اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۱ بهمن ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران
دلیل «اعتراضات ادواری» در ایران

نتوانستیم «ثروت ملی» خلق کنیم تنها بخش کوچکی را «پول دار» کرده ایم

نتوانستیم «ثروت ملی» خلق کنیم تنها بخش کوچکی را «پول دار» کرده ایم
دکتر سید جواد میری استاد جامعه شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

ریشه های اعتراضات ملت را اگر بخواهیم به صورت بنیادین حل کنیم باید به جای "سناریوهای فضایی" و نفوذهای بین المللی در دلِ جامعه خویش جستجو کنیم و بار دگر به خوانش آدام اسمیث و ماهیت ثروت ملی (و نه دلالی برای پولدار شدن) با چشم اندازی ایرانی بپردازیم.

گروه اندیشه:

۲۹ سال پس از مرگ نابهنگام نادر شاه افشار، آدام اسمیث کتاب "ثروتِ ملل" را در ۱۷۷۶ به چاپ رساند. در این کتاب اسمیث به دنبال فهم "ماهیت و اسباب" ثروت در بین ملت ها است. البته می توان روایت آدام اسمیث را اینگونه هم تفسیر کرد که چه عواملی و چه ذهنیتهایی می توانند در یک کشور مانع فقر و "توزیع فقر" گردند. نه تنها این کتاب در ایران هیچگاه مورد خوانش فلسفی جدی قرار نگرفت بل پیام اصلی نگاه اسمیث که بنیان دولت های مقتدرِ صاحب ثروت نیز جدی گرفته نشد.

به سخن دیگر، ما هیچگاه به دنبال این نیستیم که چگونه می توانیم "ثروت ملی" خلق کنیم و چنین می پنداریم که "پولدار شدن" مساوی با خلق ثروت ملی است و این بزرگترین خطای استراتژیک ایرانیان بوده است و ریشه اعتراضات ادواری در جمهوری اسلامی نیز همینجا است.

یکی از اقتصاد دانان چپ ایتالیایی "ماریانا مازوکاتو" است که بر این باور است که ما نیازمند فهم اسباب و مولفه های "خلق ثروت" هستیم و اگر از این منظر به نظام جمهوری اسلامی -نه صرفا مسئولان سیاسی- نگاه کنیم بسادگی متوجه می شویم که یکی از بنیادی ترین علل ناکامیش در ایجاد رضایتمندی در بین ملت این است که نتوانسته "ثروت" خلق کند بل شرایطی ایجاد کرده است که بخش کوچکی پولدار شده اند ولی "ملت" فقیر گشته است و خودِ این سیاست موجب گشته است که حتی سیستم نتواند سیاستهای اِعلانی خویش مبنی بر شکست آمریکا را نیز نتواند پیش ببرد. زیرا آمریکا از معدود ملت هایی در جهان است که توانسته در سطح جهانی ثروت ملی خلق کند و از آن طریق پایه های سیاست های استعماری خویش را پیش ببرد.

اما نکته مهمتر این است که ثروت ملی را نمی توان با "ملت تنبل" ایجاد کرد و این آن تضادی است که در بطن جامعه ایرانی موج می زند و ما می توانیم نوعی از "اخلاق تنبلی" را در بین قاطبه ایرانیان مشاهده کنیم و "کار" مولفه ایی است که در ایران جایگاه جدی در تولید ثروت ندارد. به سخن دیگر، ریشه های اعتراضات ملت را اگر بخواهیم به صورت بنیادین حل کنیم باید به جای "سناریوهای فضایی" و نفوذهای بین المللی در دلِ جامعه خویش جستجو کنیم و بار دگر به خوانش آدام اسمیث و ماهیت ثروت ملی (و نه دلالی برای پولدار شدن) با چشم اندازی ایرانی بپردازیم.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

پیشنهاد سردبیر
پربازدیدها