اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

اعلام رسمی عراق به عنوان آغازگر جنگ تحمیلی

اعلام رسمی عراق به عنوان آغازگر جنگ تحمیلی
حسین علایی فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه

حدود سه سال و نیم پس از پایان جنگ عراق علیه ایران و یازده سال پس‌از آغاز جنگ تحمیلی، در تاریخ 18 آذر ماه سال 1370 آقای خاویر پرز دکوئیار دبیر کل سازمان ملل رسماً عراق را به‌عنوان کشور آغازگر جنگ با ایران معرفی کرد.

  از روزی که جنگ شروع شد یکی از خواسته‌های ایران از جامعه بین‌الملل، اعلام رسمی عراق به‌عنوان دولت متجاوز و تن دادن این کشور به آثار حقوقی ناشی از شروع جنگ بوده است. حتی در همان هفته اول جنگ که ضیاءالحق رئیس جمهوری پاکستان به همراه حبیب شطی دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی برای تلاش جهت آتش بس به تهران آمدند و با امام خمینی دیدار کردند، خواسته ایران آن بود که آنها در رسانه‌های جمعی اعلام کنند که عراق، جنگ را شروع کرده است تا راهی برای آتش بس باز شود ولی آنها امتناع کردند. به هر حال نه دولت عراق که جنگ را شروع کرده بود، خود را عامل و آغاز‌کننده جنگ معرفی می‌کرد و نه دولت‌های بزرگ حاضر بودند رسماً اعلام کنند که جنگ را صدام بر ایران تحمیل کرده است و نه شورای امنیت سازمان ملل در طول دوره جنگ، حاضر شد موضع بیطرفانه و درستی در مسائل جنگ اتخاذ کند. همین امر باعث شد تا جنگ بمدت 8 سال ادامه یابد و تلفات و خسارات زیادی برای دو کشور ببار آورد. در آن زمان در تبلیغات دولت بعثی عراق و کشورهای مخالف ایران سعی می‌شد که نشان دهند که شعارهای انقلاب اسلامی که خواهان الگوگیری ملت‌های تحت ستم از شیوه مردم ایران در مبارزه با استبداد برای رهایی و آزادی خود از حاکمیت دیکتاتورها بوده است، علت شروع جنگ بیان شود. به هر حال این وضعیت ادامه یافت تا آنکه امام خمینی با پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل در 27 تیر ماه سال 1367 راه را برای خاتمه جنگ باز کردند. از آن زمان به بعد ایران پیگیر اجرای بندهای این قطعنامه از جمله‌ بند مربوط به مشخص شدن کشور آغاز‌کننده جنگ بود.
زمان گذشت تا آنکه صدام  در 11 مرداد ماه سال 1369 به کشورهای کویت و عربستان حمله کرد و سرزمین کویت را به‌طور کامل اشغال کرد و آن را استان نوزدهم عراق خواند. از این زمان بود که ورق برگشت و قدرت‌های حامی صدام از عراق روی برگرداندند و جمهوری اسلامی توانست مسائل مربوط به جنگ از جمله موضوع تعیین متجاوز را دنبال کند. دو سال پس از حمله عراق به کویت، دبیر کل سازمان ملل متحد به منظور اجرای بندهای 6 و 7 قطعنامه 598، درروز 23 مرداد ماه 1370 برابربا 14 اوت 1991 نامه‌ای به کشورهای ایران و عراق نوشت و از آنها خواست که ادله خود را برای معرفی کشور آغاز‌کننده جنگ اعلام نمایند. این درخواست با تمسخر دولت عراق مواجه شد و این کشور یک پاسخ شکلی و غیر محتوایی در 4 شهریور 1370 برابر با 26 اوت 1991 به همراه مدارک خود به دبیرکل سازمان ملل ارائه داد. اما جمهوری اسلامی ایران مدارک مستند و مستدلی در حد یک کتاب را در24 شهریور ماه 1370 برابر با 15 سپتامبر 1991 به دبیر کل سازمان ملل ارائه کرد. مستندات ایران تکیه بر ماده 51 منشور ملل متحد مبنی بر دفاع مشروع داشت. دبیرکل سازمان ملل متحد پس از مشاوره با گروهی از کارشناسان خبره‌ای که خود آنها را انتخاب کرده بود و نیز مطالعه سندهای ایران و عراق، این سندها را در اختیار یک گروه بی‌طرف قرار داد. پس‌از اظهار نظر گروه کارشناسان مستقل، در نهایت در تاریخ 18 آذر ماه سال 1370 برابر با 9 دسامبر 1991 دبیر کل سازمان ملل نظر خود را مبنی بر اینکه عراق، آغازگر جنگ بوده است، طی یک گزارش رسمی در 9 بند به شورای امنیت سازمان ملل اعلام نمود. دربند 6 گزارش دبیر کل سازمان ملل آمده است: «رویداد برجسته‌ای که تحت عنوان موارد نقض حقوق و مقررات بین‌المللی در بند 5 این گزارش بدان اشاره کردم، همانا حمله 22 سپتامبر 1980 علیه ایران است که بر اساس منشور سازمان ملل متحد، اصول و قوانین شناخته شده بین‌المللی یا اصول اخلاقی بین‌المللی قابل توجیه نیست و موجب مسئولیت مخاصمه است».
وی در بند 7 گزارش آورده است: «حتی اگر قبل از شروع مخاصمه، برخی تعرضات از جانب ایران به خاک عراق صورت گرفته باشد، چنین تعارضاتی نمی‌تواند توجیه‌کننده تجاوز عراق به ایران که اشغال مستمر خاک ایران را در طول مخاصمه در پی داشت باشد. تجاوزی که ناقض ممنوعیت کاربرد زور است که یکی از اصول آمره حقوق بین‌الملل است». البته دبیرکل سازمان ملل در پایان گزارش خود در بند 9 به این نکته هم که خواست عراق بود، اشاره کرده است که: «از دید من به نظر نمی‌رسد تعقیب بند 6 قطعنامه 598 هدف مفیدی را برای صلح در بر داشته باشد».
به‌هر حال شورای امنیت سازمان ملل می‌بایستی گزارش دبیرکل را تصویب کرده و به‌صورت رسمی عراق را به‌عنوان متجاوز اعلام می‌کرد که چنین اقدامی صورت نگرفت. در مجموع می‌توان گفت که اظهار نظر و گزارش دبیرکل سازمان ملل به‌صورت رسمی تجاوز نظامی عراق به ایران را در اسناد رسمی و در افکار عمومی ثبت کرد ولی باعث نشد که ایران بتواند خسارات خود را از عراق مطالبه و دریافت نماید.
اگر به‌ رفتاری که شورای امنیت سازمان ملل با تجاوز عراق به کویت با حمله ارتش عراق به سرزمین ایران انجام داد توجه کنیم در می‌یابیم که از همان روز اول اشغال کویت، شورای امنیت سازمان ملل، عراق را متجاوز اعلام کرد و لشکرکشی عراق به کویت را محکوم کرد و خسارات مستقیم و غیر مستقیم کویت از این تجاوز را برآوردکرد و تا دلار آخر آن را از عراق دریافت کرد. اما چون قدرت‌های بزرگ سر ناسازگاری با ایران را داشتند و ایران هم روابط بین‌المللی درستی ندارد، هنوز هم نتوانسته است خسارات جنگ را از عراق دریافت کند و حتی با تحریک دولت‌های خارجی ساختمان‌های دیپلماتیک اش در عراق از جمله در کربلا و نجف هم امنیت ندارند.
کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار