اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۸ بهمن ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

چرا کودکان فحش می دهند؟

چرا کودکان فحش می دهند؟
پرستو رفیعی خبرنگار

کودکان همواره با شیرین زبانی‌های خود در میهمانی‌های خانوادگی مورد توجه همه قرار می‌گیرند. گاهی حتی برخی از جوان‌های فامیل سربه سر کودکان می‌گذراند و از آنها می‌خواهند تا با شیرین زبانی کلماتی سخت را به زبان بیاورند.

 اما برخی مواقع همین کودکان شیرین زبان کلمات نامناسبی را به زبان می‌آورند و باعث خجالت پدر و مادر می‌شوند. هرچند در بسیاری از مواقع آنها معنای کلماتی را که به زبان می‌آورند نمی‌دانند اما باعث آزردگی و خجالت خانواده خود می‌شوند. موضوع ناسزا گفتن و به زبان راندن کلمات ناخوشایند در میان کودکان موضوعی است که متأسفانه این روزها افزایش یافته است به گونه‌ای که برخی کارشناسان علم رفتار از اینکه فضای داخل خانواده‌ها نیز به سمت و سوی به زبان آوردن سخنان ناشایست پیش می‌رود ابراز نگرانی می‌کنند.
دکتر امیر حسین جلالی روانپزشک در توضیح دلایل ناسزا گویی کودکان به «ایران» می‌گوید: کودکان بسته به دوره رشدی خود به روش‌ها و مکانیزم‌های مختلف، رفتارها و گفتارهایی را که می‌بینند یا می‌شنوند، یاد می‌گیرند یا تقلید می‌کنند. مثلاً کودکان نوپای حدود ۳ سال و کمتر عموماً تقلید می‌کنند. آنها با توجه به رفتار والدین سعی می‌کنند رفتار آنها را تکرار کنند یا آنچه از آنها می‌شنوند را بدون اینکه حتی معنای آن را بدانند به زبان بیاورند. در حقیقت کودکان در این سنین به الگو‌هایی که به نوعی در زندگی آنها وجود دارد و برایشان حائز اهمیت است توجه کرده، سعی می‌کنند رفتار آنها را تکرار کنند. عضو انجمن روانپزشکان ادامه می‌دهد: اما در سنین بالاتر مکانیسم یادگیری وجود دارد و رفتار کودک یا نوجوان تنها از روی تقلید صرف نیست.
به‌گفته دکتر جلالی، یادگیری پیچیده‌تر از تقلید است، تقلید به این معناست که فرد معنای رفتار یا گفتاری را نمی‌داند و برای آن ارزش‌گذاری ندارد. به عبارت ساده‌تر درتقلید فرد نمی‌داند رفتار یا گفتارش درست است یا نادرست و تنها آن را مانند بسیاری از رفتار دیگر تکرار می‌کند. همانگونه که کودکان زیر سه یا چهار سال رفتار زننده یا سخنی نابجا را تقلید می‌کنند و همانند رفتاری شیرین یا سخنی درست به زبان می‌رانند.
اما یادگیری بسیار پیچیده است. در یادگیری معنا و هدف درک می‌شود و کودک متوجه می‌شود که به کار بردن کلمات نامناسب یک اقدام خصمانه است یا به زبان راندن برخی کلمات می‌تواند والدین یا طرف مقابل او را خشمگین کرده و آزار دهد. حالا اگر دقیقاً معنای رفتار یا سخن خود را هم متوجه نشود، اما به کارکرد آن آشنایی دارد و به همین دلیل از آن استفاده می‌کند.
این روانپزشک تأکید می‌کند: از دیرباز موضوع استفاده از کلمات نازیبا و ناپاکیزه توسط کودکان وجود داشته و این موضوع در سنینی که کودکان مقابله جو می‌شوند بیشتر هم می‌شود. اما موضوع زمانی نگران‌کننده می‌شود که گمان کنیم کاربرد این نوع از گفتار در جامعه افزایش یافته است.
وی در ادامه به دلایل افزایش استفاده از کلمات ناشایست در میان کودکان اشاره می‌کند و می‌گوید: این موضوع دو بعد دارد. اول بعد تربیتی است که مهم‌ترین عامل در بعد تربیتی، رفتار والدین است. به این معنا که رفتار و گفتار والدین برای کودکان، الگو و مدل تقلید و یادگیری کودکان است.
والدینی که در خانه نسبت به یکدیگر یا اطرافیان یا حتی نسبت به پدیده‌های اجتماعی از واژه‌های نازیبا استفاده می‌کنند، نمی‌توانند انتظار داشته باشند که کودکان آنها از این واژه‌ها استفاده نکنند.
دکتر جلالی تصریح می‌کند: البته بچه‌ها در جامعه حضور دارند. آنها به مهد کودک، پیش دبستانی و دبستان می‌روند و از گروه همسالان یا افرادی که در این محیط‌ها حضور دارند نیز الگوبرداری می‌کنند. بنابراین نمی‌توان گفت همه رفتار و گفتار آنها در گرو عملکرد والدین است. اما این نکته هم وجود دارد که اگر رفتار و گفتار خانواده شایسته باشد و پایه‌های شخصیتی در خانواده بدرستی و محکم گذاشته شود، کودک علیه آنچه که در خارج از خانه مشاهده می‌کند یا می‌شنود به گونه‌ای واکسیناسیون خواهد شد.
در چنین مواردی دست‌کم اگر کودک چیزی را بشنود و تکرار کند باز هم رفتار والدین می‌تواند آن را اصلاح کند.
عضو دانشگاه علوم پزشکی ایران به بعد دوم یعنی بعد اجتماعی این پدیده اشاره می‌کند و می‌گوید: رسانه‌ها یکی از مهم‌ترین دلایل بروز چنین رفتاری هستند. بی‌تردید رسانه‌ها، فضای مجازی و فضای عمومی که این روزها خیلی پاکیزه نیستند در ایجاد فضای گفتاری ناپاک و نازیبا روزمره، نقش دارند. متأسفانه ادبیات ما در سطح رسانه بسیار بسیار نا پیراسته، ناپاک و زشت شده تاجایی که می‌توان گفت ناسزاگویی به شیوه‌ای برای کنش سیاسی اجتماعی ما تبدیل شده است. در سال‌های اخیر ما ادبیات نامناسب سیاستمدارانی را می‌بینیم که هنگام استفاده از تریبون‌های رسمی، واژه‌های زننده به کار می‌برند. واژه‌هایی که اگر یکی از اعضای خانواده بخواهد در درون خانواده به زبان بیاورد بارها لب می‌گزد و عذرخواهی می‌کند، براحتی توسط برخی از مقامات کشوری بیان می‌شود. در چنین شرایطی چه انتظاری دارید که فضای خانواده‌ها و مدرسه‌ها پاکیزه باقی بماند.
این متخصص معتقد است، هنگامی که خبر اول رسانه رسمی کشور خبری است که افراد جامعه حتی در خانه و در میان نزدیکانشان از شرم به‌زبان نمی‌آورند، بعید به نظر نمی‌رسد که فضای داخل خانواده‌ها نیز به سمت و سوی استفاده از سخنان ناشایست پیش برود.
وی تأکید می‌کند: البته من در صدر این دلایل، نابردباری در جامعه را نیز قرار می‌دهم. هنگامی که انسان نابردبار می‌شود، فریاد می‌کشد و ممکن است حتی کلمات نازیبا به کار ببرد. همچنین در هنگام نابردباری مهار‌های فرد کاهش می‌یابد. در ذهن بسیاری از ما ممکن است واژگان نازیبایی وجود داشته باشد اما هنگامی که مهارت و تسلط کافی بر رفتار خود داریم آنها را به کار نمی‌بریم اما در شرایطی که این تسلط وجود ندارد ممکن است ما این کلمات را به زبان بیاوریم.
دکتر جلالی تأکید می‌کند: جامعه فعلی در شرایط نابردباری قرار دارد و حتی می‌توان گفت فراتر از نابردباری و وضعیتی به مراتب بدتر یعنی در شرایط نفرت و خشونتی در حد نفی دیگران قرار دارد. یکی از تبعات این وضعیت این است که کلام گفتاری افراد جامعه خیلی پسندیده نباشد و اقشار و طبقات مختلف جامعه نسبت به یکدیگر با لحن و کلمات زننده‌ای سخن بگویند.
 
کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار
پربازدیدها