهنمان متبادر می‌شود این است که ایران مهد خط نستعلیق است ولی در این جشنواره دیدیم که ایران در قسمت ثلث و نسخ هم پیشرفت کرده است. در مجموع خیلی راضی‌کننده بود و می‌توانم ادعا کنم که دوره‌های بعدی خیلی بهتر باشد.»
آنقدر خط‌ها خوب بود که داوران را دچار مشکل کرد
جلیل رسولی که پیشتر سه تابلوی نفیس و فاخرش مربوط به حضرت زهرا(س) در خانه‌اش رونمایی شده بود، نیز از داوران بخش نستعلیق این جشنواره است. او در مورد کیفیت آثار ارسال شده به جشنواره به «ایران» می‌گوید:«با اینکه دوره اول بود آنقدر خط‌ها خوب بود که داوران را دچار مشکل کرد. ما توانستیم برای نفرات دوم و سوم 3 نفر را انتخاب کنیم که حق را رعایت کرده
 باشیم.
در این داوری تمام شیوه‌ها را در نظر گرفتیم و در مسابقات دیگر معمولاً یک شیوه در نظر گرفته می‌شد. خط‌ها خیلی قوی بود و همه از همان خطبه‌های مصحفی نوشته شده بودند که به همت مؤسسه یاس یاسین جمع‌آوری شده بود و بقیه قطعه‌ها هم مربوط به اشعاری بود که در مورد حضرت زهرا(س) سروده شده است.امیدوارم با جوایزی که داده می‌شود جشنواره در سال‌های بعد بهتر شود.»

یادداشت
به تمام شیوه‌های خطاطی توجه کردیم

محمد احصایی
پیشکسوت هنر خوشنویسی و رئیس هیأت داوران جشنواره
داوری این جشنواره دو مشخصه دارد. این دوره بسیار دقیق و بی‌نظیر بود و داوری آن با شیوه خاص انجام شد و آثار فقط نگاه وعیارگذاری شده است. یعنی ما چندین بار قضاوت کردیم با اینکه دسته جمعی دیدیم و مشورت کردیم هر کداممان در تنهایی و خلوت هم آنها را قضاوت کردیم تا وجدانمان راحت باشد. حتی تا آخرین لحظه متوجه شدیم که تغییراتی در مورد یکی دو نفر بدهیم. اما این روش را از میان شیوه‌های مختلف انتخاب
کردیم.
یک کار بود که بسیار متفاوت بود حتی کسی او را نمی‌شناخت. یک خطاط ایرانی بود.خیلی کارش دلچسب بود. در طی سال‌ها سابقه‌ای که در داوری  داشتم چه در خطاطی و چه در نقاشی به این شکل سلامت در داوری ندیدم. رسم هر استادی این است که شیوه کار خود را بپسندد اما در این داوری تمام شیوه‌ها درنظر گرفته شد.
 آنهایی که در مسابقه شرکت می‌کنند مقیدند که از استاد تقلید کنند. اساساً من با تقلید مخالفم گرچه اساس هنرهای سنتی و ساختارش تقلید از استاد است. به نظر من زمانه‌اش گذشته است گرچه باید این سنت حفظ شود و در نگهداری و تعالی آن مراقبه شود. اما نفس تقلید زمانه‌اش گذشته است. حتی در هنرهای سنتی هم باید توجه کنیم به این نکته که چه چیزی می‌توانیم به سنتی که در دستمان است، اضافه کنیم و از تعالی به متعالی برسانیم تا هنر خوشنویسی پیشرفت کند. دوره قاجار توانست هنر خوشنویسی دوره صفوی و خط میرعماد را احیا کند.
فتحعلی شاه قاجار این کار را شروع و احیا کرد. عباس نوری به‌دستور فتحعلی شاه قاجار قطعه‌ای از میرعماد را نوشت و امضا کرد. وقتی قطعه را پهلوی خط میرعماد بگذاریم نمی‌توان اصل را از فرع تشخیص داد.این کار را اسدالله شیرازی، آقا فتحعلی شیرازی و محمد حسین کاتب السلطان ادامه دادند تا به تعالی رسید. وقتی احیا شد به دست میرزا غلامحسین اصفهانی همان سنت زیبایی شناختی به اشباع رسید و در دوره قاجار اشباع شد. قرار بر این است که از تعالی به متعالی برسد.
برای همین ما در داوری یک جایزه ویژه داشتیم که آن را حذف کردیم. استدلال من این بود که باید در دوره‌های بعد همین پیشرفت را داشته باشیم، پیشرفتی که توانسته دوره قاجار را به یاد من بیاورد و الحق نفسگیر بود.  اما باید در سال‌های بعد تلاش بیشتری کرد تا با همان سنت متعالی  
حفظ شود.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.