اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • یکشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

کتاب‌هایی برای آنها که می‌خواهند و نمی‌توانند

کتاب‌هایی برای آنها که می‌خواهند و نمی‌توانند
روبرت صافاریان منتقد، نویسنده و مترجم

بازار کتاب پر شده است از کتاب‌هایی که به‌ شما وعده می‌دهند اگر به دستورالعمل‌های‌شان عمل کنید موفقیت‌تان تضمین می‌شود. اگر سراغ یکی از این کتاب‌ها بروید، می‌بینید چیزهایی را به شما می‌گوید که خودتان هم می‌دانستید، منتها مشکل این است که نمی‌توانید به آنها عمل کنید. برای نمونه یکی از این کتاب‌ها را ورق می‌زنیم. عنوان کتاب هست «چگونه کمتر کار کنیم».

پشت جلد می‌خوانیم: با راهنمایی‌های این کتاب می‌آموزیم چگونه کمتر کار کنیم و به نتیجه بیشتر برسیم. ترجمه دقیق‌تر عنوان انگلیسی کتاب هست «قدرت ایجاز: هنر محدود کردن خود به ضروری‌ترین کارها». نویسنده کتاب لئو بابوتا نامی است و آن‌طور که در مقدمه کتاب گفته شده سایتی هم با همین عنوان دارد با میلیون‌ها بازدیدکننده. حرف اصلی کتاب این است که چطور سر خود را زیادی شلوغ نکنیم. کارهای‌مان را محدود کنیم و تمام نیروی خود را صرف تحقق یکی از هدف‌های‌مان بکنیم. ارزیابی واقع‌بینانه‌ای از وقت خود داشته باشیم و متناسب با آن کارهای‌مان را شروع کنیم. تعیین حدود، انتخاب کارهای ضروری، سادگی، تمرکز، ایجاد عادت، شروع کردن با کارهای کوچک اصولی هستند که در سراسر کتاب بسط یافته‌اند.
آقای بابوتا ابتدا وضع خود را پیش از کشف ایده «ساده کردن زندگی و تمرکز بر ضروری‌ترین‌ها» این طور شرح می‌دهد:
«همین چند سال پیش تا خرخره زیر بار قرض بودم، برنامه شغلی‌ام به من اجازه نمی‌داد خانواده‌ام را ببینم و زیر بار حداکثر فشارعصبی بودم. خوشحال نبودم، پیشرفت نمی‌کردم...» (ص ۱۶)
امّا: «... چاره‌ای اندیشیدم؛ تصمیم گرفتم زندگی‌ام را ساده کنم....» (همان صفحه)
و با این تصمیم و اتخاذ این شیوه او موفق می‌شود در عرض چند سال همه مشکلات بالا را حل کند. اما به‌ خوانندگانش می‌گوید اول باید به این پرسش‌ها جواب بدهند:
«ارزش‌های شما چیست؟ اهداف شما چیست؟ علائق شما چیست؟»
مشکل این‌گونه کتاب‌ها همین جاست. بیشتر کسانی که نمی‌توانند خود را به قول این نوع کتاب‌ها به «ضروریات» محدود و چیزهای اضافی را حذف کنند، مشکل‌شان این است که تصور روشنی از ارزش‌ها و اهداف خود ندارند؟
دیگر اینکه ما خیلی‌هامان می‌دانیم علایق‌مان چیست و این را هم می‌دانیم که این‌ها امور خیلی «ضروری» نیستند (اصلاً «ضروری» چیست؟) اما روزانه وقت زیادی را صرف آنها می‌کنیم. مثلاً گشت‌وگذار در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی. مثلاً وقت‌گذرانی بی‌هدف با دوستان. مثلاً خواندن کتاب‌هایی که «ضروری» نیستند. حالا اگر بخواهیم این علایق را به‌عنوان غیرضروری حذف کنیم، می‌بینیم که نمی‌توانیم. یکی دو روز خودمان را مجبور می‌کنیم روزی یک ساعت بیشتر در شبکه‌های اجتماعی نگردیم و از روز سوم باز همان آش است و همان کاسه. مشکل ضعف اراده است. مشکل این است که احتمالاً در عمق وجودمان دلیلی نمی‌بینیم این کارهای «غیرضروری» اما لذتبخش را از زندگی‌مان حذف کنیم.
اما نویسندگان و خوانندگان این کتاب‌ها می‌توانند پاسخ دهند که دیگر قرار نیست یک کتاب به همه مشکلات آدم‌ها جواب دهد. کاری که این کتاب‌ها می‌کنند این است که با تأکید بر اهمیت موضوع و تکرار و تکرار ایده‌هایی درست، فرهنگ‌سازی می‌کنند و این مفید است.  ظاهراً همین طور است. لُب کلام مثال ما هم حرف خوبی است. سرتان را زیادی شلوغ نکنید! کارها را یکی یکی انجام دهید! مرتب از خودتان بپرسید برای همه کارهایی که در برنامه‌تان می‌گذارید وقت دارید؟ کدام کار برای‌تان مهم‌تر است؟ اول به همان کار بپردازید. چیزهایی که مسلماً خیلی‌هامان می‌دانیم. اما ویژگی‌های کتاب‌هایی که می‌خواهند دستورالعمل صادر کنند این است که مرتب تکرار می‌کنند. و البته چون کسانی که دچار وضعیت زیاده‌کاری هستند مشکلات بنیادی‌تری دارند، تعداد اندکی از خوانندگان ممکن است حقیقتاً به دستورالعمل‌های کتاب عمل کنند. این کتاب برای این‌ها نوشته شده و برای انبوه کسانی که می‌خواهند و نمی‌توانند، با این امید که شاید بتواند راهنمایی‌شان کند.  از یک نگاه دیگر ــ نگاهی بنیادی‌تر ــ این کتاب برای تربیت انسان متعارفی است که در نظام سرمایه‌داری موجود می‌خواهد به موفقیت دست پیدا کند. می‌توان این را نقد کرد. اما هدف آشکار کتاب‌های موفقیت همین است. هدف خواننده هم همین است. اگر می‌خواهیم اینگونه از بنیاد این کتاب را بکوبیم، دیگر نقد ما از نقد کتاب فراتر می‌رود و می‌شود نقد زندگی امروز ما و نقد آن گونه تعریف «انسان موفق» که زیربنای همه کتاب‌هایی از این دست است.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار