اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸

باران نرمال می تواند منطقه بلوچستان را سیراب کند

باران نرمال می تواند منطقه بلوچستان را سیراب کند
علیرضا سروری نژاد کارشناس آبخیزداری

بلوچستان عملاً شامل بخش مرکزی و جنوب استان سیستان و بلوچستان می‌شود که 60 تا65 درصد از وسعت آن ارتفاعات است، که شامل تپه و کوه‌ها می‌شود و متأسفانه 80 تا 85 درصد این ارتفاعات نیز رخنمون سنگی و توده سنگ هستند و عملاً خاکی ندارند.

 به عبارتی دیگر این مناطق کمترین میزان خاک را دارند یا اساساً خاک، عمق بسیار کمی دارد. لذا این شرایط در کنار شیب زیاد، نفوذ‌پذیری بسیار کم و عدم پوشش گیاهی مناسب، سبب می‌شود کلیه بارندگی‌های رخ داده شده در این منطقه، بویژه در ارتفاعات، بسرعت تولید روان آب نمایند و سیلاب‌های بزرگی ایجاد گردد. بنابراین حتی در شرایط نرمال از حیث بارندگی، بلوچستان بواسطه وسعت زیاد، پتانسیل بسیار بالایی در تولید روان آب و ایجاد سیلاب دارد. متوسط بارندگی استان سیستان و بلوچستان در شرایط نرمال حدود ۱۱۰ میلیمتر است. و به‌دلیل شیب زیاد در شرایط نرمال و سیلابی هم، آب قابل دسترس برای بهره برداران در سیستان و بلوچستان فراهم نخواهد بود. زیرا به‌دلیل نفوذ‌ناپذیر بودن خاک، روانتر‌ها خیلی زود از دسترس خارج و حتی به خارج از کشور گسیل می‌گردد. بخش عمده‌ای از روانتر‌ها به سمت دریای عمان می‌رود، بخشی به‌سمت پاکستان، مقداری به‌سمت افغانستان و درصد کمتری نیز به کویر لوت می‌ریزد. سیستان و بلوچستان از کم آبی و خشکسالی بیش از ترسالی آسیب می‌بینند. برای همین است که بیشتر مردم با‌وجود ایجاد خسارت‌های جاری، از وقوع سیلاب‌های اخیر کماکان خوشحالند. اما اگر مدیریتی در بخش کنترل روان آب‌ها، تله اندازی‌ها و استحصال آب رخ دهد، می‌توان از این پتانسیل به نفع مردم بهره کافی را برد. در شرایط عادی از 21 میلیارد متر مکعب نزولات جوی، تنها 1.8 میلیارد متر مکعب، روان آب ایجاد می‌شود و مابقی آن به‌دلایل متعدد از جمله تبخیر و تعرق از دسترس خارج می‌شود. به‌عبارت دیگر 90 درصد حجم نزولات آسمانی استان از دست می‌رود و تنها 10 درصد آن باقی می‌ماند. که اگر مجموعه اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری انجام شود ضریب روان آب از یک دهم به سه دهم خواهد رسید. یعنی از 21 میلیارد متر مکعب، شش میلیارد مکعب آب قابل دسترس می‌شود که این عدد می‌تواند جوابگوی نیاز آبی کل استان گردد و حتی مازاد نیز باشد.
بنابراین اگر مسئولان ذیربط به این مسأله از حیث علمی، زیست محیطی و عدم تخریب سرزمین نگاه کنند، فواید آن به قدری زیاد است که مردم در سال‌های عادی، کم آبی و خشکسالی می‌توانند براحتی به زندگی خود ادامه دهند.
 
کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.