اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
فعالان تشکل‌های دانشجویی در گفت و گو با «ایران» از مطالبات خود می‌گویند

نقد، مطالبه دانشگاه

نقد، مطالبه دانشگاه
هدی هاشمی خبرنگار

روز دانشجو برای دانشگاهیان همیشه نماد آرمانخواهی و مطالبه‌گری است. در این روز دانشجویان با هر گرایش سیاسی نشست‌های سیاسی برگزار می‌کنند تا صدای دانشگاه را به‌گوش مسئولان برسانند. گرچه در این سال‌ها دانشجویان روزهای پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته‌اند اما نه ستاره دار شدنشان و نه برخی محدودیت‌های فضای دانشگاه نتوانست روحیه مطالبه‌گری را از آنها بگیرد.

دانشجویان هم بارها ثابت کرده‌اند که متفاوت فکر می‌کنند، متفاوت عمل می‌کنند و کسی هم نمی‌تواند جلوی جسارتشان را بگیرد. با اینکه در چند دهه گذشته جنب‌وجوش و فعالیت دانشجویی افتان و خیزان بسیاری داشته اما صدای دانشجو همچنان ماندگار است. با این حال در روز دانشجو برخی از فعالان صنفی و سیاسی دانشجویان از مطالباتشان گفتند. آنها بر این باورند که در دولت اعتدال با توجه به اینکه شرایط تغییر کرده است اما همچنان می‌خواهند بخشی از خواسته‌هایشان محقق شود.
 
دور شدن جریانات دانشجویی از آرمان‌های خود
 
محمد شهیدی
 دبیر شورای صنفی دانشگاه صنعتی شریف
به بهانه روز دانشجو بخشی از گزارش روزنامه اطلاعات را که در تاریخ ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ منتشر شده‌است مرور می‌کنیم: «مقارن ساعت ده و ربع بامداد امروز از طرف عده‌ای از دانشجویان تظاهراتی در دانشگاه علوم صورت گرفت که بلافاصله مأموران فرمانداری نظامی متظاهرین را متفرق ساختند و سیزده نفر از دانشجویان را دستگیر کردند. پس‌از آن در حوالی دانشکده فنی نیز از طرف چند نفر از دانشجویان منتسب به احزاب چپ تظاهراتی انجام شد و چون تظاهرکنندگان با اخطارهای مأموران انتظامی متفرق نشدند و در برابر مأموران مقاومت می‌کردند بر اثر تیراندازی مأموران ۳ نفر مجروح شدند و هفده نفر هم دستگیر شدند.»
