اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • جمعه ۹ آبان ۱۳۹۹
در چهارمین نشست «شورش حاشیه بر متن؛ خوانش جامعه شناختی وقایع اخیر کشور» مطرح شد

حسین راغفر:علت اصلی اعتراضات اخیر تغییر ایدئولوژی نظام است

حسین راغفر:علت اصلی اعتراضات اخیر تغییر ایدئولوژی نظام است

علت اصلی شورش‌ها و اعتراضات، تغییر ایدئولوژی نظام پس از جنگ است از این دوره است که حمایت از اقشار ضعیف جای خود را به حمایت از سرمایه و کارآفرین داد.

ایران آنلاین/ گروه اندیشه: چهارمین نشست «شورش حاشیه بر متن؛ خوانش جامعه شناختی وقایع اخیر کشور» به همت موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران با سخنرانی حسین راغفر، عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.

حسین راغفر در این نشست گفت: علت اصلی شورش‌ها و اعتراضات، تغییر ایدئولوژی نظام پس از جنگ است از این دوره است که حمایت از اقشار ضعیف جای خود را به حمایت از سرمایه و کارآفرین داد.

وی ادامه داد: ریشه اصلی این سیاست‌ها به دهه ۱۹۷۰ در کشورهای آمریکای لاتین و شیلی باز می‌گردد. اعمال این سیاست‌ها عملاً با حکومت‌های استبدادی امکان پذیر شد. اروگوئه، برزیل، مکزیک از این دست بودند که تحت تأثیر این سیاست‌های اقتصادی قرار گرفتند.

وی افزود: این سیاست‌ها بدهی‌های بزرگی را برای این کشورها به همراه داشت به طوری که در سال ۱۹۸۲ مکزیک به دومین بدهکار دنیا تبدیل شد و عمده این بدهی‌ها به قدرت‌های بزرگ بود. وقتی این کشورها به اصطلاح به ورطه ورشکستگی افتادند و نتوانستند بدهی خود را بدهند، قدرت‌های بزرگ به این فکر افتادند که دومینوی ورشکستگی این کشور باعث از بین رفتن سیستم بانکی جهانی می‌شود. لذا سیاست‌هایی را به کشورها تحمیل کردند و آن تغییر مدیریت اقتصاد از دولت‌ها به بازار بود.

راغفر گفت: این بسته در سال ۱۳۶۲ در ایران ترجمه می‌شود و به مجلس ارائه شد و مجلس این برنامه را که برنامه صفر جمهوری اسلامی نام داشت، رد کرد، اما حامیان این سیاست‌ها، با ورود به مجلس در دوره‌های بعدی به دنبال زمان مناسب دیگری برای تصویب آنها بودند.

به باور او، پس از پایان جنگ، ایدئولوژی دیگری در جمهوری اسلامی حاکم شد. مؤلفه‌های های اصلی این ایدئولوژی تغییر مدیریت اقتصاد از دولت به بازار است.

وی اظهار داشت: بازار به لحاظ نظری هم بر اساس مفروضاتی کار می‌کند که یکی از مهمترین آنها مسئله کارکرد مستقل و قدرتمند دستگاه قضائی است. چیزی که هیچ گاه در کشور ما تحقق بیرونی نداشته است.

راغفر گفت: اما چرا این سیاست‌ها در ایران مطرح شد؟ دلیل این بود که مخارج دولت‌ها بیش از حد بود و توان پرداخت آن را نداشتند، لذا می‌گفتند کاری که بخش خصوصی می‌تواند انجام دهد، دولت نباید انجام دهد. با این بهانه بسیاری از کارها از دولت به بخش خصوصی واگذار شد.

وی ادامه داد: آمار سال ۶۸ به این صورت بود که ۵۰ درصد بودجه دولت مصروف آموزش و پرورش و بهداشت بود و گفته می‌شد هر دو باید خصوصی شود. بحث مدارس غیرانتفاعی و خودگردانی بیمارستان‌ها مطرح شد که بحث بیمارستان‌ها به خاطر مقاومت‌هایی که پیش آمد و اعتراضاتی که صورت گرفت تغییرات اندکی یافت. یارانه مسکن از قبیل زمین ارزان و مصالح ساختمانی ارزان قطع شد و روی قیمت مسکن تأثیر گذاشت. پیامدهای این سیاست‌های بسیار شکننده و آسیب زا برای گروه‌های کم درآمد است.

وی افزود: خصوصی سازی به یکی از فرصت‌های بزرگ برای ایجاد نابرابری در کشور تبدیل شد. کسانی که در قدرت بودند اموال عمومی را به اسم واگذاری به بخش خصوصی به خود اختصاص دادند. بسیاری از اموال به دوستان و خویشان و احزاب سیاسی واگذار شد و این مسئله تا امروز هم ادامه داشته است. برخی از کارخانه‌ها و… را نیز ورشکسته کردند و با قیمت ارزان خریدند.

راغفر گفت: اقتصاد ایران اقتصاد غارتی است. این اصطلاح خودساخته نیست و در اقتصاد سیاسی وجود دارد که ویژگی کشورهایی است که منابع معدنی دارند مانند نیجریه. کشورهایی که نفت دارند ولی فقیرترین مناطق دنیا هستند.

به زعم او، نقش قوانین در شکل گیری نابرابری‌های غیرموجه در جامعه نقش تعیین کننده‌ای است. این قوانین در توزیع فرصت‌ها و منابع بین گروه‌های خاص بسیار تعیین کننده بوده است.

وی ادامه داد: مقصر اصلی بدبختی‌ها در ایران نظام تصمیم گیری های اساسی است. نظام تمشیت امور مناسب نیست و طی سه دهه گذشته دولت‌ها هیچگاه از اشتباهات خود درس نگرفته اند./ مهر

کپی