اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
برگزاری مراسم اعطای نوبل ادبیات زیر سایه حواشی انتخاب چهره های برگزیده

کابوس هانتکه

کابوس هانتکه
مریم شهبازی خبرنگار

پرونده نوبل ادبی سال‌های 2018 و 2019 در حالی بسته شد که اعضای این آکادمی سوئدی موفق به پشت سر گذاشتن حاشیه‌های انتخاب «پیترهانتکه» اتریشی نشدند! افزون بر کشورهایی که حضور سفرای خود در اختتامیه این رویداد ادبی را تحریم کردند، برخی چهره‌های سرشناس رسانه‌های جهان هم از آن به عنوان صفحه تاریکی در فعالیت‌های آکادمی نوبل یاد کردند.

بعد از حاشیه‌هایی که انتخاب «باب دیلن» ترانه سرا و خواننده امریکایی در سال 2016 برای آکادمی نوبل رقم زد به نظر می‌رسد که این هیأت توجه بیشتری صرف در امان ماندن از حرف و حدیث‌ها به خرج بدهد. ضرورت رعایت این احتیاط احتمالی وقتی جدی‌تر شد که رسوایی تازه‌ای گریبان برپاکنندگان مهم‌ترین جایزه ادبی جهان را گرفت. کمی بعد از جنبش جهانی «me too» که با افشای آزار جنسی «هاروی واین‌استاین» تهیه‌کننده امریکایی در هالیوود آغاز شد ماجرا به سوئد هم رسید و استعفای چند تن از اعضای آکادمی نوبل را به دنبال داشت. اتفاقی که بهانه‌اش انتشار شکایت 18 زن از «ژان کلود آرنو» همسر «کاتارینا فراستنسون» شاعر معاصر سوئدی و عضو آکادمی بود. این رسوایی در نهایت منجر به استعفای برخی اعضا و توقفی یک ساله در انتخاب برگزیده نوبل ادبی شد، با این حال اواسط مهرماه سال‌جاری(اکتبر) اسامی «اولگا تورکاچوک» و «پیتر هانتکه»در حالی به عنوان برگزیدگان دو سال اخیر اعلام شد که ماجرایی تازه برای آکادمی رقم خورد؛ آن هم در شرایطی که انتظار انتخاب‌هایی بی‌حاشیه از سوی آنان می‌رفت. اعتراضات به انتخاب هانتکه اتریشی بود، هر چند کسی منکر جایگاه ادبی او در جغرافیایی آلمانی زبان نبود اما اغلب از این متعجب بودند که چرا نویسنده‌ای که حمایتی علنی از نسل کشی «سربرنیتسا» کرده انتخاب شده! آن هم در شرایطی که از این کشتار به عنوان بزرگ‌ترین نسل کشی تاریخ اروپا بعد از جنگ جهانی دوم یاد می‌شود.
از همان زمان مخالفان دست به جمع‌آوری طوماری برای تجدید نظر اعضای آکادمی نوبل در این انتخاب زدند که بیش از 60 هزار نفر از سراسر جهان آن را امضا کردند. خود هانتکه هم طی این مدت تلاشی جهت برطرف کردن انتقاداتی که متوجه او شده‌ بود به خرج نداد، او حتی در نشست رسانه‌ای که جمعه گذشته تشکیل شد از ارائه هر پاسخی در چرایی حمایتش از جنایتکار جنگی مشهور صرب خودداری کرد. در این جلسه مطبوعاتی وقتی با سؤال یکی از روزنامه نگاران مبنی براین که: «آیا حاضر است درباره نسل کشی سربرنیتسا که کشتار حدود ۸ هزار مرد و پسر مسلمان را به دنبال داشته چیزی بگوید!» به جای ارائه پاسخی صریح از نامه‌ای که توسط منتقدی ناشناس روی یک تکه کاغذ توالت برایش فرستاده شده بود یاد کرد و گفت: «آن کاغذ توالت را به سؤال‌های بی‌معنی و بی‌محتوای شما ترجیح می‌دهم!»