به راستی نقش جریان دانشجویی در اتفاقات سیاسی و اجتماعی دهه اخیر کشور چه بوده‌ است؟ کدام جریان ملی و کدام پویش عدالت‌خواهانه که منجر به تغییر در ساختار یا عملکرد کلان کشور شده‌ باشد ریشه دانشجویی داشته یا حتی مورد پشتیبانی جمع کثیری از دانشجویان قرار گرفته‌ است؟ به‌نظر می‌رسد اشکال کاملاً بنیادین است. اخیراً جمعی از دانشجویان به‌عنوان نمایندگان انجمن‌های اسلامی دانشگاه‌ها به دیدار وزیر بهداشت و درمان رفته و در مقابل وزیر بیانیه خوانده‌اند و از وی انتقاد کرده‌اند.
 چرا این قبیل اقدامات از طرف دانشجویان به ندرت اتفاق افتاده و پس از وقوع تعجب افکار عمومی را به‌دنبال دارند؟ حقیقت این است که جریانات دانشجویی کشور از آرمان‌های خود دور شده‌اند و به‌همین دلیل از دید جامعه، اعتراض و انتقاد دانشجو و هزینه دادن او امری غیرعادی و غیرمعمول است. این مشکل، مشکل
 بزرگی است.
یکی از عوامل تأثیرگذار بر اوضاع فعلی، حرکت سیستم آموزش عالی به‌سمت پولی شدن نظام آموزش است. اولین مواجهه نوجوانان با این سیستم پولی شده در زمان کنکور است. امتحانی که پایه همه ناعدالتی‌ها در توزیع منابع آموزشی در کشور است. پس‌از آن در دانشگاه‌ها با رواج جذب دانشجویان شهریه‌ای و نوبت دوم و همچنین اخذ هزینه به عناوین مختلف از دانشجوهای روزانه مواجه می‌شوند. متأسفانه این روند در دانشگاه‌های جریان ساز و رده اول کشور با سرعت بیشتری در حال انجام است به‌طوری که یکی از دغدغه‌های اصلی شوراهای صنفی کشور همین مورد است. در واقع زمانی که طبقه محروم جامعه توانایی حضور در دانشگاه را نداشته باشند و دانشگاه‌ها توسط قشر مرفه پر شده باشد، انگیزه‌ای برای مبارزه با فساد و ناعدالتی در دانشگاه وجود نخواهد داشت.
دیگر کسی برای مستضعفین و وضع مردم در مناطق محروم یا در حاشیه کلان شهرها دلسوزی نخواهد کرد و در جهت اصلاح آن کوششی انجام نمی‌شود. دانشجویی می‌تواند نقش‌آفرینی کند که طعم تلخ فقر را چشیده باشد، تأثیر عقب افتادن حقوق یک کارگر را در خورد و خوراک خود دیده باشد. این دانشجو می‌شود مؤذن جامعه و از اجتماع این دانشجویان در این دانشگاه سرنوشت یک ملت تعیین می‌شود.
شایسته است به ارتباط وضع فعلی دانشجویان و سیاست حکومت در قبال دانشگاه‌ها بیشتر تأمل کنیم.
 
