قطعی اینترنت چه خسارتی به حوزه کتاب وارد کرد؟

رکود، سکوت و فرصت‌های از دست رفته

فرهنگی /
شناسه خبر: 517893

هفته‌ای که گذشت همزمان بود با هفته کتاب و تخصیص تخفیف به خریداران. اما کتابفروشی‌های عضو طرح پاییزه حتی در روز کتابگردی که پنجشنبه گذشته برگزار شد رکود، سکوت و عدم رونق را تجربه کردند.

نبود اینترنت و عدم دسترسی به فضای مجازی و رسانه همه‌گیر که بتواند به‌طور رایگان و عمومی اطلاع‌رسانی‌های لازم را در این راستا انجام دهد، به همه فعالان حوزه نشر و کتاب ضررهای قابل توجهی وارد کرد. با توجه به کم بودن سرانه مطالعه کتاب در ایران، عدم دوستی و قرابت معنادار میان مخاطبین و مؤلف و پدیدآورندگان داخلی و تعامل نه‌چندان قدرتمند ناشر و اهل قلم، این فرصت یک هفته‌ای شاید از آن مواهبی بود که به سادگی از دست رفت. از طرف دیگر عدم دسترسی به ساده‌ترین منابع اطلاعاتی برای تحقیقات میدانی و ارسال و دریافت فایل‌های دیجیتال، محدودیت قابل توجه در حوزه ویراستاری و دسترسی به فرهنگنامه و دایرةالمعارف آنلاین، نگارش خبر، ترجمه کتاب و متون و عدم توانایی ارتباط‌ گیری برای برگزاری نشست و گردهمایی‌هایی که به سیاق سال در این ایام برپا بود، شاید بیشتر از خسران مادی به بدنه فرهنگ و ادب و نشر و رسانه، دردی مضاعف به روح حساس و ذهن پرسشگر نویسندگان وارد کرد. گذشته از اینکه در این اوضاع هیچ کتابفروشی نگفت که با قطع اینترنت و جدایی کاربر ایرانی از فضای مجازی توانسته کسی را به خرید کتاب و مطالعه ترغیب کند، یا جهش قابل توجهی در نرخ مطالعه را شاهد باشیم. این پرسش که «چقدر می‌توان به صحت قلم، آزادی بیان و وجود فضای دوستانه و همگن میان اهالی فرهنگ، مؤلف و ناشر با حاکمیت و دستگاه‌های متولی و ناظر مؤمن بود؟» مرا هم مانند همه هم‌صنفی‌هایم که دست به قلم دارند، به چالش کشید. آیا شرایطی که بروز کرد باعث عمیق‌تر شدن شکاف بین مخاطب با اهالی فرهنگ و رسانه و ادبیات نشد؟ و چطور می‌توان چهره نویسنده ایرانی و قلم او و محصول فکر و اندیشه و نگرش او را تطهیر کرد، وقتی در شرایط بحرانی و تلاطم‌های ناگهانی مدنی-اجتماعی تولیدکنندگان ساحت اندیشه و ادب نیز مانند مصرف‌کنندگان آن باید به گمانه‌زنی، رکود و سکوت در جزیره تن بدهند در حالی که شاید قوی‌ترین سلاح جوامع امروز در برابر تمام اتفاقات ناگوار مدنی و سیاسی و امنیتی قدرت قلم و اندیشه است. جهان امروز تنها در حد دهکده‌ای‌ست که جدا افتادن از آن به‌قدر دقیقه‌ای، خسرانی قابل توجه وارد می‌کند چه رسد به یک هفته. و این میان شاید آزاردهنده‌تر از هر چیزی نواختن همه به یک چوب باشد. وقتی که حتی نویسندگانی هم که در این جامعه و با توجه به موانع اقتصادی و خطوط قرمز و نظارت مستقیم اداره کتاب و ناظران محتوایی مشغول نوشتن و تولید محصول فرهنگی باشند، دانشگاهیان و اعضای هیأت‌های علمی، نخبگان‌ و صاحبان اندیشه نیز در دایره بسته محرومیت و محدودیت از جهان اطلاعات قرار می‌گیرند، چطور می‌توان اطمینان از دست رفته و تشکیک تیره‌ای را که بر نگاه و ذهنیت عمومی سایه افکنده از چهره مغموم و رانده‌ شده فرهنگ و ادب و علم زدود؟

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.