اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

نگارش اخبار حوادث با ادبیات نامأنوس پلیسی

نگارش اخبار حوادث با ادبیات نامأنوس پلیسی

استفاده از کلمات علاوه بر انتقال برخی مفاهیم و رویکردها، بارهای معنایی و محتوایی گوناگونی را هم می‌تواند به مخاطب القا کند.


کامران علمدهی
خبرنگار
 در برخی متن‌ها و خبرها بخصوص موضوعات سیاسی و اقتصادی بازی با کلمات می‌تواند ذهن مخاطب را تحت‌الشعاع قرار داده یا تغییری در افکار وی به وجود آورد اما در مورد اخبار و مطالب حوادثی که ادبیات خاص پلیسی در آن به چشم می‌خورد این مسأله تا حد زیادی متفاوت است و واژه‌ها و کلمات به‌کار برده شده گاهی ذهن خواننده را به سمت تشویش، طنز و حتی بزرگنمایی کاذب می‌برد.
عباراتی مانند، «بازجویی فنی - پلیسی»، «حساسیت موضوع»، «رسیدگی به صورت ویژه»، «اعتراف به محض دستگیری»، «مدارک و مستندات پلیسی»، «مخفیگاه» و... کلماتی هستند که در اخبار حوادث به چشم می‌خورد بی‌ آنکه مخاطب با مفهوم آن ارتباط برقرار کند یا تأثیر‌گذاری خاصی داشته باشد که در ادامه به چند واژه‌ای که بیش از سایر اصطلاحات از آن استفاده می‌شود اشاره می‌کنیم:

---

وقتی از واژه‌هایی چون «حساسیت موضوع» استفاده می‌کنیم این سؤال در ذهن خواننده شکل می‌گیرد که آیا دیگر شکایت‌ها و پرونده‌هایی که مراجعان متعددی هم دارد از حساسیت برخوردار نیستند؟ آیا تا زمانی که پرونده‌ها از مرحله عادی به مرحله حساسیت نرسد پلیس به صورت ویژه به آن رسیدگی نمی‌کند؟
در حالی که این مسأله دقیقاً عکس رسالت و وظایف ذاتی پلیس است. چراکه مأموران پلیس در طول سال هیچ پرونده‌ای را بر اساس عادی، ویژه و خیلی حساس طبقه بندی نمی‌کنند و به‌طور قطع همه پرونده‌ها هم حساسیت دارند و هم خاص و ویژه هستند که اگر نبودند نیازی به شکایت و پیگیری وجود نداشت.
نکته بعدی که در بسیاری از اخبار وجود دارد مستنداتی است که به ناگاه متهم در مواجهه با آن تبدیل به مجرم می‌شود اما همانند یک راز مگو همواره در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند. اگر مستندات و چگونگی جمع‌آوری آن محرمانه است چرا پلیس تمایل به انتشار خبری دارد که در ذهن خواننده ابهاماتی ایجاد کند؟ چرا همانند بسیاری از پرونده‌ها که  از ذکر جزئیات آن امتناع می‌کند آن را مسکوت نمی‌گذارد؟ به هرحال وقتی پلیس تصمیم به انتشار خبر یک پرونده‌ می‌گیرد باید صریح، شفاف و به دور از ابهامات آن را با جزئیات بازتاب دهد. وقتی شخصی وارد ساختمانی شده و اقدام به سرقت یا قتل کرده و پلیس نیز بلافاصله او را شناسایی و دستگیر می‌کند غیر از پرونده‌های خاص که با شیوه‌های کاملاً تخصصی با زیرکی و هوشیاری بازپرس و افسر پرونده کشف می‌شود در سایر موارد از چند حالت خارج نیست یا تصاویر دوربین‌های مداربسته باعث شناسایی مجرم شده، یا ردیابی تلفن همراهش یا اثر انگشت او که هیچ‌کدام نیز از مصادیق محرمانه بودن نیست که افراد جامعه از آن بی‌خبر باشند.
مورد دیگر استفاده از واژه «مخفیگاه» است که گاه برای برخی متهمان به اشتباه به‌کار برده می‌شود. مخفیگاه محلی است که وقتی شخصی جرمی را مرتکب شده از ترس شناسایی و دستگیری به آن پناه می‌برد و کسی از آن خبر ندارد و شاید تنها یک یا دو نفر از نزدیکان مجرم بدانند که او در کجا مخفی شده این در حالی است که بسیاری از متهمان در خانه خودشان دستگیر می‌شوند، یعنی حتی احتمال شناسایی شدن‌شان را هم نمی‌دادند چه برسد به اینکه دستگیر شوند تا بخواهند از خانه خودشان به عنوان مخفیگاه استفاده کنند.
این موارد و نکات متعدد دیگری که در ادبیات پلیس و اخبار منتشره از سوی این ارگان به کار می‌رود اهمیت و حساسیت پرونده‌ها و عملکرد خطیر نیروهای پلیس را به مخاطب القا نمی‌کند. این در حالی است که برخی خبرنگاران حوزه حوادث نیز به جای استفاده از نگارش صحیح اخبار و ارتباط برقرار کردن مخاطب با متن، همان ادبیات پلیس را برای نگارش اخبارشان به کار می‌برند و مخاطب را با تعداد زیادی واژه ناآشنا و نامأنوس رو به رو می‌کنند. کلمات و اصطلاحاتی که در گفت‌و‌گوهای روزمره مردم جایگاهی ندارد. بنابراین جا دارد تا بعد از سالها هم پلیس و هم خبرنگاران این حوزه به جای استفاده از این لغات و واژه‌ها از کلماتی استفاده کنند تا علاوه بر نشان دادن رسالت و وظایف پلیس، باعث انحراف ذهنی مخاطب هم نشوند. تداوم این شیوه علاوه بر محدودیت در واژگان فعالان رسانه‌ای در حوزه حوادث، می‌تواند مضاعف شدن بار ابهامی اخبار با استفاده از کلمات نامأنوس را در پی داشته باشد. بازی با کلمات و به‌کارگیری آنها به همان اندازه که می‌توانند تأثیرگذار یا هدایت کننده باشد به همان مقدار هم می‌تواند در تألیف یک خبر یا گزارش تبعات منفی داشته و بر بی‌اثری دامن بزند.

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.