دانشگاه مروج اندیشه مداری
 
مهرداد پولادی
دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران و علوم‌ پزشکی تهران
سال 1285هجری شمسی تاریخی که گمان می‌رفت پایان خودکامگی حکام ایران باشد ولی آغازِ راهی شد که مصلحان اجتماعی و دگراندیشان برای رسیدن به تمام و کمال آنچه فریاد می‌زدند هزینه دادند. مردم سالاری و حکومت قانون، مشروط کردن پادشاه به متنی که حق مردمان و تکلیف حاکمان را ترسیم می‌کرد، خواست همگان شد. راه و رسمی که اروپای متجدد  مطابق نظریات تکامل یافته قرارداد اجتماعی بدان پایبند شده بود.
۱.مجلس در عصر قاجار تهدیدی برای بنیادگرای مطلق و فردی بود که دست شستن از قدرت برایش مناسبات جدیدی را رقم می‌زد. دیگر، فلان الدوله‌ها یا فلان السلطنه‌ها مسئول صادرات چغندر و واردات چای در قبال تأمین «پولِ جیب» شاه و فرزندان رنگ و وارنگ او با عناوین هدایای مردمی نبودند. نهضت قانون‌گرایی در ایران با خون دل‌ها همراه بود. مجلس در نهایت تهدیدی برای خودکامگی و بنیادگرایان بود چون «قانون» خیلی چیزها را از دست آنها می‌گرفت. پارلمان؛ نهاد محدود‌کننده‌ای بود که نمی‌گذاشت هرکس هرکاری می‌خواهد بکند. چنانکه در این نهضت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم به بیان بنیانگذار جمهوری اسلامی «مجلس در رأس امور بود» خواست همگان برای سپردن حکومت به مردم با تئوری نمایندگی محقق شده بود و این می‌توانست پایانی دیگر بر خودکامگی باشد.
۲. دانشگاه بعد از مجلس دومین نهاد آسیب پذیر در فرآیند مردم سالاری ایرانی است. رجوع به آرای مردم در سال‌های پیروزی انقلاب، دوم خرداد ۱۳۷۶، خرداد ۱۳۸۸ و در نهایت مجلس و ریاست جمهوری در دهه ۹۰ همه محصول دانشگاهی است که تحول‌خواهان را دور هم‌ جمع کرده است. اندیشه ورزی در دانشگاه، خوراک فکری برای شناخت و بازشناخت مفاهیم جدید حقوقی و سیاسی، فریادهای حق طلبانه تحصیلکرده‌های اجتماع و... همه تهدیدی است برای آنها که در عصر بازشناخت و بازتعریف مفاهیم حقوق مدنی و سیاسی و مناسبات سیاسی‌شان به هم می‌ریزد و همین می‌شود مبنای برخوردهایی که هرچند سال یک بار هر چند بدون اصالت دانشگاهی در صحن دانشگاه صورت می‌گیرد. برخوردهای عمدتاً امنیتی با نگاه ضد اندیشه ورزی، چرا که بسط دموکراسی به‌عنوان راهکار نجات مردمان، دامنه قدرتشان را کم می‌کند تا آنجا که القای مفاهیم سنتی و ترویج مفاهیم مدرن در بستر اندیشه‌گرایی خود یک تهدید امنیتی می‌شود و دلسوزان مردم‌سالاری را از فعالیت دلسرد و به انزوا دعوت می‌کند.
اینجاست که پیوند مجلس با دانشگاه از ۱۲۸۵ تا ۱۳۹۸ پیوندی مبنایی است. هرچند سنگ بنای دموکراسی و حکومت قانون را پارلمان گذاشته است منتها دانشگاه مروج اندیشه مداری این عرصه است که از دید بنیادگرایانِ چپ و راست همواره اولین و آخرین هدف مقابله بوده است. در نهایت هنر آنها می‌شود پیوند نهاد شکل دهنده مردم‌سالاری و نهاد گسترش دهنده مردم‌سالاری هرچند در این مسیر ثبات مجلس پذیرفته شده است که آن هم هزار اما و اگر دارد ولی همچنان دانشگاه به‌عنوان نهاد اندیشه ورز این عرصه در مضیقه قرار می‌گیرد. امید می‌رود در تمام سطوح به این خواست تاریخی توجه شود.
 
سیطره رسانه‌ای جریان محافظه کار بر جنبش دانشجویی
 
علی جلالی
عضو شورای مرکزی جنبش عدالتخواه دانشجویی
دانشجو به‌علت اینکه هنوز به‌طور جدی با مسائل معیشتی و تشکیل خانواده برخورد نکــــرده اســــت از یـــک حریـــت خاصی برخوردار است که به او اجازه موضعگیری‌های سیاسی بدون مصلحت اندیشی را می‌دهد و در پی آن با خردورزی و نقادی می‌تواند باعث رشد نظام و اصلاح ساختارها و عملکردها شود. اگر بخواهیم در باب جریان دانشجویی در ایران صحبت کنیم باید یک نگاهی به گذشته و سابقه جریان دانشجویی در ایران بیندازیم. بعد از ملی شدن نفت، کودتای 28 مرداد اتفاق می‌افتد. خیلی‌ها احساس یأس و نومیدی می‌کنند و بتدریج زمینه برای سلطه تمام عیار استکبار جهانی فراهم می‌شود. در چنین فضایی در 16 آذر 1332 با یک خیزش خودجوش و اولین جریان جنبش گونه روبه‌رو هستیم. به مرور زمان صبغه مذهبی جریان دانشجویی بیشتر می‌شود و شاهد آن هستیم که جنبش دانشجویی بعد از ۱۵خرداد یک رونق تازه‌ای پیدا می‌کند و آن این است که مبارزات استکبارستیزانه دانشجویان با مبارزات دینی و مذهبی مردم پیوند می‌خورد و به‌دلیل پیوند این جریان با روحانیت از پشتوانه مردمی نیز برخوردار می‌شود. در ۱۳ آبان سال ۵۸ دومین جنبش دانشجویی شکل می‌گیرد.
مؤلفه اصلی این جنبش دانشجویی استکبارستیزی است و از ۱۳ آبان ۵۸ تا ۷۶ چندان با حرکت درخشانی در عرصه جریان دانشجویی روبه‌رو نیستیم اما پس از آن با رخنه جریان لیبرال به بدنه حرکت‌ها و تشکل‌های دانشجویی روح استکبار ستیزی و عدالت خواهی آن را تضعیف و به انحراف کشاندند اما در اوایل دهه ۸۰ با ظهور جریان دانشجویی‌ای روبه‌رو هستیم که با تشخیص خلأ نقادی جمهوری اسلامی و جلوگیری از فاصله‌گیری آن از ارکان و مبانی انقلاب اسلامی اعلام موجودیت می‌کند و در ادامه تا به امروز تلاش کرده است تا با دیدگاه روشنفکری و از منظر انقلاب اسلامی با فاصله‌گیری جمهوری اسلامی از ماهیت آن مقابله کند اما متأسفانه در سال‌های اخیر جریان دانشجویی به چند علت دچار یک سکون و تنبلی و همچنین عدم تحلیل از شرایط موجود شده است.
یکی از این دلایل را باید سیطره رسانه‌ای جریان محافظه کار بر جنبش دانشجویی دانست که با در اختیار گرفتن ذهن دانشجویان آنها را از تحلیلگربودن و شناگر بودن به تحلیلگیر بودن و شناور بودن تبدیل کرده است که در مواقع حساس و مهم امکان تصمیم‌گیری مستقل ندارد و چشم به تحلیل‌ها و نظرات این جریان در رسانه‌ها دوخته است.
 یکی‌ دیگر از این دلایل را باید در نزدیکی بیش از اندازه جریان دانشجویی با افراد تخصص محور دانست که به این علت جنبش دانشجویی توانایی تحلیل کلی وضعیت موجود و شناخت ریشه‌های مشکلات و دور افتادن‌ها از ارکان و مبانی انقلاب اسلامی را از دست داده است و بعضاً تبدیل به ماشین مطالبه راه‌حل‌های اندیشکده‌های مختلف از اجزای مختلف حاکمیت شده است و باز به‌ همین دلیل ارتباطش با مردم نیز کمرنگ شده است زیرا به‌دلیل پدیدار شدن ادبیات تخصصی زبانش برای این ارتباط الکن شده است. در نهایت راه حل برون رفت جریان دانشجویی از این فضای اتمیزه خود ساخته در اطراف خود را باید ارتباط هرچه بیشتر با توده‌های مردم و مسائل آنان و همچنین کنار گذاشتن مصلحت اندیشی‌های بی‌مورد و نابجا در نقد انحرافات و اشتباهات و ناکارآمدی‌های افراد و ساختار‌های کشور جست‌و‌جو کرد.
 
جای خالی برخی نقدها در کرسی‌های آزاداندیشی
 
مقصود درودی
 دبیر تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور
ایـــــــن روزهــــــا دانشجویان درگیر موضوعات کلان کشـــــور و نگران شـــرایط زنــــدگی مـــردم هســـتند. فضای دانشگاه‌ها و دانشـــــــجویان هم همچون فضای زندگی مردم بی‌تاب و ناملایم است. باید بگویم که در فضای دانشگاهی یک ناامیدی رسوخ کرده است و دانشجویان تشکل‌های دانشجویی مخصوصاً جنبش‌های طرفدار انقلاب هم برای انجام فعالیت سیاسی با مشکلاتی مواجهند. متأسفانه در شرایطی که باید حرف‌های دانشجویان شنیده شود برخی از مسئولان دانشگاه‌ها اجازه بیان و مطالبه گری را به دانشجویان نمی‌دهند.
سال‌های سال است که موضوع کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها مطرح شده است و باید تأکید کنم که کرسی‌های آزاداندیشی در راستای منویات رهبر معظم انقلاب به‌‌منظور تقویت روحیه حقیقت‌جویی، آزادگی و قانون‌گرایی، ایجاد فضای مناسب برای طرح و بیان اندیشه‌های نو و نهادینه‌سازی آزادی بیان و تضارب‌آرا در دانشگاه‌ها برگزار می‌شود. اما چند وقتی است که اجازه طرح برخی از موضوعات را در کرسی‌ها نداریم. ما نمی‌توانیم رفتار دولت را در این نشست‌ها نقد کنیم و اگر موضوعی هم مطرح کنیم دانشگاه به راحتی اجازه برگزاری نشست را نمی‌دهد و بارها سنگ‌اندازی می‌کنند.
این درحالی است که بسیج دانشجویی هدفش در این نشست‌ها ارتقای شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه است. متأسفانه قوانین کرسی‌های آزاداندیشی سختگیرانه شده است. این در حالی است که موضوع کرسی‌های آزاد اندیشی مورد انتظار حضرت آقا هم است و ایشان بارها خواهان برگزاری این نشست‌ها در دانشگاه شده‌اند. ازاین‌رو اجرا و برپایی کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها زمانی مؤثر واقع خواهد شد که دانشجویان بتوانند براحتی حرف هایشان را مطرح کنند و این موضوعات باید از سوی رؤسای دانشگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد. چرا که طرح بحث‌های مختلف در محیطی عقلانی و غیراحساسی می‌تواند به تضارب‌آرا بینجامد و محلی برای بیان نظرات دانشگاهیان جهت حل مشکلات جامعه و تمدن نوین اسلامی است.
هرچند متأسفانه برخی مواقع این موضوع با بی‌توجهی و رویکردهای سلیقه‌ای افراد با سلایق مختلف به فراموشی سپرده می‌شود. مطالبه ما از وزیر علوم این است که بستر مناسبی را آماده کنند که دانشجویان بتوانند حرف خودشان ومردم را به گوش مسئولان دانشگاه و دولت برسانند. اگر این فضا مهیا نشود دانشجو سرخورده خواهد شد و نارضایتی در دانشگاه افزایش پیدا می‌کند.
 
دانشگاه استقلال می خواهد
 
سهراب فرزان‌پور
 دبیر انجمن اسلامی دانشگاه شهید بهشتی
یکی از خواسته‌های اصلی دانشجویان بحث استقلال دانشگاه‌ها است. دانشگاهیان انتظار دارند برای آنکه با دقت و سرعت بیشتر وظایف خود را انجام دهند اختیارات بیشتری در دانشگاه داشته باشنداما این استقلال همواره از سوی جریانات خاص مورد هجمه قرار گرفته و متأسفانه برخی از نهادهای موازی هم برای دانشگاهیان تصمیم‌گیری می‌کنند.
موضوع دیگر که مورد مطالبه جریانات دانشجویی است بحث پولی‌سازی دانشگاه است که مسائل و مشکلات زیادی برای دانشجویان به‌وجود آورده است. علاوه بر این مجوز گرفتن برای برگزاری مراسم‌ها و مناظرات دانشگاهی بسیار سخت شده است. در طول سال فقط یک روز و آن هم 16 آذر را داریم که می‌خواهیم که برنامه خاص و پرسرو صدایی در دانشگاه برگزار کنیم ولی برای گرفتن مجوز این مراسم هم سختگیری شد. حتی برخی از چهره‌های سیاسی که در سال‌های گذشته تأیید شده بودند امسال رد شد. باید بگویم در دولت یازدهم و دوازدهم رئیس جمهوری همیشه اعلام کرده بود که فضای دانشگاه‌ها امنیتی است و باید این فضا تغییر کند اما همچنان شاهد هستیم که فعالان دانشجویی برای فعالیت با مشکلاتی مواجه هستند . ما چندین بار از رؤسای دانشگاه خواسته‌ایم تا اجازه دهند درباره برخی از مباحث در صحن دانشگاه کرسی آزاد اندیشی برگزار کنیم اما موافقت نشد یا خواستیم که میهمانهایی وارد دانشگاه شوند تا جلسه نقد و بررسی داشته باشیم ولی چون این میهمان‌ها مورد علاقه برخی‌ها در دانشگاه نبود این اجازه به ما داده نشد.
 
کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار
پربازدیدها