تنها پاسخ «آندرس اولسون» رئیس کمیته نوبل به منتقدان هم این بود که آکادمی نوبل تنها آثار ادبی افراد را مدنظر دارد و کاری به شخصیت فردی آنان ندارد. با این حال دو نفر از اعضای آکادمی نوبل طی هفت-هشت روز اخیر در اعلام مخالفت خود با این انتخاب استعفا دادند و ریاست آکادمی را سرزنش کردند. «پیتر انگلوند»، دبیر سابق آکادمی نوبل هم از این انتخاب گلایه کرد و گفت که هرگز در آن شرکت نخواهد کرد چراکه جشن گرفتن پیروزی هانتکه به معنای ریاکاری فاحش از سوی وی خواهد بود.  فراتر از اعتراضاتی که از سوی چهره‌های فرهنگی-ادبی شکل گرفت هفت کشور از جمله آلبانی، بوسنی، کرواسی، کوزوو و ترکیه هم به‌طور مستقیم در برابر این انتخاب اعلام موضع کردند و گفتند که از حضور سفرای خود در این مراسم خودداری خواهند کرد. این نخستین مرتبه‌ای نیست که اعطای جایزه به این نویسنده اتریشی که کشتار صرب‌ها را انکار کرده با مخالفت روبه‌رو می‌شود، سال 2014 هم وقتی هانتکه برای دریافت جایزه «ایبسن» راهی نروژ شد با تجمعی از مخالفان روبه‌رو شد که با فریادهای «فاشیست، فاشیست» اعتراض خود را اعلام کردند.
برگزاری مراسم اعطای جایزه نوبل ادبی با تجمع معترضان بیرون سالن مراسم همراه شد، افرادی که با بالانگه داشتن پلاکاردهایی از واکنش هانتکه به قتل عام بیش از هشت هزار بوسنیایی در سال 1995 اعتراض داشتند.«بهجت پاکولی» وزیرامور خارجه کوزوو درباره اعطای جایزه به هانتکه گفته: «این یک روزِ شرم‌آور است و نشان می‌دهد اروپا آنچه را بر ما در کوزوو، بوسنی و کرواسی گذشت فراموش کرده است.»
حتی «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه هم در واکنش به اعطای این جایزه که در مورد برگزاری اختتامیه نوبل ادبی به هانتکه گفته: «اعطای جایزه نوبل ادبیات در تاریخ ۱۰ دسامبر، مصادف با روز جهانی حقوق بشر به یک نژادپرستی که منکر وقوع نسل‌کشی در بوسنی شده و از جنایتکاران جنگی دفاع می‌کند معنی دیگری به جز پاداش دادن به نقض حقوق بشر ندارد.»
این انتخاب واکنش منفی جمعی از روزنامه نگاران جهان، بویژه آنهایی که در پوشش اخبار جنگ بوسنی حضور داشتند را هم در پی داشت، «جرمی بوئن»، دبیر بخش خاورمیانه بی‌بی‌سی هم از جمله این افراد بود. «اِما دالی» هم تأکید کرده که هرگز گورهای دسته جمعی میزبان صدها مرد و پسر جوان مسلمان در کشتاری کورکورانه را فراموش نخواهد کرد و از «اسلوبودان میلوشوویچ» رئیس‌جمهور سابق صربستان که هانتکه از او دفاع کرده به عنوان عامل اصلی‌اش نام برده. «کریستین امانپور» رئیس بخش بین‌المللی «سی‌ان‌ان» هم گفته که او شاهد این اتفاقات بوده و همچون دیگران می‌داند چه کسی مقصر است.» پرونده جایزه نوبل 2018 و 2019 در حالی بسته شد که مخالفان اعطای این جایزه به هانتکه اتریشی از آن به عنوان اتفاقی یاد کردند که برای همیشه خاندان سلطنتی سوئد را لکه دار کرده است.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار