حذف معافیت‌ مالیاتی فعالیت‌های فرهنگی و هنری را با چه چالشی روبه‌رو می‌کند

سایه سنگین یک بحران

فرهنگی /
شناسه خبر: 519202

گروه فرهنگی: پیش نویس حــــــــذف معافــــــیت‌هـــای مالیاتی از فعالیت‌هــــــــای فرهنگی و هنری که سازمان امور مالیاتی منتشر کرد از موضوعات بحث‌انگیز هفته‌های اخیر بوده است؛ لایحه که در صورت عملی شدن می‌تواند هنرمندان و اهالی فرهنگ را با چالش‌های زیادی مواجه کند.

به گزارش ایران تئاتر، پیش‌نویس لایحه اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی در واقع سرفصل‌های پیشنهادی سازمان امور مالیاتی است که ابتدا در راستای تحقق اهداف مرتبط با اقتصاد مقاومتی، در حوزه‌های خرد و کلان کلید خورد و در ادامه با شعار طرح اخذ مالیات از «درآمد بادآورده» به سرانجام رسید. یکی از پیشنهادهای مطرح شده در این پیش‌نویس اخذ 25 درصد از در آمد تمامی فعالیت‌های فرهنگی- هنری در حوزه‌ انتشارات، هنرهای نمایشی، سینما و موسیقی است. قرار است این لایحه همراه با لایحه بودجه سال بعد به مجلس شورای اسلامی ارسال شود و همین مسأله باعث بروز نگرانی‌هایی بین هنرمندان و اهالی فرهنگ شده است.
معافیت‌های مالیاتی و اقتصاد مقاومتی
یکی از دلایل ارائه این لایحه تأمین اهداف اقتصاد مقاومتی بیان شده است. البته با مرور محورهای راهبردی موجود در این زمینه می‌توان به این نتیجه رسید که معافیت مالیاتی در بسیاری از رشته‌های تعریف شده در راستای اهداف اقتصاد مقاومتی تبیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی قرار می‌گیرد نه حذف معافیت‌ها. دلیل دوم برای ارائه این لایحه را وزیر اقتصاد در 21 تیرماه سال‌جاری چنین بیان کرده است: «این وزارتخانه در حال تدوین لایحه مالیات بر درآمد فعالیت‌های اختلال‌زا است.  بر اساس این لایحه درآمدهای نجومی بادآورده مشمول پرداخت مالیات می‌شوند. هدف اصلی لایحه این بوده که این درآمدهای نجومی بادآورده که از طریق این نوع فعالیت ایجادشده مشمول مالیات شوند.» البته تا اینجای کار هیچ ‌یک از عرصه‌های مشمول معافیت‌های مالیاتی بویژه هنرمندان و فعالان فرهنگی هنری این حرف را به خود نگرفته‌اند چون خبری از درآمدهای بادآورده در این عرصه نیست. مخصوصاً وقتی فرهاد دژپسند با اشاره به مطرح‌بودن طرح مالیات بر عایدی سرمایه در کمیسیون اقتصادی، تأکید کرده بود: «وزارت امور اقتصادی و دارایی نقطه نظرات تکمیلی خود درباره این طرح را به نمایندگان ارائه دهد؛ اما بحث دیگر موضوع مالیات بر عملکرد و مالیات مستقیم است که در این راستا قرار شده که در این حوزه تجدیدنظر صورت گرفته و برخی از معافیت‌ها اصلاح شود».
وزیر امور اقتصادی و دارایی، با بیان این‌که شاید در برهه‌ای از تاریخ اعمال برخی از معافیت‌ها ضروری بوده است، گفت: «در حال حاضر برخی از این معافیت‌ها ضرورت خود را از دست‌داده و باید اصلاح شوند؛ اما دربرخی دیگراز بخش‌ها باید قانونی همانند مالیات بر عواید سرمایه یا مالیات بر فعالیت‌های اختلال‌زا وضع شود؛ بنابراین وزارت امور اقتصادی و دارایی از دو طرف پایه‌های مالیاتی را اصلاح و افزایش می‌دهد.» با این حال و حتی بعد از بیان این گفته‌ها کسی تصور نمی‌کرد یکی از اهداف این طرح آسیب‌دیدن پیکر بی‌جان فعالیت‌های فرهنگی و هنری باشد. آن‌هم در سال اوج‌گیری تورم اقتصادی و حذف عمده محصولات فرهنگی و هنری از سبد خانوار.
روزنه‌های امید در خانه ملت
نکته‌ای که در شرایط فعلی می‌تواند امیدبخش و راهگشا باشد این است که در نهایت وضع و یا معافیت مالیات با مجلس است. یکی از مواردی که در قانون اساسی ذکر و تصریح‌شده این است که وضع و معافیت باید با مصوبه مجلس انجام شود. یعنی اگر وزارت اقتصاد بخواهد مالیات وضع و یا معافیت کند باید بر مبنای قانون عمل کند و در این زمینه دولت هیچ اختیار خاصی ندارد. به همین دلیل وزیر اقتصاد و دارایی گفته است: «این لایحه باید ابتدا در دولت بررسی و سپس به مجلس ارسال شود. به دنبال این هستیم که ابتدا دستگاه‌های اجرایی دراین‌باره مشارکت کرده و نظر بدهند و سپس در دولت تصویب‌شده و به مجلس ارسال شود». از توضیحات وزیر اقتصاد می‌توان دریافت که ازنظر عرفی و قانونی در حال حاضر زمان بررسی کارشناسانه این تصمیم درآمدزا برای دولت است.
در همین راستا می‌توان پرسید آیا قرار است فعالیت‌های فرهنگی و هنری که تلاش دارند از رکود سر‌برآورند با افولی تصاعدی به تعطیلی کشانده شوند؟
این تصمیم در حوزه هنرهای نمایشی بی‌تردید زمینه ورشکستگی تئاتر خصوصی را فراهم می‌کند و عمده تولید آثار نمایشی متوقف و یا به سمت پسند گیشه متمایل می‌شوند. حوزه نیمه‌جان نشر در هنرهای نمایشی که تحت‌فشار گرانی کاغذ و چاپ در مرحله ورشکستگی است هم می‌تواند به خاموشی کامل تن دهد. آموزش بخش خصوصی که در حال حاضر با استقبال مقبولی مواجه است هم با افزایش هزینه‌های بیش از 25 درصدی رو به افول می‌گذارد. باید پرسید مالیات متصور بر فعالیت‌های فرهنگی و هنری در صورت اخذ صددرصدی با درآمد چند حجره در بازار یا فعالیت بنگاه‌های کوچک اقتصادی در عرصه واردات برابری می‌کند؟ آیا درست‌تر نیست به‌جای انتخاب راه‌های غلط آسان به دنبال اخذ مالیات از بنگاه‌های مالیات‌گریز و فراریان مالیاتی آشکار باشیم؟ در شرایطی که رقبای فرهنگی ما با کنش‌های خصمانه تلاش دارند فرهنگ ایرانی اسلامی را مورد هدف قرارداده و با ایجاد سرخوردگی عمومی در این عرصه زمینه جذب نیروهای مستعد و به انفعال کشاندن فعالان این عرصه را رقم بزنند، آیا شایسته است با تصمیمات یک‌سویه و غیر کارشناسانه با دست خود مسبب تضعیف مهم‌ترین سرمایه شاخص این سرزمین یعنی فرهنگ و هنر آن شویم؟ این بحثی است که بررسی جوانب مختلف آن نظر کارشناسان حوزه فرهنگ و هنر را می‌طلبد؛ چرا که در صورت بی‌توجهی به مطالبات آنها ممکن است بستر شکل‌گیری فعالیت‌های فرهنگی و هنری در سال آینده با چالش‌های زیادی مواجه شود.
حذف هنرمند و مخاطب از چرخه هنر
 بهروز غریب‌پور نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر به عنوان یکی از منتقدان این لایحه در گفت‌وگویی با ایران تئاتر تلاش کرده آسیب‌های آن را در صورت تصویب بررسی کند. به گفته غریب‌پور: «چنین اقدامی درحقیقت به این معنا است که درآمدزایی را به عنوان اولین هدف فعالیت‌های فرهنگی و هنری به رسمیت می‌شناسیم و ارزش فرهنگ و هنر را به پایین‌ترین مرتبه تنزل می‌دهیم.»
غریب‌پور اضافه کرده است: «در این زمینه باید این پرسش را مطرح کرد که مگر دشواری‌های محدودیت‌های کنونی تولید نمایش کافی نیست که در صدد ایجاد دشواری‌های بیشتر برای هنرمندان و فعالان عرصه فرهنگ و هنر هم هستیم؟ متأسفانه باید این واقعیت را بپذیریم که مراجع تصمیم‌گیری در حوزه برنامه و بودجه از حضور کارشناسان واقعی بی‌بهره‌اند و تصمیمات تنها بر اساس یک سری آمار و ارقام خام و دم دستی گرفته و به نتایج فاجعه بار ختم می‌شود.»
غریب پور همچنین افزوده است: «چنین اقدامی درحقیقت نه تنها به حذف گروه‌های بسیاری ازهنرمندان از گردونه فعالیت‌های هنری منجر می‌شود، بلکه به حذف و محدودتر کردن محصولات و تولیدات هنری و درنهایت حذف گروه‌های بزرگی ازمخاطبین تئاتر و دیگر محصولات هنری و فرهنگی دامن می‌زند. اما آسیب‌های چنین اقدامی تنها به همین موارد نیز محدود نخواهد بود. آیا سیاستگذاران ما هرگز به این مسأله می‌اندیشند که وقتی کتاب، تئاتر، سینما، موسیقی و دیگر هنرها را حذف و محدود می‌کنند، در حقیقت زمینه این را ایجاد می‌کنند که جامعه بی‌اخلاق و بی‌پشتوانه شود؟ و آیا نمی‌دانند موسیقی، ادبیات، هنرهای تجسمی و همه دیگر اشکال و انواع هنر و فرهنگ در حقیقت لوازم ارتقای سطح مدنی یک جامعه هستند؟ واقعیت این است که وقتی نادانسته و ناآگاهانه دست به چنین تصمیماتی می‌زنیم، عوارض و خسارت‌هایی غیرقابل جبران را به دنبال
خواهد داشت».

 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.